Μια νέα συζήτηση ανοίγει για το ενεργειακό μέλλον της χώρας μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το Παρίσι, όπου για πρώτη φορά διατυπώθηκε με σαφήνεια η πρόθεση της Ελλάδας να εξετάσει την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας. Η πρωτοβουλία αφορά κυρίως τη διερεύνηση της τεχνολογίας των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR), οι οποίοι τα τελευταία χρόνια αποτελούν βασικό άξονα του νέου πυρηνικού σχεδιασμού διεθνώς.
Η τοποθέτηση του Έλληνα πρωθυπουργού στη δεύτερη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια σηματοδοτεί μια αλλαγή παραδείγματος για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα. «Αυτή είναι μια σημαντική ημέρα για την Ελλάδα. Γράφουμε ένα νέο κεφάλαιο. Θεωρήστε την Ελλάδα φίλη της πυρηνικής ενέργειας», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα θα διερευνήσει την πιθανότητα αξιοποίησης SMR για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασικού φορτίου.
Στο ίδιο πλαίσιο ανακοίνωσε τη σύσταση διυπουργικής επιτροπής υψηλού επιπέδου, η οποία θα εξετάσει τις τεχνικές, θεσμικές και οικονομικές παραμέτρους μιας πιθανής εισόδου της πυρηνικής τεχνολογίας στο ελληνικό ενεργειακό μίγμα.
Η «ιστορική ημέρα» για τον κλάδο – Τι δηλώνει στο Liberal η Athlos Energy
Μιλώντας στο Liberal, ο ιδρυτής της Athlos Energy, Διονύσιος Χιώνης, χαρακτήρισε τις εξελίξεις «ιστορική στιγμή» για τη χώρα.
Όπως σημειώνει, « Η χθεσινή ημέρα είναι ιστορική για την Ελλάδα. Οι δηλώσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού στα πλαίσια της Συνόδου για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι σηματοδοτούν το πρώτο μικρό αλλά σημαντικότατο βήμα για την εξέταση της χρησιμότητας της συγκεκριμένης τεχνολογίας στη χώρα μας. Η διυπουργική επιτροπή που θα δημιουργηθεί θα έχει το ρόλο του Nuclear Energy Programme Implementation Organization (NEPIO) όπως ορίζεται από τον οδικό χάρτη του Διεθνή Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας για χώρες που εξετάζουν την ένταξη τους στον πυρηνικό χάρτη.
Για εμάς, στην Athlos Energy, η χθεσινή ημέρα έχει μεγάλη βαρύτητα. Από το Σεπτέμβριο του 2024 όπου και δημιουργήσαμε την προσπάθεια μας έχουμε καταβάλει τεράστια προσπάθεια να εξηγήσουμε συντονισμένα, με επιχειρήματα και σοβαρότητα σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς τα πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις της πυρηνικής ενέργειας. Καλωσορίζουμε την εξέλιξη αυτή και είμαστε έτοιμοι να συνεισφέρουμε στα επόμενα βήματα εφόσον μας ζητηθεί.
Εμείς συνεχίζουμε με αυτοπεποίθηση το όραμά μας να φέρουμε την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα. Μία προσπάθεια, ή αλλιώς ένας Άθλος, στην οποία πιστεύουμε και βάζουμε όλη μας την ενέργεια με στόχο να βοηθήσουμε ποικιλότροπος τη χώρα μας. Ήδη βρισκόμαστε σε εξέλιξη των πρώτων προκαταρκτικών μελετών για τη χρήση πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα και σε λίγους μήνες θα έχουμε μία ολοκληρωμένη πρόταση για τα προτερήματα των διαφόρων εφαρμογών αυτής της τεχνολογίας συγκεκριμένα για τη χώρα μας. Προχωράμε με αισιοδοξία, έχοντας συγκεκριμένο πλάνο και όραμα να υλοποιήσουμε το πρώτο πυρηνικό προτζεκτ στη χώρα μας»
Το αυτογκόλ της Ευρώπης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε τη συζήτηση αυτή με τις εξελίξεις στο ευρωπαϊκό ενεργειακό τοπίο, κάνοντας λόγο για ένα «αυτογκόλ» της Ευρώπης τα προηγούμενα χρόνια, όταν περιορίστηκε σημαντικά η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας χωρίς το κενό να καλυφθεί επαρκώς από τις ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα επισήμανε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να επενδύει δυναμικά σε αιολικά και φωτοβολταϊκά, σε συνδυασμό με τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας και το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, ακόμη και με την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ, τα ηλεκτρικά συστήματα χρειάζονται σταθερές μονάδες παραγωγής βασικού φορτίου. «Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό που προσφέρει η πυρηνική ενέργεια σε αυτό το πεδίο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η συζήτηση για τον ρόλο της πρέπει να επιστρέψει στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα.
Η ευρωπαϊκή επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια
Οι δηλώσεις Μητσοτάκη εντάσσονται σε μια ευρύτερη μεταστροφή που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Από το ίδιο βήμα στο Παρίσι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παραδέχθηκε ότι η σταδιακή μείωση της πυρηνικής ενέργειας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μίγμα υπήρξε στρατηγικό λάθος.
Όπως επισήμανε, η πυρηνική ενέργεια αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1990, ενώ σήμερα το ποσοστό έχει περιοριστεί περίπου στο 15%. Η Ευρώπη, ωστόσο, επιδιώκει να επανατοποθετηθεί στον πυρηνικό χάρτη, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στη χρηματοδότηση επενδύσεων για την ανάπτυξη της τεχνολογίας SMR, διαθέτοντας περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ από το σύστημα εμπορίας εκπομπών. Στόχος είναι οι πρώτες τέτοιες μονάδες να βρίσκονται σε επιχειρησιακή λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων ετών έχουν αναδείξει – όπως υπογράμμισε η πρόεδρος της Κομισιόν – την ευαλωτότητα της Ευρώπης ως εισαγωγέα ορυκτών καυσίμων, γεγονός που ενισχύει τη σημασία ενός πιο ισορροπημένου ενεργειακού μείγματος.
Το νέο ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας
Για την Ελλάδα, η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια ανοίγει σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό σύστημα βρίσκεται ήδη σε φάση βαθιάς μετάβασης. Τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει αυξήσει σημαντικά τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών και έχει μετατραπεί από καθαρός εισαγωγέας σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές χρονικές περιόδους.
Η ενδεχόμενη ένταξη των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων, εφόσον προχωρήσει σε βάθος χρόνου, θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε αυτό το μοντέλο, καλύπτοντας ανάγκες σταθερής παραγωγής όταν η παραγωγή από ΑΠΕ μειώνεται.
Η πραγματική συζήτηση, ωστόσο, μόλις ξεκινά. Η διερεύνηση της τεχνολογίας, οι θεσμικές προϋποθέσεις, οι επενδύσεις αλλά και η κοινωνική αποδοχή αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την επόμενη δεκαετία.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα από το Παρίσι είναι σαφές, καθώς για πρώτη φορά η Ελλάδα ανοίγει επισήμως την πόρτα σε μια τεχνολογία που μέχρι σήμερα έμενε εκτός του εθνικού ενεργειακού σχεδιασμού. Και αυτό από μόνο του συνιστά μια σημαντική καμπή στη συζήτηση για το μέλλον της ενέργειας στη χώρα.
