Ο βετεράνος Ιρανός πολιτικός Αλί Λαριτζανί επανέρχεται στο επίκεντρο της εξουσίας μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αναλαμβάνοντας κρίσιμο ρόλο στη μεταβατική περίοδο και στη διαχείριση της ασφάλειας και των πυρηνικών διαπραγματεύσεων της χώρας.
Σύμφωνα με το Reuters, διαχειρίζεται ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο, από τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις και τις περιφερειακές σχέσεις της Τεχεράνης έως τη βίαιη καταστολή εσωτερικών αναταραχών.
Στενός άνθρωπος του κατεστημένου και μέλος μιας από τις σημαντικότερες κληρικές οικογένειες του Ιράν, ο Λαριτζανί επέβλεπε τις προσπάθειες της χώρας για συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα — μόλις έναν μήνα αφότου η Ουάσιγκτον του επέβαλε κυρώσεις, τον Ιανουάριο, κατηγορώντας τον ότι καθοδήγησε θανατηφόρα καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Την Κυριακή κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι επιδιώκουν να λεηλατήσουν και να διαμελίσουν το Ιράν, προειδοποιώντας «αποσχιστικές ομάδες» με σκληρή απάντηση εάν προχωρήσουν σε ενέργειες, μετέδωσε η κρατική τηλεόραση. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την Iran TV, σκοτώθηκε στα πλήγματα και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Αμπντολραχίμ Μουσαβί.
Ο Λαριτζανί διορίστηκε τον Αύγουστο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, έχοντας υπηρετήσει σε κορυφαία αξιώματα σε μια καριέρα που χαρακτηρίζεται από πίστη στον Χαμενεΐ και ικανότητα διαχείρισης των ανταγωνιστικών τάσεων εντός του συστήματος.
Η εμπιστοσύνη του Χαμενεΐ προς το πρόσωπό του επιβεβαιώθηκε με την αποστολή του στο Ομάν τον περασμένο μήνα για την προετοιμασία έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών με τις ΗΠΑ, την ώρα που η Ουάσιγκτον ενίσχυε τη στρατιωτική της παρουσία στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, πραγματοποίησε επανειλημμένα ταξίδια στη Μόσχα για συνομιλίες σχετικά με τη στρατηγική συνεργασία.
Πραγματιστική στάση στο πυρηνικό ζήτημα
Ο Λαριτζανί έχει δηλώσει ότι το πυρηνικό ζήτημα μπορεί να επιλυθεί. «Κατά τη γνώμη μου, αυτό το ζήτημα είναι επιλύσιμο», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση του Ομάν, προσθέτοντας ότι οι ανησυχίες των ΗΠΑ για την απόκτηση πυρηνικού όπλου μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Ωστόσο, μετά τις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, η Ουάσιγκτον τον κατηγόρησε ότι βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της καταστολής. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, ήταν από τους πρώτους ηγέτες που ζήτησαν βίαιη αντιμετώπιση των διαδηλωτών.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στην καταστολή — τη σοβαρότερη εσωτερική αναταραχή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Καριέρα και διεθνείς σχέσεις
Πρώην μέλος των Φρουρών της Επανάστασης, διετέλεσε επικεφαλής διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα (2005–2007) και πρόεδρος του κοινοβουλίου (2008–2020). Κατά τη θητεία του, το Ιράν υπέγραψε τη συμφωνία του 2015 με τις μεγάλες δυνάμεις, από την οποία αποχώρησαν οι ΗΠΑ το 2018.
Έχει τονίσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα «δεν μπορεί ποτέ να καταστραφεί», καθώς η τεχνολογία παραμένει.
Ο Λαριτζανί διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία, έχοντας συναντηθεί επανειλημμένα με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ συνέβαλε και στην εμβάθυνση της συνεργασίας με την Κίνα, που οδήγησε στη συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας 25 ετών το 2021.
Γεννημένος το 1958 στη Νατζάφ του Ιράκ σε επιφανή κληρική οικογένεια, μετακόμισε παιδί στο Ιράν και απέκτησε διδακτορικό στη φιλοσοφία. Αρκετά μέλη της οικογένειάς του έχουν κατέχει υψηλά κρατικά αξιώματα.
Η πολιτική του επιρροή παραμένει ισχυρή, παρά το γεγονός ότι αποκλείστηκε από τις προεδρικές εκλογές του 2021 και του 2024 από το Συμβούλιο των Φρουρών.
