Κλιμακώνεται η κρίση στο Ιράν: Πυρά κατά διαδηλωτών, νεκροί και τραυματίες - Απειλές Αραγτσί προς ΗΠΑ (vid)
Iran International, Reuters

Κλιμακώνεται η κρίση στο Ιράν: Πυρά κατά διαδηλωτών, νεκροί και τραυματίες - Απειλές Αραγτσί προς ΗΠΑ (vid)

Για έκτη νύχτα φλέγεται το Ιράν από τις μαζικές διαδηλώσεις κατά του θεοκρατικού καθεστώτος, με τις δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν αληθινές σφαίρες κατά των πολιτών. Ο τραγικός απολογισμός περιλαμβάνει έξι νεκρούς, δεκάδες τραυματίες και πολλές συλλήψεις σε όλη τη χώρα. Η Τεχεράνη απειλεί τις ΗΠΑ για «αντίδραση που θα φέρει λύπη» μετά τις προειδοποίησεις του Τραμπ ότι  «αν οι αρχές του Ιράν πυροβολήσουν εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών και τους σκοτώσουν βίαια, όπως συνηθίζουν, οι ΗΠΑ θα σπεύσουν να τους σώσουν».

Νέο βίντεο δείχνει τους διαδηλωτές στο Μπορουτζέρντ βγήκαν στους δρόμους το βράδυ της Παρασκευής και πραγματοποίησαν διαδήλωση διαμαρτυρίας που διήρκεσε όλη τη νύχτα.

Άλλο βίντεο δείχνει κατοίκους της περιοχής Χαφτ Χουζ, στα ανατολικά της Τεχεράνης, να βγαίνουν στους δρόμους το βράδυ της Παρασκευής, 3 Ιανουαρίου, φωνάζοντας «Τζαβίντ Σαχ» (σ.σ. ζήτω ο Σάχης).

Διαφορετικό βίντεο καταγράφει τους κάτοικους του Γκοχαρντάστ στο Καράτζ βγήκαν στους δρόμους το βράδυ της Παρασκευής φωνάζοντας συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Ο Παχλαβί επιστρέφει».

Μια εικόνα που δημοσιεύτηκε αποτυπώνει τη συμβολική αντίσταση δύο διαδηλωτών απέναντι στις κυβερνητικές δυνάμεις του θεοκρατικού καθεστώτος στο Χαμεντάν. Τις τελευταίες ημέρες, πολίτες επιλέγουν να κάθονται στον δρόμο μπροστά από κυβερνητικούς πράκτορες, στέλνοντας μήνυμα διαμαρτυρίας.

Αραγτσί: «Άφρονα και επικίνδυνη» η απειλή Τραμπ για επέμβαση των ΗΠΑ εάν σκοτωθούν διαδηλωτές

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε «άφρονα και επικίνδυνη» την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον «είναι έτοιμη και οπλισμένη για να επέμβει» εάν σκοτωθούν διαδηλωτές που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών κατά της ακρίβειας.

«Το μήνυμα του προέδρου Τραμπ σήμερα, προφανώς επηρεασμένο από εκείνους που φοβούνται τη διπλωματία ή πιστεύουν λανθασμένα ότι είναι άχρηστη, είναι άφρον και επικίνδυνο», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο Ιρανός υπουργός.

Μολονότι οι διαδηλώσεις είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ειρηνικές, «οι εγκληματικές επιθέσεις εναντίον δημόσιων αγαθών είναι απαράδεκτες», προειδοποίησε ο Αραγτσί.

Από την πλευρά του, ο σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Αλί Σαμχανί, πρόσθεσε στην ανάρτησή του στο Χ ότι «οποιαδήποτε παρέμβαση απειλήσει την ασφάλεια του Ιράν με προσχήματα θα αποκοπεί με μια απάντηση που θα προκαλέσει λύπη».

Επίσης, ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι έχουν εμπλοκή στις διαδηλώσεις. Η Τεχεράνη έχει συχνά κατηγορήσει «ξένες δυνάμεις» ότι υποκινούν διαδηλώσεις στο Ιράν.

Αντίθετα, ήπια φρασεολογία στο εσωτερικό χρησιμοποιούν οι Αρχές στο Ιράν. Ο εκπρόσωπος της ιρανικής αστυνομίας Σαΐτν Μονταζεραλμαχντί διαβεβαίωσε ότι κατανοεί τα οικονομικά αιτήματα των διαδηλωτών, σημειώνοντας όμως ότι οι δυνάμεις επιβολής της τάξης δεν θα ανεχθούν το «χάος».

«Αυτές οι διαδηλώσεις, καθαρά οικονομικού χαρακτήρα, εκφράζουν τη βούληση του λαού να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του», είπε ο Μονταζεραλμαχντί, σύμφωνα με το πρακτορείο Isna, σε μια ασυνήθιστα συμφιλιωτική ανακοίνωση. «Η αστυνομία διαχωρίζει σαφώς τις θεμιτές διεκδικήσεις του λαού από τις πράξεις καταστροφής (…) και δεν θα επιτρέψει στους εχθρούς να μετατρέψουν τη λαϊκή διαμαρτυρία σε ταραχές και χάος», πρόσθεσε.

