Απόρρητες εκθέσεις στις ΗΠΑ: Το Ιράν μπορεί να ανακτήσει το θαμμένο ουράνιο στο Ισφαχάν
AP Photo
AP Photo
New York Times

Απόρρητες εκθέσεις στις ΗΠΑ: Το Ιράν μπορεί να ανακτήσει το θαμμένο ουράνιο στο Ισφαχάν

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Ιράν ή και τρίτοι θα μπορούσαν να ανακτήσουν το βασικό απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας, παρότι αυτό είχε θαφτεί κάτω από το πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν μετά από αμερικανικά πλήγματα πέρυσι, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές απόρρητες εκθέσεις.

Πηγές των New York Times με γνώση των πληροφοριών ανέφεραν ότι το Ιράν μπορεί πλέον να αποκτήσει πρόσβαση στο ουράνιο μέσω ενός πολύ στενού σημείου εισόδου. Δεν είναι σαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε να μετακινηθεί το υλικό, το οποίο βρίσκεται σε αέρια μορφή και αποθηκεύεται σε ειδικά δοχεία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν συνεχώς την εγκατάσταση στο Ισφαχάν και εκτιμούν με υψηλό βαθμό βεβαιότητας ότι θα μπορούσαν να εντοπίσουν — και να αντιδράσουν — σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ιρανικής κυβέρνησης ή άλλων ομάδων να μετακινήσουν το ουράνιο.

Το συγκεκριμένο απόθεμα αποτελεί βασικό δομικό στοιχείο στην περίπτωση που το Ιράν αποφασίσει να προχωρήσει στην κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Με το Ιράν να βρίσκεται σε κατάσταση αναταραχής εξαιτίας των συνεχιζόμενων επιθέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, η τύχη του ουρανίου και οι επιλογές για την ασφάλισή του έχουν μετατραπεί σε κρίσιμα ζητήματα για την κυβέρνηση Τραμπ.

Το Σάββατο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One αν θα εξέταζε το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων για την εξασφάλιση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

«Προς το παρόν τους αποδεκατίζουμε, αλλά δεν έχουμε ασχοληθεί με αυτό», είπε. «Είναι κάτι που θα μπορούσαμε να κάνουμε αργότερα. Δεν θα το κάναμε τώρα».

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε επίσης το Σάββατο ότι η απόφαση για την έναρξη πολέμου με το Ιράν συνδέεται εν μέρει με την απόφαση της ιρανικής κυβέρνησης να μεταφέρει τα πυρηνικά και πυραυλικά της προγράμματα τόσο βαθιά στο υπέδαφος ώστε να είναι «απρόσβλητα από οποιαδήποτε επίθεση».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποφασίσει να μην επιχειρήσουν την ανάκτηση του ουρανίου πέρυσι, μετά τον 12ήμερο πόλεμο κατά τον οποίο οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις δέχθηκαν έντονους βομβαρδισμούς, καθώς ο Τραμπ είχε κρίνει τότε ότι μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν υπερβολικά επικίνδυνη.

Axios: Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξετάζουν αποστολή ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για τον έλεγχο του εμπλουτισμένου ουρανίου

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συζητήσει την αποστολή ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να διασφαλίσουν τα αποθέματά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού σε μεταγενέστερη φάση του πολέμου, όπως μετέδωσε ο ιστότοπος Axios, επικαλούμενος τέσσερις πηγές με γνώση των συζητήσεων.

Η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του πολέμου, όπως έχει δηλώσει ο πρόεδρος Τραμπ. Κεντρικό στοιχείο σε αυτό το ζήτημα είναι τα περίπου 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% που διαθέτει η Τεχεράνη — ποσότητα που θα μπορούσε να μετατραπεί σε υλικό πυρηνικού όπλου μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Μια επιχείρηση για την κατάσχεση αυτού του υλικού πιθανότατα θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών ή ισραηλινών στρατευμάτων στο ιρανικό έδαφος, τα οποία θα έπρεπε να κινηθούν σε βαριά οχυρωμένες υπόγειες εγκαταστάσεις εν μέσω πολεμικών επιχειρήσεων.

Παραμένει ασαφές αν μια τέτοια αποστολή θα ήταν αμερικανική, ισραηλινή ή κοινή επιχείρηση. Πηγές αναφέρουν ότι θα εξεταζόταν μόνο όταν οι δύο χώρες θα ήταν βέβαιες πως ο ιρανικός στρατός δεν θα μπορούσε πλέον να αποτελέσει σοβαρή απειλή για τις δυνάμεις που θα συμμετείχαν.

Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στο Κογκρέσο την Τρίτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ρωτήθηκε αν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν θα ασφαλιστεί. «Κάποιος θα πρέπει να πάει και να το πάρει», απάντησε, χωρίς να διευκρινίσει ποιος.

Ισραηλινός αξιωματούχος άμυνας δήλωσε ότι ο Τραμπ και η ομάδα του εξετάζουν σοβαρά την αποστολή ειδικών μονάδων για συγκεκριμένες αποστολές στο Ιράν.

Παράλληλα, Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει συζητήσει δύο βασικά σενάρια: είτε την πλήρη απομάκρυνση του υλικού από το Ιράν είτε την αποστολή πυρηνικών επιστημόνων για την αραίωσή του επί τόπου.

Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει ειδικές δυνάμεις μαζί με επιστήμονες, πιθανώς και από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούσαν μέρος των επιλογών που είχαν παρουσιαστεί στον Τραμπ πριν από την έναρξη του πολέμου.