«Βήμα σημειωτόν» στην προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό, καθώς στην Τριμερή συνάντηση που είχαν χθες στην Κύπρο ο Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης και ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Τ. Ερχουρμάν, παρουσία της απεσταλμένης του ΟΗΕ Α. Ολγκίν, οι συζητήσεις εξαντλήθηκαν στη «μεθοδολογία» των συνομιλιών. Προς το παρόν δεν φαίνεται δυνατότητα σύγκλησης νέας Πενταμερούς και οι επόμενες συζητήσεις πιθανότατα θα περιοριστούν στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης αν και εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση και από την τουρκική πλευρά, υπάρχει μεθοδολογικό πλαίσιο για να ξεκινήσει συζήτηση που θα οδηγήσει σε ουσιαστικές συνομιλίες.
Με μεθοδολογική πρόταση τεσσάρων σημείων που είχε παρουσιάσει τις προηγούμενες ημέρες, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης επιχείρησε να εισαγάγει στη συζήτηση ζητήματα ουσίας του Κυπριακού που προσεγγίζουν την τουρκική θέση. Με πρόταση πέντε σημείων, ο Ν. Χριστοδουλίδης προσπάθησε να κρατήσει σε τροχιά εντός των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τις συνομιλίες και να κρατήσει επίσης ανοικτή την προοπτική επανάληψης των συνομιλιών επί της ουσίας του Κυπριακού.
Όπως φάνηκε και από την ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση, δεν υπήρξε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, αν και η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, δήλωσε πως δεν είναι απογοητευμένη. Ωστόσο, η συνέχεια εξαρτάται από τους ηγέτες, που θα πρέπει να σημειώσουν πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Είναι σαφές όμως ότι η κ.Ολγκιν δεν θα πρέπει να αρκεστεί στα ΜΟΕ αλλά να πιέσει και την τουρκική πλευρά να συναινέσει σε ουσιαστικές συνομιλίες.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης, θέλοντας να αποφύγει την «παγίδα» που πήγε να στηθεί και από την Ολγκίν, η οποία την παραμονή της Τριμερούς είχε ουσιαστικά θέσει ως προϋπόθεση τη συζήτηση των «4 σημείων» της πρότασης Ερχουρμάν, πριν προσέλθει στην Τριμερή έσπευσε να απαντήσει στην πρόταση Ερχουρμάν και να προαναγγείλει δική του πρόταση.
Σε ό,τι αφορά τις συγκλίσεις, ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι και ο ίδιος ζητά την επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν, διασφαλίζοντας το κεκτημένο των διαπραγματεύσεων. Στην απαίτηση του κ. Ερχουρμάν να υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις συνομιλίες, τόνισε ότι αν γίνουν αποδεκτές οι συγκλίσεις, τότε ένα σημαντικό ποσοστό των θεμάτων, έως και 90%, είναι λυμένο. Αν όμως οι συγκλίσεις δεν γίνουν δεκτές και πρέπει όλα να ξεκινήσουν από το μηδέν, τότε είναι προφανές ότι κανείς δεν μπορεί να μιλά για χρονοδιάγραμμα.
Σχετικά με τις «προκαθορισμένες συνέπειες», ο κ. Χριστοδουλίδης ήταν ξεκάθαρος ότι αυτό δεν γίνεται αποδεκτό από κανέναν, ούτε από τη διεθνή κοινότητα, και υπενθύμισε ότι υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών τα οποία δεν εφαρμόζονται. Με την πρόταση αυτή, ο κ. Ερχουρμάν θέτει ως προϋπόθεση για τις συνομιλίες να καθοριστεί εκ των προτέρων ποια θα είναι η επόμενη ημέρα σε περίπτωση αδιεξόδου, ζητώντας ουσιαστικά, μέσω της λεγόμενης άρσης της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων και της αναβάθμισης του στάτους, την αναγνώριση του ψευδοκράτους και τον οριστικό ενταφιασμό της προσπάθειας επίλυσης του Κυπριακού.
Για το τέταρτο σημείο, που αφορά την πολιτική ισότητα, ο Κύπριος Πρόεδρος τόνισε ότι αυτό έχει λήξει στην προηγούμενη συνάντηση με τη γραπτή κοινή δήλωση.
Ο Κύπριος Πρόεδρος πάντως δήλωσε ότι δεν είναι απογοητευμένος και ότι θα υπάρξει συνέχεια στις συνομιλίες. Το πλαίσιο που παρουσίασε ο κ. Χριστοδουλίδης είχε πέντε άξονες:
Την επαναβεβαίωση της βάσης λύσης του Κυπριακού, σε συνέχεια και της σχετικής αναφοράς στην ανακοίνωση του Δεκεμβρίου για την πολιτική ισότητα και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.
Τα Ηνωμένα Έθνη να αναλάβουν την ετοιμασία της έγκλησης μέχρι και το Κραν Μοντανά, όπου οι συγκλίσεις της εσωτερικής πτυχής θα εξεταστούν από τις δύο κοινότητες και θα παραμείνουν στο έγγραφο αυτές στις οποίες συμφωνούν.Οι συγκλίσεις που αφορούν τις εξωτερικές πτυχές θα εξεταστούν με τους πέντε συμμετέχοντες και θα παραμείνουν στο έγγραφο αυτές στις οποίες θα υπάρχει συμφωνία.Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Κύπριος Πρόεδρος παρουσίασε τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις όπως είχαν καταγραφεί μέχρι το Κραν Μοντανά.
Με βάση αυτό το έγγραφο, ο Γενικός Γραμματέας θα μπορεί να συγκαλέσει διευρυμένη διάσκεψη, όπου θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του εγγράφου των συγκλίσεων.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης προανήγγειλε ότι σε εκείνη τη συνάντηση θα ανακοινωθεί το άνοιγμα τεσσάρων οδοφραγμάτων: Κόκκινα, Λουρουτζίνα, Μια Μηλιά, Αθηένου – Αγλαντζιά, καθώς και επιπλέον μονομερή θετικά μέτρα για τους Τουρκοκύπριους.
Το μεγάλο πρόβλημα, βεβαίως, είναι ότι οι δύο πλευρές δυσκολεύονται να συμφωνήσουν ακόμη και στις συγκλίσεις προ του Κραν Μοντανά, ενώ έχουν διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της πολιτικής ισότητας, όπου η τουρκοκυπριακή πλευρά την ερμηνεύει ως κυριαρχική ισότητα και ως αριθμητική ισότητα, κάτι που εκφεύγει του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Ο κ. Ερχουρμάν πάντως τις προηγούμενες ημέρες, αν και είχε ερωτηθεί, απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά στη μορφή της λύσης που υποστηρίζει, δηλώνοντας ότι στο 60% των ψηφοφόρων που τον επέλεξαν υπάρχουν διαφορετικές προτιμήσεις και γι’ αυτό δεν αναφέρεται σε κάποια συγκεκριμένη λύση. Με τον τρόπο αυτό, χωρίς να αναφέρεται ούτε σε διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, ούτε σε συνομοσπονδία, ούτε σε λύση δύο κρατών, ο κ. Ερχουρμάν θέλει απλώς να κρατήσει ζεστή τη γραμμή της Άγκυρας και την εύνοια του Τ.Ερντογαν , συντηρώντας συγχρόνως το μετριοπαθές προφίλ που είχε κτίσει τα προηγούμενα χρόνια.
