Τα χρηματιστήρια ξεκίνησαν τη χρονιά σε αποτιμήσεις-ρεκόρ. Χαρακτηριστικά, ο δείκτης Dow Jones έσπασε το ψυχολογικό όριο των πενήντα χιλιάδων μονάδων. Από τότε, από τη μία ο φόβος για την Τεχνητή Νοημοσύνη και από την άλλη ο πόλεμος έχουν οδηγήσει σε sell-off, παρά τις κατά καιρούς ανοδικές αντιδράσεις. Δεν έχουμε μπει ακόμη σε περιοχή bear market, βρισκόμαστε όμως σε φάση διόρθωσης.
Ακόμη και με καταλύτη τον πόλεμο, αυτή η διόρθωση είναι εξαιρετικά θεμιτή. Οι επενδυτές μειώνουν το ρίσκο τους, αλλάζουν τη στρατηγική των χαρτοφυλακίων τους και συσσωρεύουν ρευστότητα, ώστε να επανατοποθετηθούν, όταν οι αποτιμήσεις επιστρέψουν σε πιο λογικά επίπεδα.
Βέβαια, το πρόσφατο ξεπούλημα μπορεί να υποδηλώνει και ευρύτερα προβλήματα για την οικονομία. Με υψηλότερες τιμές στο πετρέλαιο, η ενέργεια γίνεται ακριβότερη, υπονομεύοντας την οικονομική ανάπτυξη. Αν η αύξηση της τιμής διαρκέσει, θα επηρεαστεί και ο πληθωρισμός, κάνοντας ακόμη πιο δύσκολη την εξίσωση της νομισματικής πολιτικής. Είναι φανερός ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού. Πρακτικά, μπορεί να δούμε τον πληθωρισμό να αυξάνεται, δημιουργώντας προϋποθέσεις για υψηλότερα επιτόκια και περιορισμό της ανάπτυξης.
Την ίδια στιγμή, ο χρυσός έχει διατηρηθεί σχετικά σταθερός. Έχοντας κάνει ένα ξέφρενο ράλι το περασμένο έτος, φαίνεται να μην επηρεάζεται ιδιαίτερα από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Οι ουσιαστικοί λόγοι για την εκρηκτική άνοδο της τιμής του χρυσού δεν σχετίζονται αποκλειστικά με τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Το αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο του 2025, το οποίο κορυφώθηκε με την επέμβαση στο Ιράν, αποτέλεσε καταλύτη για την άνοδο του χρυσού. Ο βαθύτερος λόγος όμως βρίσκεται στη μεγάλη συσσώρευση χρέους από τα κράτη. Αυτό είναι κάτι που αντιλαμβάνονται οι επενδυτές και γι’ αυτό στρέφονται συστηματικά στο κατεξοχήν ασφαλές καταφύγιο.
Μέσα στο 2025, χαρακτηριστικά, το ομόλογο της Microsoft έφτασε για λίγη ώρα να διαπραγματεύεται κάτω από το αμερικανικό αξιόχρεο. Τέτοιες ανωμαλίες στην αγορά αποτελούν ένδειξη ότι υπάρχει μια ευρύτερη κρίση εμπιστοσύνης ως προς την ικανότητα των κυβερνήσεων να ασκούν συνετή δημοσιονομική πολιτική.
Ο πόλεμος, λοιπόν, ενδέχεται να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι επενδυτές να επαναξιολογήσουν τις στρατηγικές τους. Είναι πιθανό το λεγόμενο AI trade, δηλαδή οι επενδύσεις σε εταιρείες που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, να μην αποδειχθεί το ίδιο αποδοτικό όπως στο παρελθόν.
Διαταραχές όπως ένας πόλεμος οδηγούν συχνά τους επενδυτές να αναζητήσουν ποιοτικές εταιρείες σε πιο λογικές τιμές. Όπως έχει πει ο Warren Buffett, «είτε μιλάμε για μετοχές είτε για κάλτσες, μου αρέσει να αγοράζω ποιοτικά προϊόντα όταν είναι σε έκπτωση». Ίσως, λοιπόν, αυτή να είναι μια περίοδος εκπτώσεων, όπου το έξυπνο χρήμα έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει καλές ευκαιρίες σε ελκυστικές τιμές.
* Ο Ηλίας Αρβανιτάκης είναι Οικονομολόγος - Αναλυτής, Morgan Stanley
