Σε δύο βασικούς άξονες βασίζεται το νέο πακέτο ενίσχυσης της ελληνικής βιομηχανίας που στοχεύει στον περιορισμό του ενεργειακού κόστους και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού τομέα.
Το πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε το μεσημέρι της Μεγάλης Δευτέρας, μετά από πολύμηνες διαβουλεύσεις, επιχειρεί να καλύψει ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων, από μεγάλες ενεργοβόρες μονάδες έως μικρότερες βιοτεχνίες (23 χιλ. στο σύνολο). Σημειώνεται ότι το επιτελείο του ΥΠΕΝ πριν προχωρήσει στην επίσημη ανακοίνωση, είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει συνάντηση με τον Πρόεδρο του ΣΕΒ, κ. Σπύρο Θεοδωρόπουλο στο υπουργείο.
Δύο πυλώνες χρηματοδότησης
Το σχήμα προβλέπει τη διάθεση περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως για την επόμενη πενταετία, με στόχο την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους σε δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ενεργοποιούνται πόροι ύψους 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, οι οποίοι θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας και αναβάθμισης εξοπλισμού, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης κατά περίπου 10%.
Οι παρεμβάσεις αφορούν κλάδους όπως η τσιμεντοβιομηχανία, η χαρτοβιομηχανία και η μεταποίηση, και αποτελούν συνέχεια προηγούμενων δράσεων στήριξης της βιομηχανίας.
Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στον ενεργειακό μετασχηματισμό της βιομηχανίας και επικεντρώνονται σε:
• συστήματα ενεργειακής διαχείρισης
• αναβαθμίσεις εξοπλισμού
• ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας
• τεχνολογίες ανάκτησης θερμότητας
• εξηλεκτρισμό βιομηχανικών διεργασιών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο μέτρο της αντιστάθμισης του κόστους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), το οποίο αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ενεργοβόρας βιομηχανίας. Μέσω διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως δήλωσε ο υφυπουργός ενέργειες Νίκος Τσάφος, η Ελλάδα εξασφάλισε αυξημένο συντελεστή εκπομπών στο 0,82 για την περίοδο 2026–2030, αντί για 0,58 ο τόνος ανά μεγαβατώρα γεγονός που μεταφράζεται σε πρόσθετη στήριξη περίπου 75 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ρυθμίσεις για την αντιστάθμιση και τις ΥΚΩ
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά την αναπροσαρμογή του μηχανισμού αντιστάθμισης του κόστους εκπομπών CO₂ για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η στήριξη εκτιμάται κοντά στα 75 εκατ. ευρώ, με την τροποποίηση του σχετικού συντελεστή ώστε να αντανακλά καλύτερα τη δομή της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα.
Η παρέμβαση συνδέεται με την εξέλιξη του ενεργειακού μείγματος, όπου η μείωση της λιγνιτικής παραγωγής έχει περιορίσει τις εκπομπές, ενώ το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
Παράλληλα, προβλέπεται οριζόντια μείωση κατά 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ για τη βιομηχανία, με εφαρμογή από τον Ιούλιο. Η ρύθμιση εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 26 εκατ. ευρώ για τις επιχειρήσεις.
Οι πόροι από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θα συνδεθούν με συγκεκριμένες δεσμεύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενισχύοντας τη μετάβαση της βιομηχανίας σε πιο αποδοτικά και λιγότερο ενεργοβόρα μοντέλα λειτουργίας.
Η στόχευση δεν περιορίζεται στην άμεση ελάφρυνση κόστους, αλλά επεκτείνεται και στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, σε μια προσπάθεια πιο μόνιμης θωράκισης του παραγωγικού τομέα απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών.
Πώς αντιδρά η βιομηχανία
Παρά τις παρεμβάσεις, η βιομηχανία αντιμετωπίζει το πακέτο με συγκρατημένη αισιοδοξία. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, σημείωσε ότι τα μέτρα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, χωρίς ωστόσο να επιλύουν συνολικά το πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Όπως ανέφερε, η στήριξη είναι πιο ουσιαστική για τις επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς αντιστάθμισης, ενώ για τις υπόλοιπες παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, έκανε λόγο για ανάγκη περαιτέρω παρεμβάσεων, όπως η ενίσχυση μηχανισμών ευελιξίας, με τη συζήτηση να συνεχίζεται για επιπλέον μέτρα.
Συγκεκριμένα ο Πρόεδρος του ΣΕΒ δήλωσε: «Το πρόβλημα είναι ότι, όπως όλοι ξέρουμε, η Ελλάδα για τη βιομηχανία πληρώνει ακριβότερο κόστος ενέργειας από πάρα πολλές χώρες μέσα στην ΕΕ. Είναι μια συζήτηση η οποία έγινε μεταξύ της βιομηχανίας και του υπουργείου, αλλά και μεταξύ του υπουργείου και των Βρυξελλών, και η συζήτηση κράτησε πάνω από 7 μήνες.
Αν πρέπει να απαντήσω στο ερώτημα αν λύνεται το πρόβλημα με αυτά τα μέτρα τα οποία εξαγγέλθηκαν σήμερα, οπωσδήποτε δεν λύνεται. Είναι όμως βήματα στη σωστή κατεύθυνση και σίγουρα είναι διαφορετικής σημαντικότητας βήματα για τις βιομηχανίες οι οποίες έχουν αντιστάθμιση και τις βιομηχανίες οι οποίες δεν έχουν.
Για τις βιομηχανίες που εισπράττουν αντιστάθμιση διοξειδίου του άνθρακα, είναι ένα βήμα αρκετά σημαντικό, το οποίο μπορεί να τους βοηθήσει στην ανταγωνιστικότητά τους, χωρίς να σημαίνει ότι τους λύνει όλα τα προβλήματα.
Για τις υπόλοιπες βιομηχανίες, τις μεσαίες και τις μικρές, δηλαδή τη μέση και τη χαμηλή τάση, είναι ένα πολύ μικρότερο βήμα. Το ευχάριστο, πέραν αυτών που εξαγγέλθηκαν σήμερα, είναι το γεγονός ότι η συζήτηση με το υπουργείο συνεχίζεται. Έχουμε ήδη καταθέσει νέες σκέψεις για το πώς μπορεί να βοηθηθεί η βιομηχανία, μία εκ των οποίων είναι και η διακοψιμότητα, και σκέψεις οι οποίες δεν είναι υποχρεωτικό να επιβαρύνουν πάντα τον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτό που μας ευχαριστεί είναι ότι αναγνωρίζει η κυβέρνηση ότι υπάρχει ανάγκη στήριξης και θέλουμε να πιστεύουμε ότι από εδώ και πέρα θα έχουμε ακόμη περισσότερα θέματα να συζητήσουμε.
Όσον για το πρόγραμμα των 200 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε ο κ. Θεοδωρικάκος, είναι ένα πρόγραμμα το οποίο περιμένουμε να δούμε τι ακριβώς θα αφορά, αν θα είναι για μπαταρίες, πώς θα αφορά απλώς εξηλεκτρισμό, αν θα είναι μείωση του διοξειδίου του άνθρακα, και θα μπορούμε να πούμε κάτι παραπάνω όταν τον Ιούνιο εξειδικευτούν τα μέτρα».
