Η ασφάλεια στις αερομεταφορές δεν είναι αποτέλεσμα συγκυρίας, αλλά προϊόν συνεχούς σχεδιασμού, εκπαίδευσης και δοκιμής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών πραγματοποίησε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 άσκηση ετοιμότητας ευρείας κλίμακας με σενάριο «Ατύχημα Αεροσκάφους στον Αερολιμένα», ενεργοποιώντας στην πράξη το σύνολο των κρίσιμων μηχανισμών που προβλέπονται σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Η άσκηση διεξήχθη από τις 10:30 έως τις 13:00, χωρίς να επηρεαστεί η κανονική λειτουργία του αεροδρομίου, ενώ στο επιβατικό κοινό γίνονταν σχετικές ανακοινώσεις στο τέρμιναλ, ώστε να υπάρχει σαφής ενημέρωση και αποφυγή σύγχυσης. Πρόκειται για μία πρακτική που ενισχύει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη, στοιχεία κρίσιμα για έναν αερολιμένα διεθνούς εμβέλειας.
Γιατί γίνονται οι ασκήσεις ετοιμότητας
Οι ασκήσεις αυτού του τύπου δεν αποτελούν τυπική υποχρέωση, αλλά βασικό πυλώνα του συστήματος ασφάλειας. Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών διοργανώνει σε ετήσια βάση ασκήσεις έκτακτης ανάγκης, με στόχο τη δοκιμή του Σχεδίου Αντιμετώπισης Καταστάσεων Ανάγκης Αερολιμένα (ΣΑΚΑΑ), τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων μέσων και συστημάτων, καθώς και την εξοικείωση του προσωπικού και των συνεργαζόμενων φορέων με σύνθετα και απαιτητικά σενάρια.
Παράλληλα, οι ασκήσεις λειτουργούν ως μηχανισμός αξιολόγησης της διαλειτουργικότητας όλων των εμπλεκομένων, από τις υπηρεσίες του αεροδρομίου και τις αεροπορικές εταιρείες έως τις δυνάμεις ασφαλείας και υγείας. Σε πραγματικές συνθήκες κρίσης, ο χρόνος, ο συντονισμός και η σαφήνεια ρόλων είναι καθοριστικοί παράγοντες.
Το σενάριο της άσκησης του 2026
Σύμφωνα με το σενάριο, αεροσκάφος τύπου A320 neo της AEGEAN, με 39 επιβαίνοντες συνολικά, απογειώθηκε από τα Τίρανα με προορισμό την Αθήνα. Κατά την άφιξη, στις 11:00 τοπική ώρα, το αεροσκάφος προσέκρουσε σε εμπόδιο πλησίον της εισόδου του διαδρόμου 21R, με αποτέλεσμα την αποκόλληση τμήματος της ουράς.
Η άτρακτος και τα πτερύγια περιστράφηκαν και ολίσθησαν προς τα νοτιοανατολικά, πριν το αεροσκάφος ακινητοποιηθεί στον τροχόδρομο «Β», μεταξύ των συνδετήριων τροχοδρόμων «Α2 – Α4». Το σενάριο προέβλεπε άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών διάσωσης, πυρόσβεσης, υγειονομικής φροντίδας και ασφάλειας, καθώς και την ενεργοποίηση όλων των δομών διαχείρισης κρίσεων.
Πλήρης κινητοποίηση και συντονισμός φορέων
Στην άσκηση συμμετείχε ένα ευρύ φάσμα φορέων, αποτυπώνοντας τη σύνθετη αλυσίδα διαχείρισης ενός αεροπορικού συμβάντος. Πέρα από τις υπηρεσίες του ΔΑΑ, ενεργό ρόλο είχαν η AEGEAN, ο Έλεγχος Εναέριας Κυκλοφορίας και ο Πύργος Ελέγχου, η Πυροσβεστική Υπηρεσία Αερολιμένα και το Πυροσβεστικό Σώμα, η Διεύθυνση Αστυνόμευσης Αερολιμένα Αθήνας, το ΕΚΑΒ και η Υπηρεσία Επείγουσας Ιατρικής Βοήθειας Αερολιμένα.
Σημαντική ήταν επίσης η συμμετοχή του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών, καθώς και φορέων επίγειας εξυπηρέτησης, όπως η Goldair Handling.
Εθελοντές από το Πυροσβεστικό Σώμα προσομοίωσαν επιβάτες, ενώ σπουδαστές του ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ 360° υποδύθηκαν φίλους και συγγενείς, δοκιμάζοντας στην πράξη τις διαδικασίες υποστήριξης και διαχείρισης ανθρωπίνων αντιδράσεων.
Τα Κέντρα Έκτακτης Ανάγκης σε λειτουργία
Για τις ανάγκες της άσκησης ενεργοποιήθηκαν όλα τα κρίσιμα Κέντρα Έκτακτης Ανάγκης, μεταξύ των οποίων το Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων, το Κέντρο Πληροφόρησης Καταστάσεων Ανάγκης του ΔΑΑ, οι χώροι υποδοχής επιβατών και πληρώματος, καθώς και ο Τόπος Υποδοχής Φίλων και Συγγενών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην επικοινωνιακή διάσταση, με προσομοίωση ανακοινώσεων προς το κοινό και λειτουργία τηλεφωνικού κέντρου της αεροπορικής εταιρείας. Η σωστή πληροφόρηση, ειδικά σε συνθήκες κρίσης, θεωρείται πλέον ισότιμος πυλώνας ασφάλειας με την επιχειρησιακή ανταπόκριση.
Συνέχεια και συνέπεια στον χρόνο
Η άσκηση του 2026 δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος μιας μακράς αλυσίδας αντίστοιχων δράσεων. Το 2023, ο ΔΑΑ είχε πραγματοποιήσει άσκηση ευρείας κλίμακας με σενάριο σύγκρουσης δύο αεροσκαφών εντός αερολιμένα, με τη συμμετοχή για πρώτη φορά δύο αεροπορικών εταιρειών και πολλαπλών φορέων επίγειας εξυπηρέτησης.
Ακόμη παλαιότερα, το 2016, είχε υλοποιηθεί άσκηση σύμφωνα με τα πρότυπα του ICAO, με ιδιαίτερα απαιτητικό σενάριο πυρκαγιάς κινητήρα, εκτροπής αεροσκάφους και μαζικής εκκένωσης επιβατών. Η επαναληπτικότητα αυτών των ασκήσεων επιβεβαιώνει ότι η ετοιμότητα δεν είναι στατική έννοια, αλλά δυναμική διαδικασία συνεχούς βελτίωσης.
Το μήνυμα της άσκησης
Η άσκηση ετοιμότητας ευρείας κλίμακας του 2026 ανέδειξε τον βαθμό ωριμότητας του συστήματος διαχείρισης κρίσεων του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, αλλά και τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων και διεθνών προδιαγραφών, η συστηματική προετοιμασία αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στο απρόβλεπτο.
