Η εικόνα της αγοράς λίγες ημέρες πριν από την Καθαρά Δευτέρα δείχνει ανατιμήσεις που κυμαίνονται από 25% έως 30% σε σχέση με πέρυσι. Για μια τετραμελή οικογένεια, το κόστος του παραδοσιακού τραπεζιού εκτιμάται ότι προσεγγίζει πλέον τα 79 ευρώ, όταν το 2025 κυμαινόταν περίπου στα 63 ευρώ.
Τα θαλασσινά, που παραδοσιακά πρωταγωνιστούν στο τραπέζι της ημέρας, αποτυπώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο την πίεση. Το χταπόδι φτάνει φέτος τα 24 ευρώ το κιλό από 18 ευρώ πέρυσι. Το καλαμάρι αγγίζει τα 22 ευρώ, αυξημένο κατά περίπου πέντε ευρώ σε ετήσια βάση, ενώ οι γαρίδες διαμορφώνονται στα 14 ευρώ από 12 ευρώ. Ανοδική είναι η πορεία και σε άλλα είδη, όπως το θράψαλο, ενώ οι αυξήσεις αφορούν τόσο τα νωπά, όσο και τα κατεψυγμένα προϊόντα.
Αναφορικά με τα συνοδευτικά, ο χαλβάς πωλείται κοντά στα 12 ευρώ το κιλό από 9 ευρώ πέρυσι, ενώ οι ελιές κινούνται στα 8 ευρώ το κιλό. Η λαγάνα παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανά περιοχή και σημείο πώλησης. Σε αρκετούς φούρνους, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, διατηρείται κοντά στα 2,50–2,60 ευρώ, ενώ αλλού αγγίζει και τα 3,80 ευρώ.
Οι τιμές στα Σούπερ Μάρκετ
Παράγοντας της αγοράς δήλωσε στον Liberal, αναφορικά με τις αλυσίδες Σούπερ Μάρκετ, ότι ουσιαστικά η μεγάλη διαφορά έγκειται στα θαλασσινά.
Αναλυτικότερα, σε σχέση με πέρσι τα συνηθέστερα προϊόντα της Σαρακοστής έχουν ως εξής με βάση τα στοιχεία που μας δόθηκαν:
-Οι ελιές είναι 10% χαμηλότερα από πέρσι.
-Οι αλοιφές, όπως η ταραμοσαλάτα είναι στα ίδια περσινά επίπεδα.
-Ο χαλβάς έχει άνοδο γύρω στο 2% με 4%. Κυρίως αφορά χαλβά με σοκολάτα
-Η μεγάλη άνοδος, γύρω στο 8% με 9%, αφορά στα θαλασσινά (κατά πλειοψηφία είναι κατεψυγμένα που έρχονται από Ασία)
Να σημειώσουμε ότι υπάρχουν αλυσίδες που απορροφούν τον ΦΠΑ για να στηρίξουν το Σαρακοστιανό τραπέζι. Για παράδειγμα, η Lidl Ελλάς ανακοίνωσε ότι την περίοδο της Σαρακοστής, η εταιρεία προχωρά στην πλήρη απορρόφηση του ΦΠΑ (ύψους -13%) σε επιλεγμένα κατεψυγμένα λαχανικά και ρύζια. Μέσω της νέας 360° καμπάνιας επικοινωνίας, η εταιρεία ενισχύει την πρόσβαση των καταναλωτών σε βασικά προϊόντα διατροφής στις ήδη χαμηλές τιμές της, απαλλαγμένα πλέον από την επιβάρυνση του φόρου.
Φθηνότερο καλάθι, ακριβότερη αίσθηση
Αξίζει να αναφέρουμε ότι την ίδια στιγμή, στοιχεία της πρόσφατης έρευνας του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών δείχνουν ότι το «τυπικό καλάθι» στα ελληνικά σούπερ μάρκετ παραμένει φθηνότερο σε σχέση με χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Η σύγκριση σε 40 κατηγορίες προϊόντων και χιλιάδες τιμές καταγράφει ότι οι μέσες τιμές στην Ελλάδα υπολείπονται αισθητά των αντίστοιχων ευρωπαϊκών.
Ωστόσο, η ίδια μελέτη αναδεικνύει μια κρίσιμη λεπτομέρεια, ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τον υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ στα τρόφιμα, ο οποίος σε αρκετές περιπτώσεις διαμορφώνεται στο 13%, όταν αλλού κυμαίνεται σε χαμηλότερα επίπεδα για βασικά αγαθά. Η διαφορά αυτή επηρεάζει την τελική τιμή στο ράφι και, κυρίως, την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Έτσι, ενώ συγκριτικά η χώρα εμφανίζεται φθηνότερη σε απόλυτους αριθμούς, για τον Έλληνα καταναλωτή που καλείται να καλύψει τις ανάγκες του με συγκεκριμένο εισόδημα, η αίσθηση της ακρίβειας παραμένει έντονη.
Η φετινή εικόνα δείχνει και μια τάση προσαρμογής από τους καταναλωτές. Περισσότερες έρευνες τιμών, στροφή σε προσφορές και ιδιωτική ετικέτα, αλλά και περιορισμός ποσοτήτων.
