Σε τελική ευθεία εισέρχεται το κυβερνητικό σχέδιο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας, με την ανακοίνωση των σχετικών μέτρων να θεωρείται πλέον ζήτημα ημερών. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκονται στην ολοκλήρωσή τους, ανοίγοντας τον δρόμο για την παρουσίαση ενός πακέτου παρεμβάσεων που στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της μεταποίησης.
Το στίγμα των εξελίξεων έδωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στην εκδήλωση των Eurobank και Grant Thornton για τα βραβεία «Growth Awards». Όπως σημείωσε, οι επαφές με τις Βρυξέλλες υπήρξαν πολύμηνες και σύνθετες, καθώς κάθε μορφή στήριξης προς τη βιομηχανία πρέπει να κινείται εντός του αυστηρού πλαισίου των ευρωπαϊκών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.
Κεντρικό στοιχείο της υπό διαμόρφωση λύσης αποτελεί ο μηχανισμός αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά κατάφερε, μετά από διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν, να εξασφαλίσει ενίσχυση των αποζημιώσεων που λαμβάνουν οι επιχειρήσεις. Με τον τρόπο αυτό ανατρέπεται η προοπτική σημαντικής μείωσης των αντισταθμίσεων που θα προέκυπτε από τη μείωση του εθνικού συντελεστή εκπομπών CO₂, εξέλιξη η οποία συνδέεται με τη σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων της χώρας.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι επαφές της κυβέρνησης με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), ώστε οι τελικές ρυθμίσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της παραγωγικής βάσης. Στόχος είναι να περιοριστεί το κόστος ενέργειας που εξακολουθεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τη βιομηχανία σε σύγκριση με βασικούς ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.
Το ζήτημα ανέδειξε και ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο οποίος επισήμανε ότι, παρά το γεγονός πως το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, οι επιχειρήσεις και ιδίως η βιομηχανία αντιμετωπίζουν υψηλότερες επιβαρύνσεις. Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για πρόβλημα με ευρωπαϊκές διαστάσεις, το οποίο όμως επηρεάζει ιδιαίτερα την ελληνική παραγωγή, περιορίζοντας τα περιθώρια για νέες επενδύσεις και επέκταση υφιστάμενων μονάδων.
Κατά τον ίδιο, το ενεργειακό κόστος συγκαταλέγεται στους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της βιομηχανίας, μαζί με τη γραφειοκρατία και την ανάγκη για σταθερό και λειτουργικό επενδυτικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό, επανέφερε την πρόταση για ενίσχυση των επενδύσεων μέσω φορολογικών κινήτρων, όπως οι υπεραποσβέσεις, αντί άμεσων επιδοτήσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να υλοποιούν επενδυτικά σχέδια με ταχύτερες διαδικασίες.
Νέα χωροταξικά για τουρισμό, ΑΠΕ και βιομηχανία
Παράλληλα με το ενεργειακό ζήτημα, η κυβέρνηση προετοιμάζει παρεμβάσεις και στο πεδίο του χωροταξικού σχεδιασμού, που θεωρείται κρίσιμο για τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος.
Όπως ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, μέχρι το τέλος της άνοιξης αναμένεται να προχωρήσουν τα ειδικά χωροταξικά σχέδια για τον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές πλαίσιο κανόνων για τη χωροθέτηση επενδύσεων, περιορίζοντας τις αβεβαιότητες που συχνά καθυστερούν μεγάλα έργα.
Το χωροταξικό για τον τουρισμό βρίσκεται ήδη στην τελική φάση, καθώς έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία διαβούλευσης και οι συνεννοήσεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων. Αντίστοιχα, το πλαίσιο για τις ΑΠΕ θεωρείται ώριμο και εκτιμάται ότι θα τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Όσον αφορά τη βιομηχανία, το ειδικό χωροταξικό αναμένεται να αναρτηθεί εντός της άνοιξης, μετά από διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους της αγοράς.
Στο περιθώριο της εκδήλωσης συζητήθηκε και η γενικότερη εικόνα του επενδυτικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα. Παρά τη σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών και την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, επισημάνθηκε ότι το επενδυτικό κενό που δημιουργήθηκε την προηγούμενη δεκαετία δεν έχει ακόμη καλυφθεί, ενώ η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Από την πλευρά των τραπεζών υπογραμμίστηκε ότι υπάρχει επαρκής ρευστότητα για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδυτικών σχεδίων και ότι η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις κινείται σε θετικούς ρυθμούς. Ωστόσο, εμπόδιο εξακολουθούν να αποτελούν οι επιχειρήσεις με αδύναμους ισολογισμούς και περιορισμένη κεφαλαιακή βάση, οι οποίες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην περίοδο μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρότι η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων εξελίσσεται ικανοποιητικά, στην αγορά υπάρχει προβληματισμός για το αν θα συνεχιστεί η δυνατότητα χαμηλότοκης χρηματοδότησης μετά το 2027. Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι οι πόροι της επόμενης προγραμματικής περιόδου και τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία ανταγωνιστικότητας θα στηρίξουν τη συνέχεια των επενδύσεων.
Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημάνθηκε στη συζήτηση, η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελεί άμεση προτεραιότητα για τη βιομηχανία, αλλά δεν είναι η μοναδική προϋπόθεση για την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης. Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία παραμένει η μετατροπή των επενδύσεων και των ευρωπαϊκών πόρων σε μόνιμη αύξηση της παραγωγικότητας και σε ένα πιο ανθεκτικό, εξωστρεφές παραγωγικό μοντέλο.
