Προχωρά το μεγάλο στοίχημα της ΔΕΗ για τη δημιουργία του mega data center στη Δυτική Μακεδονία, ένα project που φιλοδοξεί να μετατρέψει την άλλοτε «καρδιά» του λιγνίτη σε κόμβο τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών υποδομών πανευρωπαϊκής εμβέλειας.
Το σήμα ότι η επένδυση αποκτά γεωπολιτικό και τεχνολογικό βάρος δόθηκε στο περιθώριο του AI Impact Summit στο Νέο Δελχί, όπου ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον διευθυντή του Γραφείου Επιστήμης και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου, Michael Kratsios. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές υποδομές βρίσκονται πλέον στον πυρήνα της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας – Ουάσιγκτον.
Η διοίκηση της ΔΕΗ έχει τοποθετήσει τον χρονικό ορίζοντα οριστικοποίησης του σχήματος και τις επόμενες εξελίξεις έως τα τέλη του 2026, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έργο που απαιτεί σύνθετη τεχνική, νομική και χρηματοοικονομική ωρίμανση.
Στο «ραντάρ» των αμερικανικών κολοσσών
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το επενδυτικό πλάνο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πέντε έως έξι μεγάλων αμερικανικών ομίλων. Στο τραπέζι των συζητήσεων φέρονται να βρίσκονται εταιρείες όπως η Microsoft, η Google, η Amazon, η Meta, η Oracle, αλλά και η OpenAI.
Παρότι δεν υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις, εκτιμάται ότι οι επαφές γίνονται με έναν ή περισσότερους hyperscalers, δηλαδή εταιρείες που διαχειρίζονται τεράστια παγκόσμια δίκτυα cloud και απαιτούν εγκαταστάσεις υψηλής αξιοπιστίας και ενεργειακής επάρκειας.
Παράλληλες κινήσεις προετοιμασίας
Την ίδια στιγμή, ο όμιλος «έτρεξε» το προηγούμενο διάστημα σχετικό request for information (RFI) για τη διαθεσιμότητα υλικών και εξοπλισμού στην ελληνική αγορά μέσω των προμηθειών της Επιχείρησης, ενδεικτικό του ότι η προεργασία έχει ήδη ξεκινήσει.
Το RFI αφορούσε ουσιαστικά τη χαρτογράφηση της αγοράς, δηλαδή τι εξοπλισμός υπάρχει διαθέσιμος, ποιες είναι οι δυνατότητες προμήθειας (γεννήτριες, υποστηρικτικά συστήματα, ενεργειακά components κ.λπ.).
Τέτοιες κινήσεις, παραπέμπουν σε ώριμο στάδιο προετοιμασίας με το project να έχει ξεπεράσει το στάδιο της απλής διερεύνησης.
Το υπό διαμόρφωση σχέδιο εντάσσεται στο συνολικό πρόγραμμα μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή. Στον χώρο όπου λειτουργούσε η μονάδα του Αγίου Δημητρίου, σχεδιάζεται η ανάπτυξη εγκαταστάσεων 50.000 τ.μ., ικανών να φιλοξενήσουν υποδομές υψηλής ενεργειακής πυκνότητας για εφαρμογές AI και cloud.
Η επένδυση, ύψους 2,3 δισ. ευρώ, δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη βιομηχανική εγκατάσταση αλλά χαρακτηρίζεται από την αγορά ως «game changer» για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς εφόσον υλοποιηθεί στον πλήρη της σχεδιασμό, τοποθετεί τη χώρα στον χάρτη των μεγάλων ευρωπαϊκών data hubs.
Modular ανάπτυξη και ισχύς έως 1 GW
Ο σχεδιασμός προβλέπει ανάπτυξη σε διακριτές φάσεις (modular), με ενδεικτικά blocks ισχύος της τάξης των 75 MW. Η αρχική στόχευση αφορά εγκατάσταση περίπου 300 MW, με δυνατότητα κλιμάκωσης ακόμη και προς το 1 GW, ανάλογα με τη ζήτηση και τις συμφωνίες που θα κλειδώσουν με τους τεχνολογικούς εταίρους.
Το τελικό αποτύπωμα δεν θεωρείται «κλειδωμένο». Θα εξαρτηθεί από το ενδιαφέρον των διεθνών παικτών και το επιχειρηματικό σχήμα που θα διαμορφωθεί.
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ότι η τροφοδοσία του data center θα γίνεται με μοντέλο behind-the-meter, δηλαδή μέσω απευθείας σύνδεσης με μονάδες παραγωγής, χωρίς να επιβαρύνει το εθνικό σύστημα μεταφοράς. Αυτό το χαρακτηριστικό θεωρείται καθοριστικό τόσο για την ασφάλεια εφοδιασμού όσο και για τη σταθερότητα του δικτύου.
Στρατηγική στροφή της ΔΕΗ
Η επένδυση αποτυπώνει τη βαθύτερη μεταμόρφωση της επιχείρησης. Από παραδοσιακό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, επιχειρεί να εξελιχθεί σε εταιρεία που λειτουργεί στο σημείο τομής ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.
Η μετατροπή της Δυτικής Μακεδονίας σε κόμβο AI δεν αφορά μόνο νέες θέσεις εργασίας, αλλά τη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος καινοτομίας γύρω από τις ψηφιακές εφαρμογές.
