Ανοίγει ο δρόμος για την υλοποίηση δύο μεγάλων έργων αντλησιοταμίευσης συνολικής ισχύος άνω του 1 GW στις περιοχές Γρεβενών και Κοζάνης, με την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), ενισχύοντας τον ρόλο της περιοχής ως «κόμβου» αποθήκευσης ενέργειας στη μεταλιγνιτική εποχή.
Πρόκειται για τα έργα στις θέσεις «Φλάμπουρο» και «Τρανή Ράχη», τα οποία αναπτύσσονται από τις εταιρείες ΑΛΙΑΚΜΟΝΑΣ 1 ΙΚΕ και ΑΛΙΑΚΜΟΝΑΣ 2 ΙΚΕ αντίστοιχα. Τα έργα χωροθετούνται στους Δήμους Γρεβενών, Δεσκάτης και Σερβίων, στις Περιφερειακές Ενότητες Γρεβενών και Κοζάνης, και αποτελούν από τα μεγαλύτερα επενδυτικά σχέδια αποθήκευσης που έχουν λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση τα τελευταία χρόνια.
Ενέργεια χωρίς ορυκτά καύσιμα
Τα αναμενόμενα οφέλη για το ενεργειακό σύστημα και την εθνική οικονομία είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Η ετήσια παραγόμενη ενέργεια από τα δύο έργα εκτιμάται σε περίπου 1.343,8 GWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ισόποση αποφυγή παραγωγής από ορυκτά καύσιμα. Το έργο «Φλάμπουρο» υπολογίζεται ότι θα αποδίδει περίπου 580,8 GWh ετησίως, ενώ η «Τρανή Ράχη» περί τις 763 GWh.
Σε ένα σύστημα με αυξανόμενη διείσδυση ΑΠΕ, η αντλησιοταμίευση θεωρείται κρίσιμο εργαλείο. Πρόκειται για την πιο ώριμη και δοκιμασμένη τεχνολογία αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας, ικανή να απορροφά πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια και να την επανεγχέει στο δίκτυο σε ώρες αυξημένης ζήτησης, περιορίζοντας τις περικοπές και ενισχύοντας τη σταθερότητα του συστήματος.
Τα χαρακτηριστικά των δύο έργων
Το αντλησιοταμιευτικό έργο «Φλάμπουρο» προβλέπει μέγιστη ισχύ έγχυσης και απορρόφησης 450 MW. Η κάτω δεξαμενή χωροθετείται κοντά στον ταμιευτήρα Ιλαρίωνα του ποταμού Αλιάκμονα, ενώ η άνω δεξαμενή σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων. Ο σταθμός παραγωγής–άντλησης θα είναι υπόγειος, με σύνδεση στο Σύστημα Μεταφοράς μέσω νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης και εναέριας γραμμής 400 kV.
Αντίστοιχα, το έργο «Τρανή Ράχη» προβλέπει μέγιστη ισχύ έγχυσης 594 MW και απορρόφησης 600 MW. Και εδώ, η κάτω δεξαμενή συνδέεται με τον ταμιευτήρα Ιλαρίωνα, ενώ η άνω δεξαμενή τοποθετείται σε υψόμετρο περίπου 1.380 μέτρων. Η ηλεκτρική διασύνδεση θα πραγματοποιηθεί μέσω νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης, με δύο εναέριες γραμμές που θα συνδέονται με τον βασικό άξονα μεταφοράς Αχαρνές – Πτολεμαΐδα.
Η θέση της Ελλάδας στον «χάρτη» της αντλησιοταμίευσης - Οι επενδύσεις
Σε τροχιά υλοποίησης περνούν και οι μεγάλες επενδύσεις αντλησιοταμίευσης της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στη μετάβαση της περιοχής από το λιγνιτικό παρελθόν σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο, με αιχμή την αποθήκευση ενέργειας και τη στήριξη των Ανανεώσιμων Πηγών.
Το συνολικό επενδυτικό πακέτο αγγίζει τα 750 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει δύο εμβληματικά έργα σε πρώην λιγνιτικά πεδία, μετατρέποντας ορυχεία σε «φυσικές μπαταρίες» του ηλεκτρικού συστήματος.
Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει λειτουργικές αντλησιοταμιευτικές δυνατότητες κυρίως μέσω υφιστάμενων υδροηλεκτρικών σταθμών, όπως στη Σφηκιά και τον Θησαυρό, με συνολική ισχύ περίπου 700 MW. Ωστόσο, η μεγάλη τομή έρχεται με τα νέα έργα που δρομολογούνται τα τελευταία χρόνια.
Επιπλέον, στο επίκεντρο βρίσκεται το έργο της Αμφιλοχίας από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, ισχύος περίπου 680 MW, το οποίο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής και θεωρείται «πιλότος» για την εμπορική ένταξη της αντλησιοταμίευσης στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, περισσότερα από 30 έργα αντλησιοταμίευσης βρίσκονται σε διάφορα στάδια αδειοδότησης, με συνολική ισχύ που υπερβαίνει τα 5 GW. Η πλειονότητά τους παραμένει ακόμη σε φάση μελετών ή αναζήτησης χρηματοδότησης, γεγονός που υπογραμμίζει ότι μόνο ένα μέρος αυτού του «χαρτοφυλακίου» θα προχωρήσει τελικά στην κατασκευή.
Στόχος τα 1,7 GW έως το 2030
Ο ρόλος της αντλησιοταμίευσης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στο επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Το ΕΣΕΚ προβλέπει ότι έως το 2030 η χώρα θα πρέπει να διαθέτει περίπου 1,7 GW τέτοιων έργων, ώστε να στηριχθεί η υψηλή διείσδυση αιολικών και φωτοβολταϊκών, να ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού και να περιοριστεί η μεταβλητότητα των τιμών.
Ο συγκεκριμένος στόχος δείχνει ότι, πέρα από τα παραπάνω έργα, η ανάπτυξη επιπλέον μεγάλων έργων αντλησιοταμίευσης θα είναι αναγκαία τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του συστήματος έως το τέλος της δεκαετίας.
