Η πρόσφατη αποκλιμάκωση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι φαίνεται να απομακρύνει – τουλάχιστον προς το παρόν – το ενδεχόμενο άμεσων έκτακτων παρεμβάσεων για την ενέργεια. Ωστόσο η έντονη μεταβλητότητα που καταγράφηκε στις αγορές, με το αργό να φθάνει ακόμη και τα 119 δολάρια στην αρχή της εβδομάδας, ενεργοποίησε αντανακλαστικά τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Η απότομη άνοδος των τιμών προκάλεσε έντονη ανησυχία στις κυβερνήσεις της Ευρώπης, οδηγώντας σε έκτακτη συζήτηση στους G7, ενώ το Eurogroup αφιέρωσε μεγάλο μέρος της συνεδρίασής του στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και στις πιθανές επιπτώσεις για την οικονομία της Ευρωζώνης.
Στην Αθήνα, οι εξελίξεις πυροδότησαν έκτακτη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή των υπουργών που απαρτίζουν το οικονομικό επιτελείο. Στόχος της συνάντησης ήταν η αξιολόγηση της κατάστασης και η προετοιμασία ενός πλαισίου πιθανών παρεμβάσεων σε περίπτωση που οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, επηρεάζοντας καύσιμα, μεταφορές και βασικά αγαθά.
Στη σύσκεψη, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκαν τα μέτρα που εισηγούνται τα συναρμόδια υπουργεία – Οικονομικών, Ανάπτυξης και Ενέργειας – χωρίς ωστόσο να ληφθούν οριστικές αποφάσεις, καθώς οι εξελίξεις στις αγορές παραμένουν ρευστές.
Δεν προχωρά άμεσα το fuel pass
Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι τα σενάρια για άμεση επαναφορά επιδόματος τύπου fuel pass δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην ατζέντα των αποφάσεων. Όπως επισημαίνεται, η ενεργοποίηση ενός τέτοιου μέτρου θα εξεταζόταν μόνο εάν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για διάστημα άνω των τεσσάρων εβδομάδων.
Το όριο αυτό θεωρείται κρίσιμο για την αξιολόγηση της κατάστασης, καθώς θα σηματοδοτούσε μια πιο μόνιμη μεταβολή στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη υπενθυμίζουν ότι ο κρατικός προϋπολογισμός έχει ήδη ενσωματώσει σενάρια με τιμές πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια, γεγονός που σημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα δεν θεωρούνται – προς το παρόν – εκτός των παραμέτρων του δημοσιονομικού σχεδιασμού.
Ενεργοποίηση μηχανισμού για το ηλεκτρικό ρεύμα
Ένα από τα βασικά εργαλεία που παραμένουν διαθέσιμα αφορά την επιδότηση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας. Σε περίπτωση που η άνοδος του πετρελαίου μεταφερθεί και στις τιμές του φυσικού αερίου, επηρεάζοντας την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να ενεργοποιηθεί εκ νέου ο μηχανισμός στήριξης των λογαριασμών.
Ο συγκεκριμένος μηχανισμός είχε χρησιμοποιηθεί τελευταία φορά τον Μάρτιο του 2025, προκειμένου να απορροφηθούν οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών.
Την ίδια στιγμή βρίσκεται σε τελικό στάδιο επεξεργασίας και το σχέδιο για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας, το οποίο συζητείται εδώ και μήνες με τους εκπροσώπους του παραγωγικού τομέα. Στόχος είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση των επιχειρήσεων και να στηριχθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.
Πλαφόν σε καύσιμα και τρόφιμα
Σε αντίθεση με τις άμεσες επιδοτήσεις, πιο κοντά στην εφαρμογή φαίνεται να βρίσκονται παρεμβάσεις που θα στοχεύουν στον περιορισμό φαινομένων αισχροκέρδειας.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η επαναφορά ανώτατου περιθωρίου κέρδους (πλαφόν) στην εμπορία και λιανική πώληση καυσίμων, ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και σε προηγούμενες περιόδους έντονων ανατιμήσεων.
Παράλληλα, αντίστοιχες παρεμβάσεις εξετάζονται και για την αγορά τροφίμων. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η άνοδος της τιμής του diesel ενδέχεται να αυξήσει το κόστος μεταφοράς προϊόντων, γεγονός που μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στις τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το επόμενο διάστημα, ανάλογα με την πορεία των διεθνών αγορών ενέργειας και τη διάρκεια των γεωπολιτικών εντάσεων. Για την ώρα, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί στάση αναμονής, κρατώντας ωστόσο «στο συρτάρι» μια σειρά από εργαλεία παρέμβασης σε περίπτωση νέου κύματος ανατιμήσεων.
