Η Κομισιόν ετοιμάζεται να καταθέσει στις ΗΠΑ πρόταση για τη σύναψη στρατηγικής εταιρικής σχέσης στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, επιδιώκοντας να περιορίσει την κυρίαρχη θέση της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να επαναχαράξει τις ισορροπίες σε έναν τομέα κρίσιμο για τη σύγχρονη τεχνολογία και τη βιομηχανία.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται έτοιμες να υπογράψουν με την Ουάσινγκτον, εντός τριμήνου, μνημόνιο κατανόησης για την εκπόνηση ενός «Οδικού Χάρτη Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης». Το πλαίσιο αυτό στοχεύει στον από κοινού εντοπισμό, την ανάπτυξη και την αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών προμήθειας κρίσιμων ορυκτών, μειώνοντας την εξάρτηση από την Κίνα.
Η ανάγκη αυτής της πρωτοβουλίας απορρέει από το γεγονός ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε άφθονα και χαμηλού κόστους κινεζικά ορυκτά, δίνοντας στο Πεκίνο σημαντική επιρροή στις δυτικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Η ευρωπαϊκή πρόταση περιλαμβάνει επιλογές όπως κοινά επενδυτικά έργα, μηχανισμούς στήριξης τιμών και μέτρα προστασίας των αγορών από υπερπροσφορά ή από πρακτικές χειραγώγησης τρίτων χωρών.
Κεντρικό στοιχείο του μνημονίου είναι η δημιουργία ασφαλών και ανθεκτικών διατλαντικών αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς και ο συντονισμός για την αποτροπή στρεβλώσεων που θα μπορούσαν να πλήξουν τους δυτικούς παραγωγούς και μεταποιητές.
Η ευρωπαϊκή πλευρά δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στη διάσταση του διεθνούς δικαίου, ζητώντας η συνεργασία να στηρίζεται στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας. Η αναφορά αυτή συνδέεται με τις πρόσφατες εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί ενδεχόμενης αγοράς της Γροιλανδίας.
Η πρωτοβουλία της ΕΕ συμπίπτει με τη φιλοξενία, από τις ΗΠΑ, συνόδου υπουργών Εξωτερικών και ανώτερων αξιωματούχων συμμαχικών χωρών, με στόχο συμφωνίες που θα περιορίσουν την εξάρτηση από κινεζικά κρίσιμα ορυκτά. Παρόμοιες προσπάθειες στο παρελθόν δεν απέδωσαν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ζωτικής σημασίας για τη διαφοροποίηση των προμηθειών μας μακριά από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα», χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.
Το ζήτημα έχει αναδειχθεί σε κορυφαία προτεραιότητα για την Ουάσινγκτον μετά τους κινεζικούς περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών το προηγούμενο έτος. Να σημειωθεί ότι ο Τραμπ ανακοίνωσε τη Δευτέρα τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων κρίσιμων γαιών αξίας 12 δισ. δολαρίων.
Οι βασικοί πυλώνες της ευρωπαϊκής πρότασης περιλαμβάνουν την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, την εμβάθυνση της βιομηχανικής συνεργασίας μέσω κοινών έργων, την αμοιβαία εξαίρεση εξαγωγικών περιορισμών, τη συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία, καθώς και τον συντονισμό έναντι τρίτων χωρών.
