Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το δίκτυο στρατολόγων και προπαγανδιστών που συνδέθηκε με την παραστρατιωτική οργάνωση Wagner Group έχει εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό για επιχειρήσεις δολιοφθοράς που αποδίδονται στο Κρεμλίνο σε ευρωπαϊκό έδαφος, σύμφωνα με τους Financial Times.
Παρότι η δομή της ομάδας παραμένει θολή μετά τα γεγονότα του καλοκαιριού του 2023 και τον θάνατο του ιδρυτή της, Γεβγκένι Πριγκοζίν, το ανθρώπινο δίκτυο που είχε αναπτύξει φαίνεται ότι αξιοποιείται πλέον σε νέους ρόλους.
Σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας, πρώην στρατολόγοι της Wagner, οι οποίοι ειδικεύονταν στην προσέγγιση νεαρών από την περιφέρεια της Ρωσίας για τη συμμετοχή στον πόλεμο στην Ουκρανία, έχουν στραφεί στη στοχοποίηση οικονομικά ευάλωτων Ευρωπαίων.
Στόχος είναι η ανάθεση πράξεων βίας και σαμποτάζ σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, σε μια προσπάθεια αποσταθεροποίησης και υπονόμευσης της δυτικής στήριξης προς το Κίεβο.
Κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση αυτού του μηχανισμού φέρεται να έχει η GRU, η οποία, όπως επισημαίνουν δυτικές πηγές, αναζητεί τρόπους να αναπληρώσει την αποδυναμωμένη παρουσία παραδοσιακών πρακτόρων στην Ευρώπη μετά τις μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών.
Παράλληλα, η FSB φέρεται να καταφεύγει περισσότερο σε εγκληματικά δίκτυα και διασυνδέσεις της διασποράς, αν και οι δυνατότητες μαζικής στρατολόγησης κρίνονται περιορισμένες.
Οι μέθοδοι που αποδίδονται στο δίκτυο Wagner περιλαμβάνουν εμπρησμούς οχημάτων πολιτικών, επιθέσεις σε αποθήκες με ανθρωπιστική ή στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, καθώς και επιχειρήσεις παραπληροφόρησης που επιχειρούν να παρουσιαστούν ως έργο ακραίων ιδεολογικών ομάδων.
Οι στρατολογούμενοι συχνά προέρχονται από κοινωνικά περιθωριοποιημένα στρώματα και δελεάζονται με μικρά χρηματικά ποσά, λειτουργώντας ως «αναλώσιμοι» εκτελεστές με ελάχιστη επιχειρησιακή εκπαίδευση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση ψηφιακών πλατφορμών και κρυπτογραφημένων καναλιών επικοινωνίας, όπου πρώην μηχανισμοί προπαγάνδας της Wagner έχουν προσαρμοστεί σε διεθνές ακροατήριο. Η προϋπάρχουσα εμπειρία του δικτύου στη στοχευμένη διαδικτυακή επιρροή διευκολύνει την προσέγγιση δυνητικών δραστών, με τρόπο που θολώνει τα ίχνη των πραγματικών εντολέων.
Παρά τη διεύρυνση της κλίμακας αυτών των επιχειρήσεων, οι ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας εκτιμούν ότι η χρήση ερασιτεχνών πληρεξουσίων μειώνει το επίπεδο μυστικότητας και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας.
Μέχρι στιγμής, περισσότερα σχέδια έχουν αποτραπεί από όσα υλοποιήθηκαν, στοιχείο που αποδίδεται τόσο στην αυξημένη επαγρύπνηση των υπηρεσιών όσο και στα εγγενή όρια ενός δικτύου που βασίζεται σε πρόχειρα στρατολογημένους εκτελεστές.
