Η κρίσιμη στιγμή που η Ευρώπη αποφάσισε ότι πρέπει να πορευτεί μόνη της
AP Photo/Omar Havana
AP Photo/Omar Havana
Politico

Η κρίσιμη στιγμή που η Ευρώπη αποφάσισε ότι πρέπει να πορευτεί μόνη της

Η κρίση με αφορμή τις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία λειτούργησε ως καμπανάκι για την Ευρώπη, αποκαλύπτοντας μια βαθιά αλλαγή σκέψης στις Βρυξέλλες. Πίσω από τους χαμηλούς τόνους της έκτακτης Συνόδου Κορυφής, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι η εποχή της δεδομένης διατλαντικής εξάρτησης φτάνει στο τέλος της.

Σύμφωνα με το Politico, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, οι δύο ισχυρότεροι ηγέτες της ΕΕ που το τελευταίο διάστημα δεν βρίσκονταν σε πλήρη σύμπνοια, ενώθηκαν προειδοποιώντας ότι η διατλαντική κρίση εκτόξευσε την Ένωση σε μια σκληρή νέα πραγματικότητα — μια πραγματικότητα στην οποία πρέπει να αγκαλιάσει την ανεξαρτησία της.

«Ξέρουμε ότι πρέπει να εργαστούμε ως μια ανεξάρτητη Ευρώπη», δήλωσε στους δημοσιογράφους στο τέλος της πεντάωρης συνάντησης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. 

Και ενώ, σε αντίθεση με πρόσφατες συνόδους κορυφής της ΕΕ, δεν υπήρξαν βροντερές δηλώσεις, καβγάδες ή έστω αποφάσεις προς λήψη, η συνάντηση σηματοδότησε σιωπηρά μια άτυπη κατανόηση, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ και έναν αξιωματούχο με γνώση των συζητήσεων, ότι υπάρχει μια μοιραία τομή ανάμεσα στην παλιά τάξη πραγμάτων και τη νέα, ανάμεσα στον τρόπο που λειτουργούσε η Δύση από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και σε ό,τι πρόκειται να ακολουθήσει.

Η νοητική στροφή προς την ανεξαρτησία ωρίμαζε εδώ και χρόνια, από τότε που ο Τραμπ μπήκε για πρώτη φορά στον Λευκό Οίκο το 2017, όμως οι πρωτοφανείς απειλές του για τη Γροιλανδία λειτούργησαν ως ξαφνικό καμπανάκι κινδύνου, αναγκάζοντας τους Ευρωπαίους να κάνουν βήματα που μέχρι και λίγους μήνες πριν θα θεωρούνταν αδιανόητα, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

«Αυτή είναι η στιγμή του Ρουβίκωνα», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ από χώρα της ανατολικής πτέρυγας, με γνώση των συζητήσεων των ηγετών. «Είναι θεραπεία σοκ. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιστρέψει στο πώς ήταν πριν. Το λένε [οι ηγέτες] εδώ και μέρες». Το πώς θα μοιάζει αυτός ο νέος δρόμος είναι, όπως συνήθως, συζήτηση για άλλη στιγμή.

Ωστόσο, υπήρξαν ενδείξεις μέσα στην εβδομάδα. Η αρχική αντίδραση των ηγετών της ΕΕ στην κρίση της Γροιλανδίας, η αναστολή μιας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, η αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία, οι απειλές για εκτεταμένα εμπορικά αντίποινα κατά των ΗΠΑ, έδωσε μια πρώτη γεύση του τι μπορεί να ακολουθήσει.