Τις βάσεις για ένα νέο περιβάλλον ασφάλειας, που θα κοιτά και στο μέλλον πέραν της τωρινής σύγκρουσης στο Ιράν, θέτει η κινητοποίηση ευρωπαϊκών δυνάμεων προκειμένου να προασπίσουν και να προστατεύσουν το πιο προωθημένο ευρωπαϊκό έδαφος στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου και της Μ. Ανατολής. Η εικόνα των τριών ηγετών, Κυρ. Μητσοτάκη, Εμ. Μακρόν και Ν. Χριστοδουλίδη, και το περιεχόμενο των δηλώσεών τους χθες από την Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η άμεση ανταπόκριση της Ελλάδας στο αίτημα της Κύπρου με την αποστολή των δύο φρεγατών και των δύο ζευγών F-16 Viper, και της Γαλλίας με τη φρεγάτα και τα αντιπυραυλικά συστήματα, με το αεροπλανοφόρο Σαρλ ντε Γκωλ να προστίθεται στη δύναμη, καθώς και η συμμετοχή της Ιταλίας και της Ισπανίας, δημιουργούν νέα δεδομένα για το μεγάλο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής άμυνας. Για την Ελλάδα, μια ακόμη σημαντική επιβεβαίωση αυτής της στρατηγικής σχέσης με τη Γαλλία είναι η συμπερίληψη της Ελλάδας στις χώρες που θα καλύψει η πυρηνική αποτρεπτική «ομπρέλα» της Γαλλίας.
Η κινητοποίηση αυτή ουσιαστικά αποτέλεσε μια πρώτη πρόβα για την εφαρμογή του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας, που προβλέπει την αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση που κάποια χώρα αντιμετωπίζει απειλή και που για πολλά χρόνια αποτελούσε ένα ξεχασμένο στο «ραφι» άρθρο, προκειμένου να αποφύγουν τα κράτη-μέλη να εμπλακούν σε ατέρμονες διαδικασίες και αντιπαλότητες, δεδομένου ότι δεν υπήρχε ενιαίος μηχανισμός για μια ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας.
Όμως η περίπτωση της Κύπρου έδειξε ότι μπορεί, και μάλιστα αποτελεσματικά, να λειτουργήσει αυτό το προπλάσμα της ευρωπαϊκής άμυνας, με την Ελλάδα να έχει πρωτοστατήσει σε αυτή την προσπάθεια.
Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να στηρίζει την ανάπτυξη του βραχίονα της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς αρκετές φορές, όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με πραγματικές απειλές, η ΕΕ έμεινε βραχυκυκλωμένη από τις διαφορετικές διαθέσεις και συμφέροντα των κρατών-μελών και αρκέσθηκε σε θετικές μεν αναφορές των Συνόδων Κορυφής, οι οποίες όμως δεν ακολουθήθηκαν από συγκεκριμένες πράξεις στο πεδίο, εκτός από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Τουρκία όταν παραβίασε βάναυσα την κυπριακή ΑΟΖ και εξαπέλυε απειλές για την ελληνική κυριαρχία.
Η περίπτωση της Κύπρου είναι σαφές ότι δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο και για το μέλλον.
Δεν υπάρχουν φυσικά ψευδαισθήσεις ότι η άμυνα της Ελλάδας μπορεί να εναποτεθεί στην ΕΕ. Όμως, ειδικά με τη Γαλλία, η δημιουργία κοινότητας συμφερόντων σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, με δεδομένη και την αμυντική συμφωνία των δύο χωρών που περιλαμβάνει και ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, όπως ακριβώς και η αμυντική συμφωνία που έχει υπογραφεί μεταξύ Γαλλίας και Κύπρου.
Η Ελλάδα, έχοντας πλέον αποκτήσει τις δυνατότητες που της επιτρέπουν αποτελεσματικές αποστολές με μεγάλο εύρος, αλλά και με τη σημαντική ενίσχυση της αεροπορικής ισχύος της, μπορεί πλέον με πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια να διεκδικεί ρόλο ως πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτό της επιτρέπει να διατηρεί ισορροπίες τόσο μεταξύ των δεσμεύσεων και των δικαιωμάτων της στην ΕΕ, όσο και απέναντι στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη στρατηγική σχέση της χώρας μας με τις ΗΠΑ και το ενισχυμένο στρατιωτικό τους αποτύπωμα στο ελληνικό έδαφος...
Η στενή συνεργασία-συμμαχία με τη Γαλλία προσφέρει ένα σημαντικό τακτικό πλεονέκτημα, με το Παρίσι να θέλει να ανακτήσει ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις στο μέτρο των δυνατοτήτων του και συγχρόνως να προβάλλει, έστω και με δικές του πρωτοβουλίες, τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ και η Ανατολική Μεσόγειος, όπου η Γαλλία διατηρεί παραδοσιακά συμφέροντα και δεσμούς, είναι ιδανικό πεδίο για αυτή την «άσκηση».
Η σχέση αυτή μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο αμυντικά απέναντι σε απειλές που προκύπτουν τώρα, αλλά και μελλοντικά ως αποτροπή σε μια περιοχή όπου οι απειλές είναι συχνές.
Το ερώτημα, βεβαίως, είναι εάν η σημερινή άψογη σε πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο συνεργασία της Ελλάδας με τη Γαλλία ,θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά και σε περιπτώσεις έμπρακτης αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή, όπως στο παρελθόν υπήρξαν με την είσοδο τουρκικών γεωτρύπανων στην κυπριακή ΑΟΖ, την παρενόχληση πλοίων τα οποία έκαναν έρευνες στην κυπριακή και ελληνική ΑΟΖ, αλλά και με την αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων, σε μια ευθεία απειλή κλιμάκωσης.
Για την Ελλάδα, πάντως είναι σημαντική η παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς έτσι επιβεβαιώνει τη θέση της στα μεγάλα σχέδια για τους νέους διαδρόμους διασυνδεσιμότητας της Ανατολής με τη Δύση, που θα διέρχονται από τη Μεσόγειο.
Καθώς έτσι η Ελλάδα όχι μόνο προσφέρει τη στρατηγικής σημασίας θέση της στον χάρτη, αλλά συγχρόνως στο μερίδιο που της αναλογεί μπορεί να εγγυηθεί με τις αναγκαίες συμμαχίες την ασφάλεια στην περιοχή και να βρίσκεται συγχρόνως στην πρώτη γραμμή του εγχειρήματος για την Ευρωπαϊκή Άμυνα… Η οποία αφορά όπως είπε ο πρωθυπουργός ακόμη και την «τελευταία σπιθαμή ευρωπαϊκού εδάφους»…
