Tη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο των τελευταίων δύο ετών καταγράφουν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με το θερμόμετρο να πέφτει και την αβεβαιότητα να επιστρέφει δυναμικά στις αγορές ενέργειας. Το μέχρι πρότινος ήρεμο τοπίο, με χαμηλή μεταβλητότητα και περιορισμένες διακυμάνσεις, δείχνει να ανατρέπεται απότομα.
Το φυσικό αέριο παρουσιάζει ηχηρή άνοδο, καθώς τα ολλανδικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Ιανουαρίου εμφανίζονται αυξημένα, με την τιμή της μεγαβατώρας να αγγίζει την Παρασκευή (16/1) τα 36 ευρώ. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύονται λόγω συνδυασμού καιρικών, ενεργειακών και γεωπολιτικών παραγόντων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της αγοράς, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης κινούνται προς εβδομαδιαία αύξηση άνω του 20%, εξέλιξη που αποδίδεται σε έναν συνδυασμό ασυνήθιστα ψυχρού καιρού και αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων. Η αλλαγή αυτή ανάγκασε πολλούς traders να εγκαταλείψουν τις short θέσεις τους, επιταχύνοντας το ανοδικό ράλι.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες που επιμένουν, κυρίως στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, ανεβάζουν αισθητά την κατανάλωση ενέργειας και επιταχύνουν την απομείωση των αποθεμάτων. Τα τελευταία, κινούνται πλέον κάτω από το 52%, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, που διαμορφώνεται στο 67%.
Την ίδια στιγμή, η άνοδος στο κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ ενισχύει τη σχετική ελκυστικότητα του φυσικού αερίου έναντι του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι προσωρινές παύσεις λειτουργίας πυρηνικών μονάδων στη Γαλλία λειτουργούν ως επιπλέον μοχλός ζήτησης, ενώ οι προοπτικές αυξημένου ανταγωνισμού για φορτία LNG και οι γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από το Ιράν προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στο ενεργειακό σκηνικό.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς, η εικόνα θυμίζει «τέλειο καταιγιστικό σενάριο» με περιορισμένα περιθώρια ευελιξίας και μια αγορά που παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη σε απρόβλεπτες εξελίξεις.
Οι έντονες αναλήψεις από τις αποθήκες ενισχύουν τους φόβους για το κατά πόσο η Ευρώπη θα μπορέσει να αναπληρώσει επαρκώς τα αποθέματά της ενόψει του καλοκαιριού. Σε αντίθεση με το παρελθόν, η δυνατότητα απορρόφησης σοβαρών διαταραχών στην προσφορά εμφανίζεται πλέον περιορισμένη.
Στο σκηνικό αυτό προστίθενται και εξωγενείς παράγοντες. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι κερδοσκοπικές κινήσεις κεφαλαίων αλλά και απρόβλεπτα τεχνικά γεγονότα, αυξάνουν την εξάρτηση από το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το ολλανδικό benchmark, όπου τα futures σημείωσαν άνοδο 6%, φτάνοντας τα 36 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο Άμστερνταμ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από τον Οκτώβριο του 2023, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η περίοδος χαμηλής έντασης στις αγορές ενέργειας έχει, τουλάχιστον προσωρινά, λήξει.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η αγορά θα παραμείνει ευμετάβλητη, αλλά πόσο διαρκής θα αποδειχθεί αυτή η νέα φάση αβεβαιότητας – και ποιο θα είναι το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε μια Ευρώπη που εξακολουθεί να αναζητά ενεργειακή ισορροπία.
