Την τελική πολιτική έγκριση στο σχέδιο της Κομισιόν που προβλέπει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι τα τέλη του 2027 έδωσαν σήμερα τα κράτη-μέλη.
Η απόφαση αυτή ανοίγει τον δρόμο ώστε το μέτρο να μετατραπεί σε δεσμευτικό ευρωπαϊκό νόμο, σηματοδοτώντας το οριστικό «διαζύγιο» με το ρωσικό αέριο και το τέλος μιας σχέσης ενεργειακής εξάρτησης που επί δεκαετίες καθόριζε την ευρωπαϊκή αγορά.
Η νομοθεσία εγκρίθηκε σε σημερινή συνεδρίαση των υπουργών στις Βρυξέλλες, ενώ το μέτρο απαιτούσε έγκριση από ενισχυμένη πλειοψηφία των χωρών (όπως και έγινε), ώστε να ξεπεραστεί η αντίθεση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας.
Έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε νέα καμπή για την ενεργειακή της στρατηγική. Για τις Βρυξέλλες, το σημερινό τελικό «ναι» αποτελεί μια καθαρή στροφή με σαφή γεωπολιτικό αποτύπωμα και προτεραιότητα τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής αγοράς.
Με τον νέο νόμο να «κλειδώνει» το τέλος του ρωσικού αερίου, η ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη.
Το χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης
Βάσει του συμφωνημένου οδικού χάρτη, οι εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) θα τερματιστούν έως το τέλος του 2026, ενώ οι ροές μέσω αγωγών θα διακοπούν το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Σε περίπτωση που κάποιο κράτος-μέλος αντιμετωπίσει δυσκολίες στην πλήρωση των αποθηκών του με μη ρωσικές ποσότητες ενόψει χειμώνα, θα μπορεί να μεταθέσει την προθεσμία έως την 1η Νοεμβρίου 2027.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν ληφθεί υπόψη ότι πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ρωσία κάλυπτε πάνω από το 40% των ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο. Σήμερα, το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει κοντά στο 13%, αποτέλεσμα της επιτάχυνσης των εισαγωγών LNG, της διαφοροποίησης προμηθευτών και της στροφής σε εναλλακτικές ενεργειακές πηγές.
Το ρεκόρ εισαγωγών LNG που έρχεται
Την ίδια ώρα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) βλέπει ότι το 2026 θα σημειωθεί ρεκόρ εισαγωγών LNG στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον IEA, η Ευρώπη αναμένεται να προχωρήσει σε εισαγωγές ποσοτήτων LNG άνω των 185 δισ. κυβικών μέτρων. Όπως υποστηρίζει ο Οργανισμός. η Ευρώπη θα προχωρήσει σε αυτές τις εισαγωγές προκειμένου να αναπληρώσει τα αποθέματα που μειώνονται ραγδαία αλλά και για να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο το οποίο μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, σταδιακά μειώνεται.
Αξίζει να τονιστεί ότι πλέον το LNG καλύπτει το 50% των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης σε φυσικό αέριο. Ο IEA εκτιμά δε, ότι η παγκόσμια κατανάλωση φυσικού αερίου θα αυξηθεί φέτος σχεδόν κατά 2%, όταν το 2025 είχε ανέβει 1%.
Αγορές σε αναβρασμό
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι την ίδια στιγμή, στις αγορές αερίου, συνεχίζει να επικρατεί ράλι. Σύμφωνα με το Reuters, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου κατέγραψαν σήμερα το πρωί τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δέκα μηνών.
Το ολλανδικό συμβόλαιο αναφοράς TTF ενισχύθηκε πάνω από 4%, αγγίζοντας τα 41,86 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ νωρίτερα βρέθηκε έως και στα 42,75 ευρώ, τιμή που είχε να εμφανιστεί από τις αρχές Απριλίου 2025.
Η άνοδος αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων, τόσο το έντονο ψύχος στις Ηνωμένες Πολιτείες που περιόρισε προσωρινά τις εξαγωγές LNG, όσο και οι ανησυχίες για τα επίπεδα αποθεμάτων στην Ευρώπη και αυξημένη νευρικότητα ενόψει της θεσμοθέτησης του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
