Ενώ το 2023 σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στην επιβράδυνση του οδυνηρά υψηλού πληθωρισμού, η ταχεία άνοδος των τιμών επί 33 μήνες επιβάρυνε πολλούς Αμερικανούς, ιδίως εκείνους με χαμηλότερα εισοδήματα, οι οποίοι στρέφονται από την περίοδο της πανδημίας και μετά σε κοινωνικές οργανώσεις και δωρεές τροφίμων, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN. Tο 2022, ο πληθωρισμός των ΗΠΑ εκτοξεύθηκε σε επίπεδα ρεκόρ και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα βρισκόταν στη δίνη μιας ιστορικής εκστρατείας αύξησης των επιτοκίων για να τον μειώσει.
Στις αρχές του τρέχοντος έτους, ο πληθωρισμός είχε κάπως μετριαστεί - ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή είχε υποχωρήσει στο 6,5% τον Ιανουάριο του 2023 από το μέγιστο 9,1% τον Ιούνιο του 2022. Ωστόσο, οι οικονομικές προοπτικές παρέμεναν αβέβαιες, υπό τους συνεχιζόμενους φόβους ότι η επιθετική εκστρατεία της Fed θα οδηγούσε σε ύφεση, κάτι που δεν επαληθεύτηκε.
«Ήταν μερικά δύσκολα χρόνια, αλλά πιστεύω ότι το 2023, η κατάσταση βελτιώνεται για τα νοικοκυριά, καθώς ο πληθωρισμός έχει επιβραδυνθεί και καθώς η αύξηση των μισθών παραμένει πάνω από την προ της πανδημίας τάση», δήλωσε ο Gus Faucher, αντιπρόεδρος και επικεφαλής οικονομολόγος του PNC Financial Services Group.
Ωστόσο, σημείωσε ότι πολλοί Αμερικανοί με χαμηλότερο εισόδημα εξακολουθούν να δυσκολεύονται.
«Οι κατηγορίες των τιμών που ανέβηκαν το 2021 και το 2022, τείνουν να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα για τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα και προφανώς είχαν μικρότερο μαξιλάρι για να ξεκινήσουν».
Οι τελευταίες ενδείξεις για τον πληθωρισμό δείχνουν ότι ο ρυθμός αύξησης των τιμών έχει επιβραδυνθεί σημαντικά. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή μειώθηκε στο 3,1% σε ετήσια βάση τον Νοέμβριο.
Αλλά υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μέχρι ο πληθωρισμός να φτάσει στα επίπεδα που επιζητά η Fed. Για μεγάλο μέρος του τρέχοντος έτους, ο πρόεδρος της Fed Jerome Powell προειδοποίησε ότι η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να είναι μακρά και δύσκολη.
Αυξάνονται οι τιμές των τροφίμων
«Οι καταναλωτές θυμούνται πριν από μερικά χρόνια όταν μπορούσαν να αγοράσουν κάτι για πολύ λιγότερο», δήλωσε στο CNN η Kayla Bruun, οικονομολόγος της Morning Consult. «Οι τιμές των τροφίμων είναι ένα πολύ ορατό [κομμάτι]», όπως και η αύξηση στο φυσικό αέριο.
Και πρόσθεσε: «Αυτό είναι που τους μένει περισσότερο στο μυαλό και αυτό που αναφέρουν ως αυτό που τους ενοχλεί περισσότερο. Η στέγαση είναι επίσης μια συνεχής πίεση».
Πάνω από το 90% των ειδών που παρακολουθούνται στον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή είναι πιο ακριβά από ό,τι ήταν τον Φεβρουάριο του 2020, με τις περισσότερες αυξήσεις τιμών να ξεπερνούν το 20% και ορισμένες να πλησιάζουν το 55%.
Αυτή η επίδραση του πληθωρισμού, που επιδεινώθηκε με τα υψηλά επιτόκια καθώς και τη λήξη των έκτακτων μέτρων πανδημίας συμπίεσε περαιτέρω τα εισοδήματα των νοικοκυριών και ανάγκασε πολλούς να βασίζονται σε δωρεές τροφίμων, δήλωσε η Merissa Piazza, της Federal Reserve Bank of Cleveland.
«Τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε αυτές τις αυξήσεις επειδή ξοδεύουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε τρόφιμα».
Ως εκ τούτου, οι τράπεζες τροφίμων έχουν δει αύξηση στη ζήτηση, αναφέρει η Piazza στο CNN, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την Greater Cleveland Food Bank. Οι επισκέψεις την πανδημία κορυφώθηκαν τον Αύγουστο του 2020, μειώθηκαν τον Ιανουάριο του 2022 ενώ στη συνέχεια αυξήθηκαν σημαντικά τον Αύγουστο του 2023.
Τα «ράφια τροφίμων» Open Door Pantry της Μινεσότα θα καταγράψουν φέτος 7 εκατομμύρια επισκέπτες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, δήλωσε η Colleen Moriarty, εκτελεστική διευθύντρια της Minnesota Hunger Solutions. Το 2022, υπήρξαν 5,5 εκατομμύρια επισκέψεις σε ράφια τροφίμων σε όλη την Πολιτεία.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω έως το 2024, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει και το μέτωπο των επιτοκίων.
«Εάν ο πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει χαμηλός και οι μισθοί συνεχίσουν να αυξάνονται, υπάρχει ελπίδα ότι οι οικογένειες θα μπορέσουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους και θα χρειαστούν λιγότερη υποστήριξη», είπε.
