Ντονμπάς: Το κομμάτι γης που θέλει διακαώς ο Πούτιν - Η ιστορική και στρατηγική του σημασία
AP Photo/Vadim Ghirda, File
AP Photo/Vadim Ghirda, File
CNN

Ντονμπάς: Το κομμάτι γης που θέλει διακαώς ο Πούτιν - Η ιστορική και στρατηγική του σημασία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Ουκρανία σπάνια συμφωνούν σε οτιδήποτε. Αλλά καθώς οι αντιπροσωπείες τους συναντώνται στο Άμπου Ντάμπι για την πρώτη τριμερή συνάντηση από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε τη συνολική εισβολή στην Ουκρανία, οι τρεις πλευρές φαίνεται να έχουν καταλήξει στην ίδια συμπέρασμα: Υπάρχει μόνο ένα ζήτημα που απομένει να επιλυθεί, όπως αναλύει το CNN.

Αυτό το ζήτημα είναι η επικράτεια, συγκεκριμένα η ανατολική ουκρανική περιοχή που είναι γνωστή ως Ντονμπάς. Και με βάση τα σχόλιά τους πριν από τη συνάντηση, είναι απίθανο να επιλυθεί.

«Όλα αφορούν το ανατολικό μέρος της χώρας μας, όλα αφορούν τη γη», δήλωσε ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναφερόμενος στο μακροχρόνιο – και προηγουμένως απορριφθέν – αίτημα της Ρωσίας να παραδώσει η Κίεβο τα μέρη του Ντονμπάς που εξακολουθεί να ελέγχει.

Τι είναι το Ντονμπάς

Η περιοχή του Ντονμπάς αναφέρεται σε δύο ανατολικές ουκρανικές επαρχίες, το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ, που μαζί ονομάζονται Ντονμπάς. Πλούσιες σε άνθρακα, αυτές οι περιοχές υπήρξαν η βιομηχανική καρδιά της Ουκρανίας, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην οικονομία και τη βαριά βιομηχανία της χώρας.

Η περιοχή, που αποτελεί κέντρο παραγωγής χάλυβα, είναι καλά συνδεδεμένη με τη Θάλασσα του Αζόφ μέσω ποταμών και τεχνητών καναλιών. Είναι επίσης γνωστή για τα γόνιμα αγροτικά εδάφη και τα πλούσια ορυκτά κοιτάσματα της.

Γιατί το θέλει τόσο πολύ ο Πούτιν

Για τον Πούτιν, η Ουκρανία αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης «ιστορικής Ρωσίας» και έχει κατηγορήσει επανειλημμένα – χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο – το Κίεβο ότι διεξάγει «γενοκτονία» κατά των ρωσόφωνων στην Ουκρανία.

Ιστορικά, σύμφωνα με το CNN, το Ντονμπάς ήταν το πιο «ρωσικό» μέρος της Ουκρανίας, με σημαντικό πληθυσμό ρωσόφωνων κατοίκων. Και ήταν στο Ντονμπάς που ξεκίνησε η αποστολή του Πούτιν να αποσταθεροποιήσει και να κατακτήσει την Ουκρανία το 2014.

Τι θα σήμαινε η απώλεια του Ντονμπάς

Ο Ζελένσκι επιμένει ότι οι μόνιμες εδαφικές παραχωρήσεις είναι αδιαπραγμάτευτες. Ακόμη και αν υπήρχε λαϊκή έγκριση -κάτι που οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν- μια τέτοια συμφωνία θα παραβίαζε το Διεθνές Δίκαιο, που απαγορεύει την κατάκτηση εδαφών διά της βίας.

Η Ουκρανία, με τη στήριξη των Ευρωπαίων, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναγνώρισης της σημερινής πραγματικότητας στο πεδίο σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ώστε να σταματήσει η αιματοχυσία. Αυτό θα σήμαινε ουσιαστικά «πάγωμα» της σύγκρουσης στα υφιστάμενα μέτωπα.

Ωστόσο, η οριστική απώλεια του Ντονμπάς θα αποδυνάμωνε σοβαρά την άμυνα της χώρας. Η περιοχή φιλοξενεί τον λεγόμενο «αμυντικό δακτύλιο» βιομηχανικών πόλεων, σιδηροδρομικών γραμμών και οδικών αξόνων, που στηρίζουν την πρώτη γραμμή. Η απώλειά του θα άφηνε την ανατολική Ουκρανία εκτεθειμένη σε μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.

