Η ψηφιακή πλατφόρμα e-Katanalotis περνά σε μια νέα φάση λειτουργίας και εντάσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο εποπτείας της αγοράς, το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει ουσιαστικά τους όρους διαφάνειας και ανταγωνισμού στον κλάδο των σούπερ μάρκετ.
Σε συνδυασμό με τη δημιουργία της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να συγκροτήσει ένα ενιαίο «οπλοστάσιο» κατά της ακρίβειας, με αιχμή την ενημέρωση του καταναλωτή και τον συστηματικό έλεγχο των πρακτικών της αγοράς. Σύμφωνα δε με πληροφορίες κλειδί στο εγχείρημα είναι η ανεξαρτησία του ελεγκτικού μηχανισμού, καθώς και ο σωστός συντονισμός κάτω από την ομπρέλα μίας Αρχής.
Ψηφιακή διαφάνεια στην καθημερινή κατανάλωση
Η πλατφόρμα e-Katanalotis, η οποία έχει τεθεί στη διάθεση των πολιτών από το 2020, αναβαθμίζεται τεχνολογικά και λειτουργικά, με στόχο να αποτελέσει ένα καθημερινό εργαλείο σύγκρισης τιμών. Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, πρόκειται για μια υπερσύγχρονη και φιλική προς τον χρήστη εφαρμογή, που επιτρέπει στον καταναλωτή να γνωρίζει, πριν φτάσει στο ράφι, πού διαμορφώνονται οι χαμηλότερες τιμές για βασικά αγαθά. Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η σύγκριση, αλλά και η δυνατότητα εντοπισμού αθέμιτων πρακτικών, μέσα από την επεξεργασία και τη διασταύρωση των δεδομένων που συγκεντρώνονται.
Στην πράξη, ο καταναλωτής καλείται να αξιοποιήσει την τεχνολογία ως αντίβαρο στην ακρίβεια. Η πλατφόρμα e-Katanalotis αποτυπώνει τις τιμές προϊόντων ευρείας κατανάλωσης σε διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξημένης διαφάνειας. Η φιλοσοφία της παρέμβασης δεν περιορίζεται στην απλή πληροφόρηση, αλλά στοχεύει στη διαμόρφωση πιο ανταγωνιστικών συνθηκών, καθώς η δημοσιότητα των τιμών λειτουργεί πιεστικά για τις επιχειρήσεις.
Το υπουργείο Ανάπτυξης υπογραμμίζει ότι η πλατφόρμα αποτελεί συμπληρωματικό εργαλείο και όχι αποσπασματικό μέτρο. Εντάσσεται σε μια συνολική πολιτική για την αγορά, όπου η τεχνολογία, οι έλεγχοι και οι θεσμικές εγγυήσεις λειτουργούν παράλληλα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ψηφιακή καταγραφή των τιμών δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά βάση για στοχευμένες παρεμβάσεις, όπου διαπιστώνονται στρεβλώσεις ή πρακτικές που πλήττουν τον καταναλωτή.
Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή και ο ρόλος της στην αγορά
Κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο εποπτείας αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα τη λειτουργία της. Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έχει επισημάνει ότι η Αρχή μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, στην προστασία των καταναλωτών και στη στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας, διασφαλίζοντας δίκαιο και νόμιμο ανταγωνισμό.
Η στελέχωση της Αρχής αποτυπώνει την πρόθεση για σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Για τις τρεις θέσεις των Υποδιοικητών προτάθηκαν η Άννα Στρατινάκη, με ευθύνη τον Συνήγορο του Καταναλωτή, ο Σπύρος Περιστέρης, αρμόδιος για τον ελεγκτικό μηχανισμό, και ο Σεραφείμ Λιάπης, με χαρτοφυλάκιο τα διοικητικά, ψηφιακά και οικονομικά θέματα. Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί ο διορισμός του Προέδρου και των τεσσάρων μελών του Συμβουλίου Διοίκησης, ώστε η Αρχή να λειτουργεί με θεσμική πληρότητα.
Η σύνδεση της νέας Αρχής με την πλατφόρμα e-Katanalotis θεωρείται κρίσιμη, καθώς τα δεδομένα της πλατφόρμας μπορούν να αξιοποιηθούν για ελέγχους ουσίας και όχι μόνο κατόπιν καταγγελιών. Με αυτόν τον τρόπο, η εποπτεία της αγοράς αποκτά προληπτικό χαρακτήρα, περιορίζοντας τα περιθώρια καταστρατήγησης των κανόνων.
Μέτρο κατά της ακρίβειας
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, η πλατφόρμα e-Katanalotis έρχεται να συμπληρώσει τα ήδη εφαρμοζόμενα μέτρα κατά της ακρίβειας, τα οποία ξεκίνησαν με τη δημιουργία της νέας Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του νέου Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται για μια συγκυριακή παρέμβαση, αλλά για δομική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Το ζητούμενο για την επόμενη περίοδο είναι η ενεργή συμμετοχή των καταναλωτών. Όσο περισσότερο χρησιμοποιείται η πλατφόρμα, τόσο αυξάνεται η αποτελεσματικότητά της ως μηχανισμού πίεσης και ελέγχου.
