Όχι για δυο μέρες, αλλά ούτε για μια ώρα δεν θα άντεχε ο σύγχρονος χρήστης να αποχωριστεί το κινητό του τηλέφωνο, το άλλο του μισό, τον πυρήνα της ζωής του, των ενδιαφερόντων του, που εκεί μέσα κλείνει τους φίλους, την ενημέρωση του, το ταχυδρομείο του, τα ψώνια του, το ταξί του, τις μουσικές του, τα βιβλία του, μαζί με δεκάδες άλλα apps, εκτός από το να είναι προσβάσιμος. Το πιο εύκολο. Να τηλεφωνείς και να σου τηλεφωνούν. Βασική ανάγκη, την οποία εξυπηρετούν και τα «χαζά» τηλέφωνα δεν είναι ανάγκη να έχεις «έξυπνη» συσκευή. Ας δούμε το πιο δύσκολο.
Χωρίς doomscrolling, χωρίς TikTok και Instagram πως θα ήταν η ζωή; Και αυτό δεν αφορά μια ηλικιακή ομάδα, τις πιάνει όλες τις ηλικίες. Οκτώ στους δέκα συμπολίτες μας όλων των ηλικιών διαθέτουν προσωπικό προφίλ σε κάποιο από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ 1 στους 5 δεν κρύβει ότι είναι εθισμένος. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι και εκείνοι που δεν δηλώνουν εθισμένοι περνούν τρεις ώρες την ημέρα στο διαδίκτυο (έρευνα Palmos Analysis, 2025). Περίπου 1 στους 4 Ελληνίδες και Έλληνες (23%) έχουν λογαριασμούς και στα πέντε δημοφιλέστερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Messenger, Instagram, YouTube, TikTok).
Η ζωή χωρίς κινητό θα ήταν μαρτύριο. Η ιδέα της «τεχνολογικής νηστείας», χωρίς υπερβολή, θα ισοδυναμούσε με μαρτύριο. Με κόλαση. Με ένα έρημο, ομιχλώδες, υγρό και θλιμμένο μέρος. Ανείπωτη δυστυχία. Νευρικότητα, αίσθημα ματαιότητας, ανησυχία, απομόνωση.
Για αυτό και η απόφαση μιας ομάδας Αμερικανών φοιτητών ήταν πολύ θαρραλέα. Κυρίως λόγω των ηλικιών τους, καθώς οι συνομήλικοι τους ούτε που θα συζητούσαν την αποχή από έξυπνα κινητά, τάμπλετ και τα συναφή. Την απόφαση πήρε μια φοιτήτρια, η οποία παλαιότερα είχε κάνει κι άλλη μια καμπάνια για να γίνει tech free το πανεπιστήμιο της. Η νηστεία ξεκίνησε σωστά, επιστρατεύτηκε ένα παραδοσιακό και ξεχασμένο εργαλείο. Έγραψε το κάλεσμα σε γραφομηχανή Smith Corona και μοίρασε τα φυλλάδια στην πανεπιστημιούπολη του St. John’s College (https://www.sjc.edu) στη Σάντα Φε στο Νέο Μεξικό, στους πρόποδες της ορεινής αλυσίδας Σάνγκρε ντε Κρίστο.
Ανταποκρίθηκαν είκοσι φοιτητές, οι οποίοι και παρέδωσαν τα κινητά τους και θα προσπαθούσαν να ζήσουν χωρίς αυτά για μια εβδομάδα. Το «πείραμα» της εμπνεύστριας Μέρι Κλερ Φέιγκαν μόλις άρχιζε. Η 26χρονη φοιτήτρια ενημέρωσε τους γονείς της λέγοντας τους ότι δεν θα απαντάει στα μηνύματα τους για μια εβδομάδα και να μην ανησυχούν. Ο πατέρας της απάντησε, με χιούμορ, ότι ούτως ή άλλως δεν την βρίσκουν τις «κανονικές» μέρες. Το πλαίσιο ήταν ιδανικό καθώς το πρόγραμμα του κολεγίου βασίζεται σε ανθρωπιστικές σπουδές και συζητήσεις χωρίς λάπτοπ και κάθε δωμάτιο διαθέτει ακόμα σταθερό τηλέφωνο για ανάγκες επικοινωνίας. Τίτλος της «tech fast» εβδομάδας «The World W/out a Phone», ο κόσμος χωρίς κινητό.
Τους φοιτητές επιτηρούσε αυστηρά ένας συμφοιτητής τους, ανθεκτικός και στέρεος σαν βράχος, θεματοφύλακας της τεχνολογικής νηστείας, διότι κάποιοι ήταν έτοιμοι να λιποψυχήσουν. Τελικώς άντεξαν επτά ημέρας. Κάποιοι είπαν ότι βρήκαν διαύγεια, περισσότερη συγκέντρωση και αληθινή ανθρώπινη επαφή. Άλλοι δυσκολεύτηκαν-ειδικά όταν ήθελαν να βρουν φίλους ή να κάνουν καθημερινές δουλειές χωρίς τις συνηθισμένες εφαρμογές. Ακόμα και το πλυντήριο-στεγνωτήριο στα φοιτητικά καταλύματα του κολλεγίου λειτουργεί μέσω εφαρμογής στο κινητό του κάθε φοιτητή.
Μια φοιτήτρια λάτρης του gaming, βρήκε την αποχή από τα κινητά ως ιδανική προκειμένου να έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο μιας και παίζοντας συνέχεια «καιγόταν». Το πείραμα έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα για το πώς η τεχνολογία διαμορφώνει τις σχέσεις, την προσοχή, τη συγκέντρωση και τις καθημερινές δραστηριότητες των νέων. Η πρύτανης του κολεγίου στήριξε απόλυτα την αποχή από την τεχνολογία.
Το ενδιαφέρον με το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο είναι ότι το St. John’s College είναι από τα πλέον αντισυμβατικά της Αμερικής. Δεν συναντάς απλώς τα συμπεράσματα του Κοπέρνικου -μελετάς τα ίδια του τα λόγια. Δεν σου παρουσιάζεται απλά η θεωρία της σχετικότητας -διαβάζεις τη «Σχετικότητα», το βιβλίο που έγραψε ο ίδιος ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Δεν υπάρχει ομάδα κολύμβησης. Ούτε πισίνα. Οι εστίες είναι λειτουργικές, το ίδιο και η σίτιση. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1696 στην Αννάπολις του Μέριλαντ.
Είναι το τρίτο αρχαιότερο κολέγιο στην Αμερική και η δεύτερη πανεπιστημιούπολη βρίσκεται στη Σάντα Φε, όπου και δοκιμάστηκε το «Μια εβδομάδα χωρίς κινητό».
Και κάτι ακόμα. Στα δύο πρώτα χρόνια των σπουδών οι φοιτητές διδάσκονται αρχαία ελληνικά!
