Σε φάση εκκίνησης εισέρχεται το νέο πρόγραμμα για τα αγρο-φωτοβολταϊκά, με την πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ να αναμένεται να ανοίξει εντός των επόμενων ημερών. Στην περιφέρεια καταγράφεται ήδη αυξημένο ενδιαφέρον, καθώς πολλοί παραγωγοί προετοιμάζονται για την κατάθεση αιτήσεων.
Η διαθέσιμη ισχύς ανέρχεται σε 10 Μεγαβάτ ανά Περιφέρεια και εκτιμάται ότι θα καλυφθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς οι αιτήσεις θα εξετάζονται με σειρά προτεραιότητας μέχρι την εξάντληση του ορίου.
Παρά το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί η τιμή αναφοράς που θα καθορίσει το εγγυημένο έσοδο των μονάδων, αρκετοί παραγωγοί εμφανίζονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν άμεσα στην υποβολή φακέλων, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν θέση στο περιορισμένο «παράθυρο» ισχύος.
Το στοίχημα του συμπληρωματικού εισοδήματος
Το θεσμικό πλαίσιο που ενεργοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ως στόχο να προσφέρει στους κατ’ επάγγελμα αγρότες μια σταθερή και προβλέψιμη πηγή συμπληρωματικού εισοδήματος, χωρίς να αλλοιώνεται ο αγροτικός χαρακτήρας της γης.
Η σχετική Υπουργική Απόφαση, που αναμένεται έως το τέλος Μαρτίου, θα καθορίσει την αποζημίωση της παραγόμενης κιλοβατώρας και θα αποτελέσει τον βασικό παράγοντα για την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Με τα σημερινά δεδομένα και με τιμή της τάξης των 6,5 λεπτών/kWh, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η επένδυση καθίσταται οριακή, ιδίως σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους εξοπλισμού και χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, απαιτείται τιμή άνω των 10 λεπτών/kWh, ώστε να διασφαλίζεται απόσβεση σε ορίζοντα περίπου δέκα ετών και να καθίσταται εφικτή η τραπεζική στήριξη.
Αυστηροί όροι και χωροταξικοί περιορισμοί
Το νέο καθεστώς συνοδεύεται από συγκεκριμένους τεχνικούς και χωροταξικούς όρους. Τα φωτοβολταϊκά πάνελ θα πρέπει να τοποθετούνται σε ύψος τουλάχιστον 2,10 μέτρων από το έδαφος, προκειμένου να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση της καλλιεργητικής δραστηριότητας. Η μέγιστη ισχύς ανά εγκατάσταση ορίζεται στα 200 kW, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα συνδυασμού με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη γη υψηλής παραγωγικότητας, όπου η εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών δεν επιτρέπεται, με μοναδική εξαίρεση τα συστήματα που τοποθετούνται σε οροφές θερμοκηπίων. Επιπλέον, τα συγκεκριμένα έργα δεν προσμετρώνται στο όριο του 0,8% της γης υψηλής παραγωγικότητας που μπορεί να καλύπτεται από ηλιακά πάρκα σε κάθε Περιφέρεια.
Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την αξιοποίηση θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση της διαθέσιμης καλλιεργήσιμης γης. Ωστόσο, έχει προκαλέσει προβληματισμό, καθώς ο νόμος 5087/2024 επιτρέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών έως 1 MW σε γη υψηλής παραγωγικότητας, γεγονός που δημιουργεί διαφοροποίηση μεταξύ των δύο πλαισίων.
Δυνατότητα εγκατάστασης και σε κορεσμένα δίκτυα
Σημαντική πρόβλεψη αποτελεί η δυνατότητα εγκατάστασης αγρο-φωτοβολταϊκών και σε περιοχές με κορεσμένα δίκτυα. Η ρύθμιση αυτή αντιμετωπίζει έναν από τους βασικούς περιορισμούς για νέες συνδέσεις ΑΠΕ στην περιφέρεια, όπου ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος είναι περιορισμένος.
Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη ισχύς των 10 MW ανά Περιφέρεια αυξάνει τον ανταγωνισμό. Οι ενδιαφερόμενοι επισπεύδουν την ολοκλήρωση μελετών και τη συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών, καθώς η ταχύτητα υποβολής αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Συνολικά, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος και την αποτροπή φαινομένων εκτεταμένης μετατροπής καλλιεργήσιμης γης σε ενεργειακά έργα. Ωστόσο, εκπρόσωποι της αγοράς εκτιμούν ότι τα χαμηλά όρια ισχύος και οι αυστηροί περιορισμοί ενδέχεται να περιορίσουν την ανάπτυξη του μέτρου, ιδίως εάν η τελική τιμή αποζημίωσης δεν κινηθεί σε επίπεδα που να διασφαλίζουν την οικονομική του βιωσιμότητα.
