Πώς μπορεί η Ευρώπη να απαντήσει στους δασμούς του Τραμπ για τη Γροιλανδία
BBC, Bloomberg, Guardian

Πώς μπορεί η Ευρώπη να απαντήσει στους δασμούς του Τραμπ για τη Γροιλανδία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε εγρήγορση μετά την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς στις εισαγωγές από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ, ειδικά για προϊόντα που σχετίζονται με τη Γροιλανδία, αναφέρει σε ανάλυσή του το BBC, σκιαγραφώντας τις στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι από την 1η Φεβρουαρίου οι δασμοί θα ανέλθουν στο 10% και ενδέχεται να φτάσουν το 25% το καλοκαίρι εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, αν και παραμένει ασαφές αν αυτοί θα προστεθούν στους ήδη υπάρχοντες. Η Γαλλία και η Γερμανία, μαζί με άλλα μέλη της οκταμελούς ομάδας χωρών, προειδοποιούν ότι η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να απαντήσει σε περίπτωση εφαρμογής των δασμών.

Προηγούμενη συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ είχε περιορίσει τους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα στο 15%, μειώνοντας τον αρχικό κίνδυνο του 30% που είχε απειλήσει η Ουάσιγκτον. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες είχαν ετοιμάσει πακέτο αντισταθμιστικών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, το οποίο θα ενεργοποιούνταν σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.

Η επικύρωση της συμφωνίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναβλήθηκε λόγω των νέων απειλών, καθιστώντας πιθανή την εφαρμογή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα από τις 7 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, η εφαρμογή δασμών μόνο σε ορισμένες χώρες της ΕΕ θεωρείται τεχνικά δύσκολη λόγω της διακίνησης προϊόντων εντός της ενιαίας αγοράς.

Η ΕΕ διαθέτει το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα» ή Anti-Coercion Instrument (ACI), έναν μηχανισμό που επιτρέπει την απάντηση σε οικονομικό εκβιασμό τρίτων χωρών. Το εργαλείο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις, όπως δασμούς, περιορισμούς εισαγωγών και εξαγωγών, περιορισμούς στο εμπόριο υπηρεσιών και πρόσβαση σε χρηματαγορές, και μπορεί να φτάσει μέχρι τον αποκλεισμό πρόσβασης στην ενιαία αγορά.

Ωστόσο, θεωρείται μέτρο έσχατης ανάγκης και απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα για ενεργοποίηση, έως και έναν χρόνο μέχρι να εφαρμοστούν τα μέτρα. Στόχος του κυρίως είναι η άσκηση πίεσης για επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, καθώς η χρήση του μπορεί να έχει σοβαρές οικονομικές συνέπειες και για την ίδια την ΕΕ.

Η Βρετανία αποφεύγει προς το παρόν την άμεση ανταπόδοση, ενώ ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έχει αποκλείσει έναν εμπορικό πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς. Παράλληλα, διαθέτει εναλλακτικά εργαλεία πίεσης, όπως ο Φόρος Ψηφιακών Υπηρεσιών που επηρεάζει μεγάλους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους.

Στις ΗΠΑ, παραμένει αβέβαιο αν ο Τραμπ είχε τη νομική εξουσία να επιβάλει τους δασμούς βάσει του νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης, με το Ανώτατο Δικαστήριο να καλείται να αποφανθεί σχετικά, περιλαμβάνοντας και τους «ανταποδοτικούς» δασμούς που εφαρμόστηκαν πέρυσι σε βρετανικά προϊόντα.

Bloomberg: To «κρυφό» όπλο της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ: 10 τρισ. δολάρια σε αμερικανικά assets

Από την άλλη, όπως αναφέρει το Bloomberg, καθώς η Ευρώπη εξετάζει τον καλύτερο τρόπο αντίδρασης στις τελευταίες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την κυριαρχία της Γροιλανδίας, υπάρχει ένα ακραίο ενδεχόμενο αντίμετρο που τροφοδοτεί τη συζήτηση μεταξύ των επενδυτών.

Ποιο είναι αυτό; Αμερικανικά assets ύψους περίπου 10 τρισ. δολαρίων. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το πρακτορείο, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, μέρος των οποίων βρίσκεται σε δημόσια επενδυτικά ταμεία.

Αυτό έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι θα μπορούσαν, θεωρητικά, να προχωρήσουν σε πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ως απάντηση σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο με την επιβολή δασμών από τον Τραμπ, εξέλιξη που θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και να πιέσει τις αγορές μετοχών, δεδομένης της εξάρτησης της αμερικανικής οικονομίας από ξένα κεφάλαια.

Ωστόσο, κάτι τέτοιο θεωρείται πολύ πιο δύσκολο στην πράξη. Η πλειονότητα αυτών των περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στα χέρια ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, εκτός άμεσου ελέγχου των κυβερνήσεων, ενώ μια μαζική αποεπένδυση θα μπορούσε να πλήξει και τους ίδιους τους Ευρωπαίους επενδυτές.

Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να υιοθετήσουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ένα τόσο ακραίο μέτρο είναι χαμηλές, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η γενικότερη απροθυμία τους να συγκρουστούν ανοιχτά με τον Τραμπ.

Το γεγονός και μόνο ότι ο επικεφαλής παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος της Deutsche Bank μιλά πλέον ανοιχτά για «εργαλειοποίηση του κεφαλαίου» δείχνει ότι ένα τέτοιο σενάριο αντιποίνων αρχίζει να αντιμετωπίζεται από τις αγορές ως ένας ουσιαστικός, έστω και ακραίος, κίνδυνος. Αυτό συμβαίνει καθώς οι επεκτατικές πολιτικές του προέδρου των ΗΠΑ αναδιαμορφώνουν το γεωπολιτικό τοπίο.

Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπερβαίνουν τα 10 τρισ. δολάρια, ενώ σημαντικά επιπλέον ποσά βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία.

Η πιο απτή αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι στιγμής είναι η πρόταση να παγώσει η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας του Ιουλίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε συνομιλίες για το ενδεχόμενο επιβολής δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ (108 δισ. δολάρια), με τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας να καλεί την Ευρώπη να προετοιμάσει το ισχυρότερο δυνατό εμπορικό αντίμετρο.

Guardian: Θέλει ο Τραμπ να διχάσει την Ευρώπη;

Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες - το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και έξι κράτη-μέλη της ΕΕ - εμφανίζεται ως καταστροφή για τις προσεκτικά διαμορφωμένες συμφωνίες που είχε συνάψει με τις χώρες αυτές το περασμένο καλοκαίρι.

Τα δύο μεγαλύτερα πολιτικά μπλοκ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) και οι Σοσιαλιστές & Δημοκράτες (S&D), δήλωσαν ότι η συμφωνία με την ΕΕ δεν μπορεί να εγκριθεί υπό τις παρούσες συνθήκες.

Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, η απειλή του Τραμπ αγνοεί επίσης το γεγονός ότι τα επιμέρους κράτη-μέλη δεν διαθέτουν ξεχωριστές εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Όλες οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ διαπραγματεύονται κεντρικά μέσω των Βρυξελλών, όπως ακριβώς συνέβη και το περασμένο καλοκαίρι.

Τόσο η ΕΕ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται αυτή την περίοδο στη μέση ευαίσθητων διαπραγματεύσεων για τη μείωση των δασμών που έχει ήδη επιβάλει ο Τραμπ, ιδίως στον χάλυβα, οι οποίοι ανέρχονται στο 25% για τις βρετανικές εξαγωγές και στο 50% για τα προϊόντα της ΕΕ.

Η τελευταία απειλή θα εκληφθεί ως ακόμη μία προσπάθεια στην αγωνιώδη προσπάθεια του Τραμπ να κερδίσει μια αντιπαράθεση, καταφεύγοντας σε ένα από τα αγαπημένα του όπλα. Θα θεωρηθεί επίσης ως απόπειρα διαίρεσης της Ευρώπης και φίμωσης της αντίθεσής της στα σχέδιά του για την κατάληψη της Γροιλανδίας.

Η απειλή του Σαββάτου υπογραμμίζει την ασταθή φύση οποιασδήποτε συμφωνίας με τον Τραμπ, αλλά φαίνεται επίσης να έχει ενεργοποιήσει την ΕΕ, την οποία πολλοί θεωρούσαν αδύναμη απέναντι σε επανειλημμένα επεισόδια εκφοβισμού από τις ΗΠΑ.

Ο Μίκελ Ρούνγκε Όλεσεν, ανώτερος ερευνητής στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Μελετών, δήλωσε ότι η τελευταία απειλή του Τραμπ αποτελεί ένδειξη πως η ευρωπαϊκή αντίδραση στα σχέδιά του για την κατάληψη της Γροιλανδίας αποδίδει.

«Νομίζω ότι πρόκειται για αντίδραση στην αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, γιατί αν κοιτάξει κανείς τους δασμούς, αντιστοιχούν στις χώρες που έστειλαν στρατεύματα», δήλωσε στο Sky News.

«Δεν πρόκειται ποτέ να δούμε αμερικανικά στρατεύματα επί του εδάφους στη Γροιλανδία — πρόκειται για διαπραγματευτική τακτική».

Ο Τραμπ επιβάλλει νέους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκά κράτη για τη Γροιλανδία

Υπενθυμίζεται ότι, ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες συμμάχους των ΗΠΑ με αφορμή το ζήτημα της Γροιλανδίας, όπως ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social. 

Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία θα επιβαρύνονται με δασμό 10% για όλα τα εμπορεύματα που αποστέλλονται στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι δασμοί ύψους 10% θα τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου. Οι δασμοί αυτοί θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου και θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου επιτευχθεί συμφωνία που θα επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να αγοράσουν τη Γροιλανδία, ανέφερε ο Τραμπ.

Και επαναλαμβάνει ότι η Γροιλανδία είναι άκρως απαραίτητη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και για την ορθή λειτουργία του Χρυσού Θόλου, του αντιαεροπορικού συστήματος για την προστασία των ΗΠΑ.