Ο ανεξάρτητος ευρωπαϊκός οργανισμός Euro NCAP προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο αξιολόγησης της ασφάλειας των νέων αυτοκινήτων, ώστε να αποτυπώνει καλύτερα τις σύγχρονες συνθήκες οδήγησης και να αντιμετωπίζει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν σήμερα οι οδηγοί, οι επιβάτες και οι λοιποί χρήστες του οδικού δικτύου.
Ο Euro NCAP (European New Car Assessment Programme) είναι ένας ανεξάρτητος ευρωπαϊκός οργανισμός αξιολόγησης της ασφάλειας νέων αυτοκινήτων. Από το 1997 πραγματοποιεί δοκιμές σύγκρουσης (crash-test) και αξιολογεί συστήματα ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας, με στόχο να παρέχει στους καταναλωτές σαφείς και συγκρίσιμες πληροφορίες για το επίπεδο προστασίας που προσφέρουν τα οχήματα. Τα γνωστά «αστέρια» του Euro NCAP έχουν εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την αυτοκινητοβιομηχανία, επηρεάζοντας τόσο τις αγοραστικές αποφάσεις όσο και τον σχεδιασμό νέων μοντέλων. Κατά καιρούς έχουν γίνει αρκετές αλλαγές και προσαρμογές στα πρωτόκολλα ασφαλείας του οργανισμού, στο πλαίσιο παρακολούθησης των εξελίξεων στην τεχνολογία, ωστόσο από το 2026 τίθεται σε ισχύ η μεγαλύτερη αναθεώρηση του συστήματος αξιολόγησης, μετά από το 2009, χρονιά κατά την οποία έγινε η εισαγωγή του συνολικού συστήματος βαθμολόγησης.
Η επικαιροποίηση περιλαμβάνει ριζική αναμόρφωση των διαδικασιών δοκιμών και βαθμολόγησης, καθώς και μια νέα μεθοδολογία που οργανώνεται γύρω από τέσσερα βασικά στάδια ασφάλειας: α) ασφαλής οδήγηση, β) αποφυγή σύγκρουσης, γ) προστασία σε σύγκρουση και δ) ασφάλεια μετά τη σύγκρουση. Η προσέγγιση αυτή αξιολογεί τις τεχνολογίες ασφάλειας ανά στάδιο, ενώ επιτρέπει την εκτίμηση λύσεων που λειτουργούν σε πολλαπλά στάδια. Παράλληλα, καθιερώνεται κύκλος ανανέωσης των πρωτοκόλλων ανά τριετία, ώστε να αντανακλούν την ταχεία εξέλιξη των τεχνολογιών.
Σημαντικό μέρος των αλλαγών προέκυψε από σχόλια των ίδιων των οδηγών, ιδίως σε ό,τι αφορά τα συστήματα υποβοήθησης οδηγού. Στο νέο πλαίσιο, τα συστήματα αυτά δεν θα αξιολογούνται μόνο σε ελεγχόμενες συνθήκες... εργαστηρίου, αλλά και κατά την πραγματική οδήγηση σε δημόσιους δρόμους. Στόχος είναι να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο η θεωρητική αποτελεσματικότητά τους στην αποτροπή ατυχημάτων, αλλά και η λειτουργικότητα, η ομαλότητα και η αποδοχή τους στην καθημερινή χρήση.
Παράλληλα, εισάγονται διευρυμένα σενάρια δοκιμών για τα συστήματα αποφυγής σύγκρουσης, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητά τους σε συνθήκες που προσομοιώνουν πιο πιστά το πραγματικό περιβάλλον οδήγησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αστικές μετακινήσεις, όπου συνυπάρχουν αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, ποδήλατα και πεζοί.
