Του Κωνσταντίνου Μαριόλη
Το πρώτο εξάμηνο της κυβέρνησης πέρασε και η νέα δεκαετία βρίσκει στην ελληνική οικονομία, για πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια, με αναπτυξιακό προϋπολογισμό και φορολογικές ελαφρύνσεις. Οι επενδυτές έχουν δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στο κυβερνητικό έργο καθώς τα επιτόκια δανεισμού στη δευτερογενή αγορά παραμένουν κάτω από το 1,5%, επίπεδο στο οποίο δανείστηκε το ελληνικό δημόσιο για 10 χρόνια τον περασμένο Οκτώβριο. Την ίδια ώρα, και παρά την άνοδο των αποδόσεων στα ομόλογα της Ευρωζώνης το τελευταίο τρίμηνο, Β η Ελλάδα συνεχίζει να απολαμβάνει μηδενικά επιτόκια για δανεισμό διάρκειας έως έξι μηνών όπως αποδείχθηκε στη δημοπρασία του ΟΔΔΗΧ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.Β
Μένει να δούμε πλέον και τις αναβαθμίσεις από τους… καθ? ύλην αρμόδιους, δηλαδή τους οίκους αξιολόγησης. Σε τρεις εβδομάδες, στις 24 Ιανουαρίου, η Fitch θα δώσει την πρώτη «ετυμηγορία» για τις έως σήμερα εξελίξεις αλλά και τις προοπτικές της οικονομίας, ενώ λίγες ημέρες αργότερα θα πραγματοποιήσει συνέδριο στην Αθήνα όπου θα παρουσιάσει τις εκτιμήσεις της για τις πιστωτικές συνθήκες του 2020.
Οι οίκοι αξιολόγησης θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο νέο έτος καθώς τα βλέμματα θα είναι και φέτος στραμμένα στα ελληνικά ομόλογα τα οποία αναδείχθηκαν πρωταθλητές Ευρώπης το 2019. Βέβαια, οι αγορές έχουν ήδη αναβαθμίσει τους ελληνικούς τίτλους από τη στιγμή που το επιτόκιο δανεισμού της Ελλάδας στη δευτερογενή αγορά είναι αντίστοιχο ή ακόμη και χαμηλότερο (π.χ. στην 5ετία) από της Ιταλίας, της οποίας η πιστοληπτική αξιολόγηση είναι στην επενδυτική βαθμίδα. Σύμφωνα, μάλιστα, με την Τράπεζα της Ελλάδος, η μείωση των αποδόσεων των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου σε ιστορικά χαμηλά σηματοδοτεί ότι οι αγορές έχουν ήδη αναβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας στην επενδυτική κατηγορία.Β
Για την επίσημη, ωστόσο, έξοδο από την κατηγορία junk η ελληνική οικονομία χρειάζεται αναβάθμιση κατά 3 βαθμίδες από τους οίκους S&P, Fitch και DBRS και κατά 4 βαθμίδες από τη Moody?s, που σημαίνει ότι η επίτευξη της επενδυτικής κατηγορίας Β μέσα στο 2020 είναι ένας εξαιρετικά δύσκολος στόχος. Γίνεται ακόμη πιο δύσκολος μετά την απόφαση της S&P να αξιολογήσει το ελληνικό αξιόχρεο 2 και όχι 3 φορές μέσα στο έτος.Β
Η πρώτη ανακοίνωση θα έρθει, όπως προαναφέρθηκε, από την Fitch και η δεύτερη από τις S&P και DBRS οι οποίες έχουν προγραμματίσει τους δικούς τους «χρησμούς» την ίδια ημέρα στις 24 Απριλίου. Και η δεύτερη αξιολόγηση από τις S&P και DBRS θα γίνει την ίδια ημερομηνία, στις 23 Οκτωβρίου. Η Moody? s θα δώσει τις δικές της αξιολογήσεις στις 8 Μαΐου και στις 6 Νοεμβρίου, ενώ η δεύτερη αξιολόγηση από την Fitch είναι προγραμματισμένη για τις 20 Ιουλίου.Β
Τη μεγάλη έκπληξη αναμένεται να κάνει ο κορυφαίος γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope, ο οποίος δίνει σήμερα την υψηλότερη αξιολόγηση για την Ελλάδα «ΒΒ» και μάλιστα με θετικές προοπτικές. Η Scope έχει προγραμματίσει να αξιολογήσει το ελληνικό αξιόχρεο στις 6 Μαρτίου, στις 17 Ιουλίου και στις 4 Δεκεμβρίου.Β
Με δεδομένο, λοιπόν, ότι με βάση την Scope η Ελλάδα απέχει 2 σκαλοπάτια από την «επενδυτική βαθμίδα» και ότι ο οίκος δίνει θετικές προοπτικές και έχει προσφάτως αναφερθεί στις σημαντικές πιθανότητες ανάκαμψης, είναι πολύ πιθανό η Scope να είναι ο πρώτος οίκος που θα βγάλει την Ελλάδα από την κατηγορία junk. Μία τέτοια εξέλιξη δεν θα επηρεάσει άμεσα το κόστος δανεισμού της χώρας αφού η Scope δεν περιλαμβάνεται στους 4 οίκους που λαμβάνει υπόψη η ΕΚΤ για να εντάξει τα ομόλογα της Ελλάδας στο QE, όμως θα αποτελέσει μοχλό πίεσης προς τους υπόλοιπους οίκους και παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα προς την επενδυτική κοινότητα.Β
