Η καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών αλλάζει και αυτό αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Οι αγορές δεν γίνονται πια αυθόρμητα. Αντίθετα, σχεδιάζονται εκ των προτέρων, συγκρίνονται τιμές και αναζητούνται συστηματικά προσφορές ή οικονομικότερες επιλογές, με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στο καλάθι.
Οι καταναλωτές αγοράζουν με στρατηγική
Η εικόνα που προκύπτει από τις μετρήσεις της αγοράς είναι αυτή ενός καταναλωτή που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις ανάγκες του και στο διαθέσιμο εισόδημα. Η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει ότι οι αυξήσεις τιμών έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της εταιρείας Circana για τις καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα, που διενεργήθηκε για λογαριασμό του Ινστιτούτου Πωλήσεων Ελλάδος, η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.
Μάλιστα, ένα μεγάλο ποσοστό καταναλωτών αναφέρει ότι αναζητά πλέον συστηματικά προϊόντα σε προσφορά, ενώ περισσότεροι από τους μισούς περιορίζουν τις αγορές τους μόνο στα απολύτως απαραίτητα είδη. Παράλληλα, πολλοί συγκρίνουν τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές μάρκες πριν αποφασίσουν ποιο προϊόν θα τοποθετήσουν στο καλάθι τους, ενώ αυξάνεται σταθερά και το ποσοστό όσων επιλέγουν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, μόνο ένα μικρό ποσοστό καταναλωτών δηλώνει ότι μπορεί να καλύπτει σχετικά άνετα τις μηνιαίες υποχρεώσεις του, ενώ ένα εξίσου σημαντικό τμήμα αναφέρει ότι συχνά δυσκολεύεται να ανταποκριθεί σε όλα τα έξοδα.
Ψώνια με λίστα
Η οικονομική πίεση έχει αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές οργανώνουν τις αγορές τους, σύμφωνα με την μελέτη. Η επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ γίνεται πλέον πιο προγραμματισμένα, με την πλειονότητα των πολιτών να δηλώνει ότι έχει αποφασίσει εκ των προτέρων ποια προϊόντα θα αγοράσει.
Οι περισσότεροι καταναλωτές πραγματοποιούν περίπου τέσσερις επισκέψεις τον μήνα στα σούπερ μάρκετ, ενώ σημαντικό είναι το ποσοστό όσων προσπαθούν να περιορίσουν τις αυθόρμητες αγορές.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι, αν και οι καταναλωτές έχουν συχνά προαποφασίσει ποια προϊόντα θα αγοράσουν, η επιλογή της μάρκας γίνεται σε μεγάλο βαθμό μέσα στο κατάστημα. Αυτό υποδηλώνει ότι η τιμή και οι προσφορές επηρεάζουν καθοριστικά την τελική απόφαση, οδηγώντας πολλούς καταναλωτές σε φθηνότερες επιλογές την ώρα της αγοράς.
Η άνοδος της ιδιωτικής ετικέτας
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ενισχύουν συνεχώς τη θέση τους στην αγορά. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το μερίδιό τους στον συνολικό τζίρο των σούπερ μάρκετ αυξήθηκε το 2025, προσεγγίζοντας το 27% σε αξία, ενώ σε επίπεδο όγκου αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των πωλήσεων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι η κατηγορία αυτή αποτέλεσε τον βασικό μοχλό ανάπτυξης της αγοράς. Περισσότερο από το μισό της αύξησης της αξίας των πωλήσεων προήλθε από προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ σε όρους όγκου η συμβολή τους ήταν ακόμη μεγαλύτερη.
Η εξέλιξη αυτή δεν προκαλεί έκπληξη στους αναλυτές της αγοράς, καθώς τα προϊόντα αυτά προσφέρουν σημαντική διαφορά τιμής σε σχέση με τα επώνυμα. Στην ελληνική αγορά η απόκλιση μπορεί να φτάνει περίπου το 30%, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά για νοικοκυριά που αναζητούν τρόπους περιορισμού των δαπανών τους.
Παράλληλα, η εικόνα που έχουν οι καταναλωτές για την ποιότητα των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας φαίνεται να έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ένα μεγάλο μέρος των αγοραστών θεωρεί πλέον ότι τα προϊόντα αυτά έχουν παρόμοια ποιότητα με τα επώνυμα, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό τα αξιολογεί ακόμη και ως καλύτερα.
Το σούπερ μάρκετ βασικό κανάλι για αγορές
Παρά τους περιορισμούς στις δαπάνες, το σούπερ μάρκετ εξακολουθεί να συγκεντρώνει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης των νοικοκυριών. Οι καταναλωτές στρέφονται περισσότερο στην κατανάλωση στο σπίτι, αγοράζοντας τρόφιμα και προϊόντα που υποκαθιστούν άλλες μορφές δαπάνης.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στα στοιχεία της αγοράς των ταχυκίνητων καταναλωτικών αγαθών. Στις αρχές του 2026 οι πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ εμφανίζουν αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τα τρόφιμα να αποτελούν τη βασική κινητήρια δύναμη της αγοράς και να καλύπτουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού τζίρου.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι, ακόμη και σε συνθήκες οικονομικής πίεσης, τα τρόφιμα παραμένουν στον πυρήνα των καταναλωτικών δαπανών, μαζί με άλλες βασικές ανάγκες όπως η υγεία, η ενέργεια και η εκπαίδευση.
Οι τιμές στα ράφια και ο πληθωρισμός
Να σημειώσουμε, ότι τα τελευταία στοιχεία για τις τιμές στα σούπερ μάρκετ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στον κλάδο παραμένει σχετικά περιορισμένος, αλλά συνεχίζει να επηρεάζει το καλάθι των καταναλωτών.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών, τον Φεβρουάριο του 2026 οι τιμές στα σούπερ μάρκετ παρουσίασαν ετήσια αύξηση λίγο πάνω από το 1%, ενώ σε μηνιαία βάση καταγράφηκε μικρή υποχώρηση σε σχέση με τον Ιανουάριο.
Η εικόνα όμως δεν είναι ενιαία για όλες τις κατηγορίες προϊόντων. Σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν σε κατηγορίες όπως τα απορρυπαντικά και τα είδη καθαρισμού, καθώς και σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας και ξηρά τρόφιμα παντοπωλείου. Αντίθετα, αυξήσεις σημειώθηκαν κυρίως στα φρέσκα προϊόντα, με τα κρέατα, τα φρούτα και τα λαχανικά να εμφανίζουν τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις, εξέλιξη που συνδέεται τόσο με διεθνείς παράγοντες όσο και με προβλήματα στην αγροτική παραγωγή. Φυσικά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακόμη, τι θα γίνει με την απόρροια του πολέμου στην Μέση Ανατολή, για τα προϊόντα.
Η αγορά αλλάζει
Με βάση στα στοιχεία της έρευνας ο Έλληνας καταναλωτής εμφανίζεται πλέον πιο «εκπαιδευμένος» στις αγορές του, καθώς συγκρίνει τιμές, αξιοποιεί τις προσφορές, προγραμματίζει τις αγορές του και στρέφεται σε οικονομικότερες επιλογές χωρίς απαραίτητα να θυσιάζει την ποιότητα. Παράλληλα, το σούπερ μάρκετ ενισχύει τη θέση του ως βασικός προορισμός για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών, σε μια περίοδο όπου η διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη πρόκληση για τα ελληνικά νοικοκυριά.
