Σε τροχιά εντατικοποίησης εισέρχονται οι φορολογικοί έλεγχοι το 2026, καθώς η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο επιχειρησιακό σχέδιο με περισσότερους από 72.800 ελέγχους σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας. Στόχος είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής, αλλά και η επίτευξη πρόσθετων εσόδων ύψους 2,5 δισ. ευρώ, τα οποία μπορούν να ενισχύσουν τον δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις σε φόρους και κοινωνικές παροχές.
Ο σχεδιασμός αποτυπώνεται σε πρόσφατη απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, και προβλέπει ένα μείγμα εκτεταμένων ελέγχων, στοχευμένων παρεμβάσεων και αξιοποίησης νέων τεχνολογικών εργαλείων.
Πού θα επικεντρωθούν οι έλεγχοι
Για το 2026, ο συνολικός αριθμός των προγραμματισμένων ελέγχων κατανέμεται ως εξής:
- 26.000 πλήρεις και μερικοί φορολογικοί έλεγχοι από τις υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών, εξαιρουμένων των ΥΕΔΔΕ.
- 25.400 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι από τα ΕΛ.ΚΕ. Αττικής και Θεσσαλονίκης, τις ΔΟΥ, τις Υπηρεσίες Φορολογικής Εξυπηρέτησης, καθώς και τα ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε., ΚΕ.Β.ΕΙΣ. και ΚΕ.ΦΟ.Κ., με έμφαση στη συμμόρφωση με τις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις.
- 2.500 έλεγχοι που αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα πρόσφατα φορολογικά έτη: περίπου το 80% των υποθέσεων αφορά χρήσεις της τελευταίας πενταετίας, ενώ τουλάχιστον το 75% των ελέγχων εστιάζει στην τελευταία τριετία, για την οποία έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δηλώσεων.
Παράλληλα, οι Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ) θα πραγματοποιήσουν τουλάχιστον 18.000 στοχευμένους επιτόπιους ελέγχους, καθώς και 900 ελέγχους-έρευνες για σοβαρές υποθέσεις φοροδιαφυγής. Πρόκειται για παρεμβάσεις που επικεντρώνονται σε περιπτώσεις υψηλού ρίσκου, με έμφαση σε κυκλώματα απάτης, αδήλωτα εισοδήματα και υποθέσεις μεγάλης προσαύξησης περιουσίας.
Ανοιχτές υποθέσεις και «κληρονομιά» από το 2025
Το ελεγκτικό έργο της νέας χρονιάς έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη βαρύ απόθεμα εκκρεμοτήτων. Σύμφωνα με το πληροφοριακό σύστημα Elenxis, περισσότερες από 18.000 υποθέσεις ελέγχου παραμένουν ανοιχτές από το προηγούμενο έτος, ενώ εκατοντάδες φάκελοι έχουν ήδη διαβιβαστεί στη Δικαιοσύνη για υποθέσεις φοροδιαφυγής.
Οι έλεγχοι καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο: δηλωθέντα και τεκμαρτά εισοδήματα, ΦΠΑ, τιμολόγια, μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές, γονικές παροχές, αλλά και στοχευμένες παρεμβάσεις σε κλάδους με αυξημένη παραβατικότητα.
Τα νέα «όπλα» της φορολογικής διοίκησης
Κεντρικό ρόλο στη στρατηγική της ΑΑΔΕ παίζει η αξιοποίηση της τεχνολογίας. Η φορολογική διοίκηση ενισχύεται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις και ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων (big data), περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια εικονικών συναλλαγών και απόκρυψης εισοδημάτων.
- Ήδη, λειτουργεί ένα εκτεταμένο πλέγμα ψηφιακών ελέγχων, που περιλαμβάνει:
τη διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS,
την καθολική επέκταση των POS,
το σύστημα myDATA,
το ψηφιακό πελατολόγιο και το ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ενεργοποιούνται τρία νέα εργαλεία αιχμής:
- Πιλοτικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο ιεραρχεί υποθέσεις και κατευθύνει τους ελέγχους εκεί όπου το ρίσκο φοροδιαφυγής εκτιμάται ως υψηλότερο.
- Σύστημα ανάλυσης κινδύνου νέας γενιάς, που ενοποιεί δεδομένα από Taxis, myDATA, περιουσιολόγιο, τράπεζες, ΓΕΜΗ και ΕΦΚΑ, συνδυάζοντας στοχευμένους και τυχαίους ελέγχους για τη διατήρηση του απρόβλεπτου.
- Εξειδικευμένο πλαίσιο ελέγχου για το ηλεκτρονικό εμπόριο και τα κρυπτονομίσματα, με τυποποιημένες διαδικασίες για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και αποκλίσεων στον ΦΠΑ.
Η φιλοσοφία του νέου ελεγκτικού μοντέλου μετατοπίζεται σταδιακά από την εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων στην έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη. Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να εντοπίζει ύποπτα μοτίβα σε πρώιμο στάδιο, περιορίζοντας τη φοροδιαφυγή πριν αυτή λάβει συστηματικό χαρακτήρα.
Το 2026 αναμένεται, έτσι, να αποτελέσει κομβικό έτος για τον μετασχηματισμό του φοροελεγκτικού μηχανισμού, με την τεχνολογία να περνά οριστικά στο επίκεντρο της μάχης για τη φορολογική συμμόρφωση.
