Αυθεντικές είναι οι φωτογραφίες που απεικονίζουν την πορεία των 200 εκτελεσθέντων και τις τελευταίες στιγμές τους πριν την εκτέλεσή τους στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, την πρωτομαγιά του 1944, όπως απεδείχθη έπειτα από μακροσκελή εξέταση του συνόλου της συλλογής, από τα έμπειρα στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.
Αυτό αναφέρει η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σημειώνοντας ότι υπεγράφη προσύμφωνο ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού και τον συλλέκτη, και η συλλογή αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ανέφερε ότι «η μακροσκοπική εξέταση, από έμπειρα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, επιβεβαίωσε την αυθεντικότητα του υλικού. Υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του συλλέκτη και η συλλογή αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών».
Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα την Παρασκευή, στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ, η αντιπροσωπεία του υπουργείου Πολιτισμού συναντήθηκε με τον συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε, για να εξετάσει το σύνολο της συλλογής Χόιερ, η οποία αποτελείται από 262 φωτογραφίες, τραβηγμένες στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της θητείας του, το 1943-1944, καθώς και κάποια έντυπα που ο ίδιος είχε περιλάβει σε αυτή.
Μνημείο η συλλογή φωτογραφιών των «200» της Καισαριανής
Στο μεταξύ, την Τετάρτη, το υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε μνημείο τη συλλογή φωτογραφιών των «200» της Καισαριανής μετά τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της, ως τεκμήριο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής, στην Ελλάδα.
Όπως είχε σημειωθεί σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay.de, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Φερόμενος ιδιοκτήτης είναι ο συλλέκτης Tim de Craene, που ειδικεύεται στα αναμνηστικά και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσω της εταιρείας του, Crain’s Militaria, τις προσέφερε για πώληση. Η εμφάνισή τους σε ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και αργότερα και σε μέσα ενημέρωσης, δημιούργησε έντονο ενδιαφέρον, από πολλές πλευρές.
Ο συλλέκτης, το πρωί της Δευτέρας 16/02, απέσυρε τις δώδεκα φωτογραφίες από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών. Το σύνολο της συλλογής το είχε δημιουργήσει ο τότε Υπολοχαγός της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ (Hermann Heuer). Ο Χόιερ, το 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας, αλλά είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει -δεν είναι ξεκάθαρο- στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944. Η συλλογή των φωτογραφιών του, από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης (Βέλγιο, Γαλλία, αλλά και Ελλάδα) όπου υπηρέτησε, βρέθηκε στα χέρια του συλλέκτη Tim de Craene.
«Οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες, πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή» είχε δηλώσει (18/02) η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Όπως είχε συμπληρώσει: «ο μηχανισμός προπαγάνδας που έστησε ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε την αιχμή της τεχνολογίας ενημέρωσης της εποχής του -τον κινηματογράφο και την φωτογραφία- για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια ''επιτυχίας'' και διάδοσης της, ως εργαλείο επιρροής. Από την στιγμή, που το Υπουργείο Πολιτισμού ενημερώθηκε, δώσαμε τις σχετικές οδηγίες για τη δυνητική απόκτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών. Η αρμόδια Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε άμεσα με τον συλλέκτη και εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν την Παρασκευή στην έδρα του, στο Έβεργκεμ του Βελγίου, ώστε να διαπιστώσουν εκ του σύνεγγυς τη συλλογή και να συνομιλήσουν μαζί του. Με την σημερινή κήρυξη της συλλογής ως μνημείο, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους».
Βέλγος συλλέκτης: Είμαι ανακουφισμένος που τελείωσαν όλα
Την πρώτη του δήλωση για τις 262 φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή το 1944, έκανε ο Βέλγος συλλέκτης, Τιν ντε Κράνε, επισημαίνοντας πως είναι χαρούμενος που η υπόθεση έκλεισε.
«Είμαι χαρούμενος και ανακουφισμένος που τελείωσαν όλα και δεν θα κάνω άλλη δήλωση. Δεν θα πω τίποτε άλλο μέχρι να τελειώσουν όλα», είπε στην ΕΡΤ, έπειτα από πιστοποίηση των φωτογραφιών ως αυθεντικές.
Ο Ντε Κράνε επιβεβαίωσε πως ήρθε σε συμφωνία για να δοθούν στο υπουργείο οι φωτογραφίες, τις οποίες ήδη απέσυρε από τη δημοπρασία και μένει να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για να περάσουν σε ελληνικά χέρια οι 262 φωτογραφίες που αφορούν τις φρικαλεότητες των Ναζί στην Ελλάδα.
Ο συλλέκτης εμφανίστηκε ιδιαίτερα πιεσμένος από το βάρος της δημοσιότητας, ωστόσο υπήρξε απόλυτα συνεργάσιμος με τις ελληνικές αρχές, αποδεχόμενος την πρόταση για τη διάσωση των ιστορικών τεκμηρίων. Ο ίδιος δεν περίμενε όλη αυτή την έκταση δημοσιότητας και από την ελληνική πλευρά αλλά και από τον βελγικό Τύπο.
Η συνάντηση έλαβε χώρα στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ στη Γάνδη το οποίο εξυπηρετούσε και τις δύο πλευρές. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο συλλέκτης δεν ήθελε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στο γραφείο του προκειμένου να μη δημοσιοποιηθούν προσωπικά στοιχεία.
Οι μαραθώνιες διαπραγματεύσεις διήρκεσαν έξι ώρες. Στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού με ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες βρέθηκαν στη Γάνδη προκειμένου να διαπιστώσουν την γνησιότητα αυτών των φωτογραφιών. Αφού ολοκληρώθηκε αυτή η διαδικασία, υπογράφηκε το προσύμφωνο.
Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες προκειμένου να επικυρωθεί αυτή η συμφωνία που θα φέρει πίσω επίσημα όλα τα ντοκουμέντα.
