Με σημαντικά τεχνικά κενά ξεκινά την 1η Φεβρουαρίου η εφαρμογή των δυναμικών, των λεγόμενων «πορτοκαλί» τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας. Παρότι το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να συνδέσει άμεσα την κατανάλωση με τη διακύμανση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι αναγκαίες υποδομές δεν είναι ακόμη έτοιμες.
Η δυναμική τιμολόγηση βασίζεται σε έναν απλό αλλά απαιτητικό μηχανισμό με καταγραφή της κατανάλωσης ανά 15 λεπτά, σχεδόν άμεση αποστολή των δεδομένων στους προμηθευτές και έγκαιρη ενημέρωση των καταναλωτών, ώστε να μπορούν να μεταφέρουν τη ζήτησή τους στις φθηνότερες ώρες. Σήμερα, όμως, καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν διασφαλίζεται καθολικά.
Υποχρεωτική εκκίνηση, μερική ετοιμότητα
Με υπουργική απόφαση του Δεκεμβρίου, οι προμηθευτές με περισσότερους από 200.000 πελάτες υποχρεώνονται να λανσάρουν δυναμικά τιμολόγια από την 1η Φεβρουαρίου για μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου για τους μικρότερους. Η ρύθμιση ευθυγραμμίζεται τυπικά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ωστόσο η τεχνική πραγματικότητα της ελληνικής αγοράς απέχει ακόμη από το ιδανικό σενάριο.
Όπως προκύπτει από τις εισηγήσεις του ΔΕΔΔΗΕ προς τη ΡΑΑΕΥ, αλλά και από τις παρεμβάσεις φορέων της αγοράς στη διαβούλευση, οι «έξυπνοι» μετρητές που έχουν εγκατασταθεί μέχρι σήμερα μπορούν μόνο υπό προϋποθέσεις να υποστηρίξουν πλήρως τη δυναμική τιμολόγηση.
Οι έξυπνοι μετρητές που δεν είναι ακόμη… έξυπνοι
Μέχρι στιγμής έχουν τοποθετηθεί περίπου 1,3 εκατ. έξυπνοι μετρητές, στο πλαίσιο του μεγάλου έργου αντικατάστασης 7,5 εκατ. αναλογικών μετρητών έως το 2030, συνολικού προϋπολογισμού άνω του 1,1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η εικόνα είναι κατακερματισμένη.
Περίπου 330.000 μετρητές, που προμηθεύτηκαν πριν από την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/944, δεν διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό για παροχή δεδομένων σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Σε άλλους 225.000 μετρητές, παρότι υπάρχουν πιστοποιημένα δεδομένα ανά 15 λεπτά, αυτά δεν αποστέλλονται με την απαιτούμενη συχνότητα στους προμηθευτές, λόγω περιορισμών του παλαιού συστήματος backoffice. Για τους υπόλοιπους, η τεχνική δυνατότητα υπάρχει, αλλά τα πιστοποιημένα δεδομένα δεν διατίθενται σήμερα στην αγορά.
Με άλλα λόγια, κανένας από τους εγκατεστημένους μετρητές δεν πληροί πλήρως, αυτή τη στιγμή, το σύνολο των τεχνικών και κανονιστικών προϋποθέσεων που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο για πραγματικά δυναμική τιμολόγηση.
Μεταβατικές λύσεις και τεχνικά «μπαλώματα»
Για να καλυφθεί το κενό, η ΡΑΑΕΥ εισάγει μεταβατικές διατάξεις, προβλέποντας ότι για μια περίοδο πέντε μηνών τα πιστοποιημένα μετρητικά δεδομένα θα αποστέλλονται στους προμηθευτές έως και τη 10η ημέρα του επόμενου μήνα. Πρόκειται για μια λύση ανάγκης, που επιτρέπει την τυπική εκκίνηση των πορτοκαλί τιμολογίων, χωρίς όμως τα δυναμικά δεδομένα που τα καθιστούν ουσιαστικά.
Παράλληλα, για τους μετρητές που δεν διαθέτουν τυποποιημένη θύρα H1 ή παλμούς εξόδου, απαιτείται η εγκατάσταση πρόσθετων συσκευών τύπου H1 Dongle. Στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2024-2028 έχει εγκριθεί έργο για την προμήθεια και εγκατάσταση 2,3 εκατ. τέτοιων συσκευών, με τους καταναλωτές να μπορούν να τις αποκτήσουν μόνο κατόπιν αιτήματος προς τον Διαχειριστή.
Το νέο ολοκληρωμένο σύστημα backoffice του ΔΕΔΔΗΕ, που θεωρείται κομβικό για την πλήρη λειτουργία της δυναμικής τιμολόγησης, τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2026.