Στον τομέα της παθητικής ασφάλειας, οι αξιολογήσεις προστασίας σε σύγκρουση επεκτείνονται ώστε να καλύπτουν ένα ευρύτερο φάσμα σωματότυπων. Από παιδιά έως κοντύτερους και ψηλότερους ενήλικες, η απόδοση των οχημάτων θα εξετάζεται με συνδυασμό δοκιμών πλήρους κλίμακας, εργαστηριακών δοκιμών σε πλατφόρμες (sled tests) και προηγμένων εικονικών προσομοιώσεων. Στόχος είναι η μεγαλύτερη ακρίβεια των αποτελεσμάτων και η προώθηση πιο προσαρμοστικών συστημάτων συγκράτησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η φάση μετά τη σύγκρουση. Οι νέες απαιτήσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη διατήρηση της λειτουργικότητας των ηλεκτρικά κινούμενων εξωτερικών χειρολαβών θυρών, ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση των διασωστών, καθώς και τη σωστή απομόνωση της μπαταρίας υψηλής τάσης στα ηλεκτρικά οχήματα. Επιπλέον, τα συστήματα αυτόματης ειδοποίησης έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τον αριθμό των επιβατών, υποστηρίζοντας ταχύτερη και ακριβέστερη απόκριση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Τα νέα Πρωτόκολλα του 2026 με μια ματιά
Από το 2026, οι αξιολογήσεις του Euro NCAP θα δομούνται γύρω από τα τέσσερα Στάδια Ασφάλειας, με κάθε στάδιο να βαθμολογείται έως 100 μονάδες και να εκφράζεται ως ποσοστό. Τα ελάχιστα όρια ανά στάδιο παραμένουν και θα καθορίζουν τη συνολική βαθμολογία αστέρων.
Στο πρώτο στάδιο, την Ασφαλή Οδήγηση, δίνεται έμφαση στις τεχνολογίες παρακολούθησης οδηγού, στη σύνδεσή τους με τα συστήματα υποβοήθησης και στην αξιολόγηση της διεπαφής ανθρώπου–μηχανής (HMI), συμπεριλαμβανομένης της ύπαρξης φυσικών χειριστηρίων για βασικές λειτουργίες. Για πρώτη φορά, η ακρίβεια των πληροφοριών ορίων ταχύτητας θα ελέγχεται και σε πραγματικές συνθήκες δρόμου.
Το δεύτερο στάδιο, η Αποφυγή Σύγκρουσης, εισάγει αυστηρότερες δοκιμές για τεχνολογίες όπως το αυτόνομο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης και τα συστήματα υποστήριξης λωρίδας, λαμβάνοντας υπόψη και την ομαλότητα της λειτουργίας τους. Νέα σενάρια χαμηλής ταχύτητας εξετάζουν, μεταξύ άλλων, κινδύνους λανθασμένης χρήσης πεντάλ και περιστατικά ανοίγματος πόρτας προς ποδηλάτη.
Στο τρίτο στάδιο, την Προστασία σε Σύγκρουση, οι δοκιμές μετωπικής και πλευρικής σύγκρουσης εμπλουτίζονται με περισσότερους σωματότυπους και σενάρια, ενώ αυξάνεται ο έλεγχος του κινδύνου τραυματισμού πεζών, ιδίως στις περιοχές γύρω από το παρμπρίζ.
Τέλος, το στάδιο της Ασφάλειας Μετά τη Σύγκρουση εστιάζει στη λεγόμενη «χρυσή ώρα» της διάσωσης, με απαιτήσεις που αφορούν την πρόσβαση στο όχημα, την πληροφόρηση των διασωστών και την ειδική διαχείριση κινδύνων που σχετίζονται με τις μπαταρίες των ηλεκτρικών οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των προειδοποιήσεων για πιθανή πυρκαγιά.
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του Euro NCAP, Dr. Michiel van Ratingen, τα επικαιροποιημένα πρωτόκολλα διασφαλίζουν ότι η τεχνολογία αιχμής εφαρμόζεται εκεί όπου έχει τη μεγαλύτερη σημασία: στη διάσωση ζωών και στην αποτροπή σοβαρών τραυματισμών στους ευρωπαϊκούς δρόμους.