Σε μία προσπάθεια να κατευνάσει τις διαμαρτυρίες ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε την Παρασκευή ότι είναι έτοιμος να συνομιλήσει απευθείας με τις συντεχνίες, προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματά τους, χωρίς ωστόσο να κάνει αναφορά στις πανεθνικές διαμαρτυρίες που έχουν επεκταθεί πέρα από τις αρχικές απεργίες των εμπόρων.

«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να αφήσουμε τις συντεχνίες μας να αντιμετωπίζουν προβλήματα», ανέφερε. «Εάν υπάρχει κάποιο εύλογο παράπονο και ευθυνόμαστε εμείς, θα προσπαθήσουμε να διορθώσουμε τα λάθη μας».

Οι δυνάμεις ασφαλείας πυροβολούν διαδηλωτές

Νωρίτερα, νέα βίντεο που επαλήθευσε το BBC τεκμηριώνουν τη χρήση πραγματικών πυρών από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας εναντίον διαδηλωτών σε τουλάχιστον τρεις πόλεις της χώρας.

Σε ένα βίντεο, το οποίο μαγνητοσκοπήθηκε την Πέμπτη στη νότια πόλη Φάσα, διακρίνονται δύο αστυνομικοί να πυροβολούν προς την κατεύθυνση διαδηλωτών. Το υλικό έχει καταγραφεί σε κεντρικό δρόμο της πόλης και δείχνει τους αστυνομικούς να πυροβολούν συνολικά επτά φορές, χρησιμοποιώντας όπλα που μοιάζουν με επαναληπτικές καραμπίνες.

Πάνω από 700 χιλιόμετρα μακριά, στη δυτική πόλη Κουχντασίτ, το βρετανικό δίκτυο επαλήθευσε την Πέμπτη παρόμοιο βίντεο, στο οποίο φαίνεται ομάδα αστυνομικών να πυροβολεί επανειλημμένα.

Σε τρίτο βίντεο που αναρτήθηκε την Πέμπτη και το οποίο τραβήχτηκε στην πόλη Λορντεγκάν, φαίνεται πλήθος διαδηλωτών με καλυμμένα πρόσωπα έξω από κυβερνητικό κτίριο. Στο βάθος ακούγονται δύο ισχυρές εκρήξεις, ενώ ένας άνδρας φωνάζει: «Πυροβολούν».

Όπως σημειώνει το BBC, πραγματοποίησε αντίστροφες αναζητήσεις, οι οποίες δείχνουν ότι κανένα από τα συγκεκριμένα βίντεο δεν είχε εμφανιστεί στο διαδίκτυο πριν από αυτή την εβδομάδα.

Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων τριών ετών

Οι διαδηλώσεις αυτής της εβδομάδας για την εκτόξευση του πληθωρισμού έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρο το Ιράν, με τις πιο αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας να σημειώνονται στις δυτικές επαρχίες.

Κρατικά και φιλοκυβερνητικά μέσα, καθώς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάνουν λόγο για τουλάχιστον έξι νεκρούς από την Τετάρτη, μεταξύ των οποίων και ένας άνδρας που, σύμφωνα με τις αρχές, ήταν μέλος της παραστρατιωτικής οργάνωσης Basij, η οποία συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Το Ιράν έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα κύματα μαζικών διαμαρτυριών τις τελευταίες δεκαετίες, συχνά καταστέλλοντάς τα με αυστηρά μέτρα ασφαλείας και μαζικές συλλήψεις. Ωστόσο, τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα ενδέχεται να καθιστούν τις αρχές πιο ευάλωτες αυτή τη φορά.

Οι τρέχουσες διαδηλώσεις είναι οι μεγαλύτερες εδώ και τρία χρόνια, από τις πανεθνικές κινητοποιήσεις που προκάλεσε ο θάνατος μιας νεαρής γυναίκας υπό κράτηση στα τέλη του 2022, οι οποίες παρέλυσαν τη χώρα για εβδομάδες, με οργανώσεις δικαιωμάτων να κάνουν λόγο για εκατοντάδες νεκρούς.

Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το Reuters δείχνουν δεκάδες ανθρώπους συγκεντρωμένους μπροστά σε φλεγόμενο αστυνομικό τμήμα κατά τη διάρκεια της νύχτας, με πυροβολισμούς να ακούγονται κατά διαστήματα και το πλήθος να φωνάζει «ντροπή, ντροπή» προς τις αρχές.

Στη νότια πόλη Ζαχεντάν, όπου πλειοψηφεί η μειονότητα των Μπαλούχων, η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw ανέφερε ότι οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα».

Η Hengaw έχει καταγράψει μέχρι στιγμής 29 συλλήψεις, κυρίως στα δυτικά της χώρας, μεταξύ των οποίων 14 μέλη της κουρδικής μειονότητας. Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε επίσης τη σύλληψη άγνωστου αριθμού ατόμων στην πόλη Κερμανσάχ, με την κατηγορία της κατασκευής μολότοφ και αυτοσχέδιων όπλων.

Οι θάνατοι που αναγνωρίζονται από επίσημα ή ημιεπίσημα ιρανικά μέσα σημειώθηκαν στις μικρές δυτικές πόλεις Λορντεγκάν και Κουχνταστ.

Η Hengaw ανέφερε επίσης ότι ένας άνδρας σκοτώθηκε στην επαρχία Φαρς στο κεντρικό Ιράν, κάτι που διαψεύστηκε από κρατικά ειδησεογραφικά μέσα.