Αμπού Ντάμπι: Ξεκίνησαν οι συνομιλίες στην τριμερή ΗΠΑ-Ρωσίας-Ουκρανίας

Στο μεταξύ, οι συνομιλίες Ουκρανίας-Ρωσίας, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν στο Άμπου Ντάμπι, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

«Οι συνομιλίες ξεκίνησαν σήμερα στο Άμπου Ντάμπι και έχουν προγραμματιστεί να συνεχιστούν για δύο ημέρες, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την προώθηση του διαλόγου και την εξεύρεση πολιτικών λύσεων στην κρίση», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Επικοινωνία Ζελένσκι και ουκρανικής αντιπροσωπείας πριν την έναρξη των συνομιλιών

«Μόλις είχα διαβουλεύσεις με την ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα. Πριν από την έναρξη των συνομιλιών συζητήσαμε τα θέματα. Μίλησα με τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ. Όλη η ομάδα μας ήταν σε ανοιχτή ακρόαση και μιλήσαμε με όλους», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στους δημοσιογράφους.

Είπε ότι συζήτησε με τα μέλη της ουκρανικής αντιπροσωπείας στην τριμερή συνάντηση στο Αμπού Ντάμπι το «πλαίσιο της συζήτησης», τα θέματα και το επιθυμητό αποτέλεσμα.

«Συζητήσαμε επίσης για τα σχήματα (των συναντήσεων) – που θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Η ομάδα θα καθορίσει τη στάση της επί τόπου και θα αντιδρά ανάλογα με το ποιος θα είναι ο διάλογος», πρόσθεσε ο Ζελένσκι. «Καθώς αυτή θα είναι η πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό που θα πραγματοποιηθεί υπό αυτό το σχήμα».

Sky News - Το ατού του Κιέβου και το «αγκάθι» του εδαφικού 

Στο Άμπου Ντάμπι λαμβάνουν χώρα οι πρώτες τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ από την έναρξη του πολέμου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την εξέλιξη του πολέμου. 

Πάντως, όπως αναφέρει το Sky News, δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί αν οι Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Σύμφωνα με το μέσο, το οποίο επικαλείται πληροφορίες από την ουκρανική πλευρά, μέχρι στιγμής διεξάγονται ανεπίσημες διαπραγματεύσεις και οι επίσημες αναμένεται να ξεκινήσουν το βράδυ.

Διπλωματία - εξπρές από Νταβός σε Μόσχα και ΗΑΕ

Τα τελευταία 24ωρα υπήρξαν καταιγιστικά σε ό,τι αφορά το διπλωματικό πεδίο. Οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρετ Κούσνερ, έφυγαν από το Νταβός για τη Μόσχα, όπου είχαν σχεδόν τετράωρες συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν προτού αναχωρήσουν για τα ΗΑΕ.

Παρά τα θετικά μηνύματα που έρχονται από το Νταβός, το εδαφικό είναι το τελευταίο σημείο διαφωνίας σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία και είναι πολύ σημαντικό.

Μια αμερικανική πηγή που συμβουλεύει αξιωματούχους του αμερικανικού στρατού για την Ουκρανία ανέφερε στο SkyNews: «Η διπλωματία είναι μια φάρσα αυτή τη στιγμή. Δεν ταιριάζει με την πραγματικότητα στο έδαφος».

Η Ρωσία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλει τον έλεγχο ολόκληρης της περιοχής του Ντονμπάς ως μέρος οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ η Ουκρανία έχει απορρίψει κατηγορηματικά την παραχώρηση εδαφών, ειδικά εδαφών που δεν κατέχει καν η Ρωσία επί του παρόντος. 

Χθες το βράδυ, σχόλια ενός βοηθού του Κρεμλίνου επανέλαβαν το αδιέξοδο, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει ελπίδα για επίτευξη μακροπρόθεσμης συμφωνίας» χωρίς την επίλυση του ζητήματος των εδαφών.

Το «χαρτί» Μπουντάνοφ

Πάντως, το Κίεβο φαίνεται να διαθέτει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί και αυτό δεν είναι άλλο από την παρουσία του Κυρίλο Μπουντάνοφ στις συνομιλίες. Μέχρι πρόσφατα, ο Μπουντάνοφ ήταν επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, όταν ανέλαβε πολιτικό ρόλο στις αρχές Ιανουαρίου ως επικεφαλής του προσωπικού του προέδρου Ζελένσκι.

Αμερικανική πηγή ανέφερε στο SkyNews ότι «ο Μπουντάνοφ είναι το μόνο μέλος του γραφείου του Ζελένσκι που (σ.σ. οι ΗΠΑ) λαμβάνουν σοβαρά υπόψη. Ο αμερικανικός στρατός και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών τον σέβονται. Οι ΗΠΑ αγαπούν τον Μπουντάνοφ. Το γεγονός ότι ο Μπουντάνοφ είναι εκεί είναι θετικό. Αλλά δεν βλέπω τη ρωσική πολεμική μηχανή να επιβραδύνεται».