Προ των πυλών μιας ακόμα εκλογικής παρωδίας στη Βενεζουέλα

Προ των πυλών μιας ακόμα εκλογικής παρωδίας στη Βενεζουέλα
AP Photo/Ariana Cubillos

Οι εκλογές για την ανάδειξη της νέας εθνοσυνέλευσης της Βενεζουέλας είναι προ των πυλών και μόνο σίγουρο είναι ότι το καθεστώς του Νίκολας Μαδούρο θα κατακτήσει τον μοναδικό θεσμό, που μέχρι πρότινος του αντιστεκόταν και επικεφαλής του οποίου είναι μέχρι σήμερα ο Χουάν Γκουαϊδό.

Τους περασμένους μήνες ο Μαδούρο μέσω της κρατικής μηχανής και κατ' επέκταση της Εθνικής Εκλογικής Επιτροπής έκανε οτιδήποτε ήταν δυνατόν, προκειμένου να μην επαναληφθεί το προηγούμενο του 2015. Εκείνη τη χρονιά, όπως αναφέρει σε πρόσφατο δημοσίευμα του το περιοδικό Economist "Ο Μαδούρο απλά δεν έκλεψε αρκετά, καθώς δεν πίστευε ότι υπήρχε περίπτωση να χάσει."

Παρότι το καθεστώς αναγνώρισε την ήττα του, φρόντισε μέσω του Ανωτάτου Δικαστηρίου να ακυρώσει στην πράξη τις αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης, ενώ παράλληλα ίδρυσε έναν νέο θεσμό απόλυτα ελεγχόμενο, τη Συντακτική Συνέλευση.

Παρόλα αυτά, ο Χουάν Γκουαϊδό κατάφερε μέσω της θέσης του επικεφαλής της Εθνοσυνέλευσης να κηρύξει άκυρη τη νέα θητεία του Μαδούρο, το 2019 και να αναλάβει μεταβατικά την Προεδρία, γεγονός που αναγνώρισαν τουλάχιστον 50 χώρες ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων ΗΠΑ και Ευρώπη. 

Με αφορμή την ανάληψη της προεδρίας από τον Γκουαϊδό, ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε ισχυρές κυρώσεις με στόχο την οικονομική ασφυξία του Μαδούρο, ο οποίος οικειοποιείται τα έσοδα από το πετρέλαιο το βασικό εξαγωγικό προϊόν της Βενεζουέλας. 

Περίπου δύο χρόνια μετά, ο Μαδούρο δεν έχει εγκαταλείψει την εξουσία, παρά τη διαρκή πτώση σε όλους τους δείκτες της οικονομίας, η οποία έχει οδηγήσει σε εξαθλίωση εκατομμύρια πολίτες της χώρας. Αναλυτές αποδίδουν την ανθεκτικότητα του καθεστώτος στο γεγονός ότι "ομογάλακτοι" όπως το Ιράν, η Κίνα και η Ρωσία, παρακάμπτουν τις κυρώσεις δίνοντας "ανάσες" στο παλάτι του Μιραφλόρες.

Την ίδια ώρα με την τακτική του "διαιρεί και βασίλευε" ο δικτάτορας έχει καταφέρει να προκαλέσει ρήγματα στην αντιπολίτευση. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο δύο φορές υποψήφιος για την προεδρία και πρώην κυβερνήτης της πολιτείας, Μιράντα Ενρίκε Καπρίλες, έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο, προκειμένου μέρος της αντιπολίτευσης να συμμετέχει στις εκλογές για την ανάδειξη της νέας εθνοσυνέλευσης, νομιμοποιώντας έτσι το καθεστώς.

Από την άλλη πλευρά ο Γκουαϊδό, ο Λεοπόλδο Λόπεζ και άλλα σημαντικά στελέχη καλούν σε καθολικό μποϊκοτάζ.

Σε πρακτικό επίπεδο, η απώλεια της εθνοσυνέλευσης θα αφαιρέσει από τον Γκουαϊδό την προεδρία του νομοθετικού σώματος, λίγο πριν ο Τζο Μπάιντεν αναλάβει την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 20 Ιανουαρίου. 

Την ίδια ώρα, αναλυτές και ειδικοί θεωρούν ότι το ενδεχόμενο αυτό θα έχει συνέπειες για την διεθνή στήριξη που εξασφάλισε μέχρι σήμερα ο Χουάν Γκουαϊδό, καθώς δεν θα έχει πια καμιά θεσμική ιδιότητα.