NYT: Το Ιράν είχε φίλους την Κίνα, τη Ρωσία και την Τουρκία. Πού βρίσκονται τώρα;
(AP Photo/Vahid Salemi)
(AP Photo/Vahid Salemi)

NYT: Το Ιράν είχε φίλους την Κίνα, τη Ρωσία και την Τουρκία. Πού βρίσκονται τώρα;

Παρά τα χρόνια διεθνούς απομόνωσης και τις αυστηρές αμερικανικές κυρώσεις, το Ιράν είχε καταφέρει να οικοδομήσει ένα πλέγμα σχέσεων με αρκετές χώρες. Η Τεχεράνη διατηρούσε εμπορικούς, διπλωματικούς και στρατιωτικούς δεσμούς με κράτη όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Τουρκία και η Ινδία, ενώ συνεργαζόταν και με κυβερνήσεις που βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τη Δύση, όπως η Βόρεια Κορέα και η Βενεζουέλα.

Ωστόσο, αναφέρουν οι New York Times, τώρα που το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, οι χώρες αυτές περιορίζονται κυρίως σε δηλώσεις στήριξης. Στην πράξη, καμία δεν δείχνει πρόθυμη να εμπλακεί στρατιωτικά ή να αναλάβει ουσιαστικό ρίσκο υπέρ της Τεχεράνης. Έτσι, ο πόλεμος που αντιμετωπίζει η Ισλαμική Δημοκρατία αποδεικνύεται σε μεγάλο βαθμό μοναχικός.

Σύμφωνα με αναλυτές, η κατάσταση αυτή συνδέεται με τη στρατηγική που ακολούθησε το Ιράν τις τελευταίες δεκαετίες. Αντί να οικοδομήσει παραδοσιακές συμμαχίες με κράτη, η Τεχεράνη επένδυσε κυρίως σε δίκτυα πολιτοφυλακών στη Μέση Ανατολή που μοιράζονται την ιδεολογική και θρησκευτική αντιπαλότητά της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Όμως αυτές οι δυνάμεις, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο ή η Χαμάς στη Γάζα, έχουν αποδυναμωθεί από τις συγκρούσεις με το Ισραήλ και δεν μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά μια σύγκρουση που εξελίσσεται στο εσωτερικό του Ιράν.

Ακόμη και οι χώρες που διατηρούν στενές οικονομικές ή γεωπολιτικές σχέσεις με την Τεχεράνη φαίνεται να ενεργούν με καθαρά ρεαλιστικά κριτήρια. Η Τουρκία, για παράδειγμα, διατηρεί μακροχρόνιους εμπορικούς και διπλωματικούς δεσμούς με το Ιράν και μοιράζεται μαζί του εκτεταμένα σύνορα.

Παράλληλα όμως είναι μέλος του ΝΑΤΟ και αποφεύγει οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να την εμπλέξει σε άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Η Άγκυρα έχει καταδικάσει τις επιθέσεις κατά του Ιράν, αλλά ταυτόχρονα προσπαθεί κυρίως να αποτρέψει μια ευρύτερη περιφερειακή αποσταθεροποίηση.

Παρόμοια στάση τηρεί και η Ινδία. Αν και έχει αναπτύξει σημαντικές εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη και έχει επενδύσει στο ιρανικό λιμάνι Τσαμπαχάρ για να αποκτήσει πρόσβαση στην Κεντρική Ασία, το Νέο Δελχί διατηρεί ταυτόχρονα στενή συνεργασία με το Ισραήλ, από το οποίο αγοράζει μεγάλο μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού του. Η ινδική εξωτερική πολιτική αποφεύγει συστηματικά την άμεση εμπλοκή σε συγκρούσεις άλλων κρατών.

Η Κίνα, ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος του Ιράν και βασικός αγοραστής του πετρελαίου του, έχει καλέσει σε αυτοσυγκράτηση και έχει αναλάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, δεν δείχνει πρόθυμη να συγκρουστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για χάρη της Τεχεράνης, ιδίως σε μια περίοδο που οι σχέσεις Πεκίνου και Ουάσιγκτον επιχειρούν να σταθεροποιηθούν.

Ακόμη και η Ρωσία, που τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της συνεργασία με το Ιράν - ιδιαίτερα μετά την εισβολή στην Ουκρανία και τη χρήση ιρανικών drones - περιορίζεται κυρίως σε διπλωματική στήριξη. Η συμφωνία συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο χώρες το 2025 ενίσχυσε τους αμυντικούς δεσμούς τους, αλλά δεν περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής υπεράσπισης.

Δείτε εδώ όλες τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή