Οι περισσότεροι άνθρωποι, αν και όχι όλοι, θέλουν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή να τελειώσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Όμως με ποιους όρους; Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, σε αυτό ακριβώς το σημείο αρχίζουν οι διαφωνίες.
Ηνωμένες Πολιτείες
Οι στόχοι του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ παραμένουν ασαφείς, καθώς φαίνεται να κυμαίνονται από τον απλό περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, έως την πλήρη υποταγή του στις απαιτήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ή ακόμη και την κατάρρευση του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Μέχρι στιγμής, το Ιράν δεν έχει ούτε υποχωρήσει, ούτε καταρρεύσει. Ωστόσο, ο στρατός του έχει αποδυναμωθεί σημαντικά έπειτα από 17 ημέρες σφοδρών βομβαρδισμών.
Έμμεσες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στη Γενεύη, με τη μεσολάβηση του Ομάν, είχαν σημειώσει πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα. Σύμφωνα με το Ομάν, η Τεχεράνη ήταν διατεθειμένη να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις, που θα διαβεβαίωναν ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, δεν ήταν πρόθυμη να συζητήσει τον περιορισμό του βαλλιστικού της προγράμματος ή τη στήριξη σε περιφερειακές οργανώσεις.
Στο ιδανικό σενάριο για την Ουάσιγκτον, ο πόλεμος θα κατέληγε στην κατάρρευση του καθεστώτος των αγιατολάχ και την αντικατάστασή του από μια ειρηνική, δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει.
Ένα εναλλακτικό αποτέλεσμα θα ήταν ένα αποδυναμωμένο Ιράν να αλλάξει συμπεριφορά, να σταματήσει την καταπίεση των πολιτών του και να διακόψει τη στήριξη σε ένοπλες ομάδες.
Ιράν
Το Ιράν θέλει ο πόλεμος να τελειώσει γρήγορα, αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος – όχι αν αυτό σημαίνει πλήρη υποχώρηση στις απαιτήσεις των ΗΠΑ.
Γνωρίζει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο χρονικά και διαθέτει γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα. Έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στον Περσικό Κόλπο και μπορεί να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Οι εκκλήσεις των ΗΠΑ προς άλλες χώρες για στρατιωτική στήριξη αντιμετωπίζονται με επιφυλακτικότητα, καθώς πολλές δεν επιθυμούν να εμπλακούν.
Επισήμως, το Ιράν ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα δεχθεί ξανά επίθεση και αποζημιώσεις για τις ζημιές από τους βομβαρδισμούς. Πιθανότατα γνωρίζει ότι αυτά δεν θα ικανοποιηθούν, αλλά αρκεί να επιβιώσει για να παρουσιάσει την έκβαση ως νίκη.
Ισραήλ
Από τις τρεις εμπλεκόμενες χώρες – ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ – το Ισραήλ φαίνεται λιγότερο βιαστικό να τερματίσει τον πόλεμο. Στόχος του είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, καθώς και των υποδομών του.
Αν και αυτά μπορούν να ξαναχτιστούν, το Ισραήλ θέλει να καταστήσει σαφές ότι μπορεί να επαναλάβει τα πλήγματα στο μέλλον.
Για την κυβέρνηση Νετανιάχου, τα πυραυλικά συστήματα και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελούν υπαρξιακή απειλή. Το Ιράν διαθέτει ανεπτυγμένη βιομηχανία πυραύλων και drones και έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από αυτά που απαιτούνται για ειρηνική χρήση.
Τα κράτη του Κόλπου
Τα αραβικά κράτη του Κόλπου – Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ομάν – πίστευαν ότι μπορούσαν να συνυπάρξουν με την Ισλαμική Δημοκρατία ακριβώς απέναντί τους.
Αυτό μέχρι τώρα. Είναι εξοργισμένα, καθώς παρότι επέλεξαν να μην στηρίξουν τον πόλεμο κατά του Ιράν, δέχονται σχεδόν καθημερινά επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones.
Μόνο τις πρώτες ώρες της Δευτέρας, το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε περισσότερα από 60 βλήματα που κατευθύνονταν προς το έδαφός της.
