ΗΠΑ - Ιράν: Το στοίχημα και το ρίσκο του Τραμπ για την ανατροπή των  μουλάδων
AP Photo
AP Photo

ΗΠΑ - Ιράν: Το στοίχημα και το ρίσκο του Τραμπ για την ανατροπή των μουλάδων

Ο Ντόναλντ Τραμπ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν με τον φιλόδοξο στόχο να ανατρέψουν το καθεστώς της Τεχεράνης, ένας στόχος που «υπόσχεται» βία και καταστροφή και που θα αναστατώσει τους συμμάχους του Κόλπου που ανησυχούν για έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο και αστάθεια στα σύνορά τους.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει στη «φαρέτρα» του μια σειρά επιλογών, όπως του παρουσίασαν οι πολεμικοί του σύμβουλοι, καθώς οι ΗΠΑ συγκέντρωναν ισχυρές δυνάμεις ανοιχτά των ιρανικών ακτών. Από ένα περιορισμένο, συμβολικό πλήγμα έως μια εκτεταμένη επίθεση κατά των κέντρων εξουσίας της ιρανικής κυβέρνησης.

Πηγές αναφέρουν ότι ο Τραμπ φέρεται να πίεσε εξαρχής για αποφασιστικές επιλογές και φαίνεται πως επέλεξε μία από αυτές. Αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν σφοδρές επιθέσεις κατά του Ιράν από νωρίς το Σάββατο, πλήττοντας την ηγεσία του καθεστώτος, πέραν των στρατιωτικών υποδομών της χώρας που είναι κρίσιμες για τη διεξαγωγή πολέμου.

Οι σκληρές επιδρομές αναμενόταν να συνεχιστούν για ημέρες. Οι ισραηλινές επιθέσεις επικεντρώθηκαν σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους και στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, ενώ τα αμερικανικά πλήγματα στόχευσαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν ανώτατοι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και πολιτικά στελέχη, όπως ο κορυφαίος σύμβουλος Αλί Σαμχανί, ο διοικητής των Φρουρών Μοχαμάντ Πακπούρ και ο υπουργός Αμυνας Αμίρ Νασιρζαντέχ.

Στο διάγγελμά του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα πλήγματα αποδυναμώνουν τους κυβερνώντες του Ιράν και κάλεσε τον ιρανικό λαό να αξιοποιήσει την ευκαιρία ως μια «στιγμή που έρχεται μία φορά σε κάθε γενιά» για να ανατρέψει το καθεστώς.

Η στοχοποίηση του καθεστώτος επαναφέρει την κυβέρνηση Τραμπ στο γνώριμο αμερικανικό δόγμα επιβολής πολιτικής αλλαγής στη Μέση Ανατολή μέσω στρατιωτικής ισχύος, παρά τη μακρά ρητορική της κατά των «αιώνιων πολέμων».

Αντιμέτωπο πλέον με ζήτημα επιβίωσης, το ιρανικό καθεστώς εξαπέλυσε κύμα πυραυλικών επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε ορισμένες από αυτές τις χώρες, καθώς και κατά του Ισραήλ. Ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνθηκαν προς βάσεις στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών ανακοίνωσαν ότι οι επιθέσεις αναχαιτίστηκαν. Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει σχέδιο για το ποιος θα αναλάβει τον έλεγχο του Ιράν σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος, ούτε πώς θα αποφευχθεί μια χαοτική διαμάχη εξουσίας μεταξύ φατριών εντός του ιρανικού συστήματος και της διχασμένης αντιπολίτευσης.

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εξαπολύσει μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος ήρθε έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες ο ίδιος και η κυβέρνησή του δυσκολεύονταν να καθορίσουν τους στόχους μιας επιχείρησης που πυροδοτήθηκε από την απειλή του προέδρου να παρέμβει σε διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου.

ΗΠΑ και Ισραήλ αποφάσισαν να επιδιώξουν την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος αφού κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους μέσω διαπραγματεύσεων, δήλωσε ο Αμίρ Αβίβι, πρώην ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας του Ισραήλ.