Η επαναφορά από τον Ντόναλντ Τραμπ της απειλής να τεθεί η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο έχει σημάνει συναγερμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, ανοίγοντας ένα μέτωπο που απειλεί να εξελιχθεί σε βαθιά συστημική κρίση για τη Δύση, αναφέρει σε δημοσίευμά του BBC.
Την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν στο Παρίσι να διασφαλίσουν τη συνέχιση της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια παράλληλη πρόκληση: πώς θα διαχειριστούν τις ευθείες πλέον αξιώσεις της Ουάσιγκτον για τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας και αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Η ανησυχία εντάθηκε περαιτέρω όταν σύμβουλος του Τραμπ δήλωσε ότι η Γροιλανδία «δικαιωματικά ανήκει στις Ηνωμένες Πολιτείες», υιοθετώντας ρητορική που αμφισβητεί ευθέως την κυριαρχία κράτους-μέλους της Συμμαχίας.
Επτά Ευρωπαίοι ηγέτες, με τη στήριξη και άλλων χωρών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, απάντησαν με κοινή τοποθέτηση ότι η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της, αποφεύγοντας ωστόσο να κατονομάσουν τις ΗΠΑ. Η προσεκτική αυτή διατύπωση αντικατοπτρίζει το κλίμα φόβου που επικρατεί σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέναντι στο ενδεχόμενο μιας ανοιχτής σύγκρουσης με την Ουάσιγκτον.
Το ΝΑΤΟ βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα από τα πιο οδυνηρά διλήμματα της ιστορίας του: το ισχυρότερο μέλος του αφήνει να αιωρείται απειλή κατά της εδαφικής ακεραιότητας ενός άλλου.
Ανάλυση του BBC υπενθυμίζει ότι η Συμμαχία έχει βρεθεί ξανά σε παρόμοια αμηχανία μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, όταν αποκαλύφθηκε ότι δεν υπάρχει σαφής μηχανισμός αντίδρασης σε περίπτωση επίθεσης από κράτος-μέλος εναντίον άλλου.
Κατά το δημοσίευμα, το κεντρικό πρόβλημα δεν είναι μόνο οι δηλώσεις Τραμπ, αλλά και η ευρωπαϊκή στάση. Πολλές κυβερνήσεις προτιμούν να «διαχειρίζονται» τον Αμερικανό πρόεδρο αντί να τον αντιμετωπίζουν ευθέως, φοβούμενες τις πολιτικές, οικονομικές και στρατηγικές συνέπειες.
Το αποτέλεσμα είναι μια Ευρώπη που συχνά παρακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις διαμορφώνει. Η κρίση της Γροιλανδίας αναδεικνύει εκ νέου τη διαχρονική αδυναμία της ΕΕ να προβάλλει ενιαίο γεωπολιτικό βάρος: από την αδυναμία αξιοποίησης παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων υπέρ της Ουκρανίας, μέχρι την αποδοχή αμερικανικών δασμών χωρίς ουσιαστική απάντηση.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια μονομερής κίνηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να προκαλέσει ρήγμα όχι μόνο στο ΝΑΤΟ αλλά και στο ίδιο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
