Οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές δίνουν πάντα πολλές συγκινήσεις στους συναλλασσόμενους και όλους τους παράγοντες που συμμετέχουν σε αυτήν. Μερικές φορές όμως οι συγκινήσεις είναι λίγο περισσότερες. Η προηγούμενη εβδομάδα σίγουρα ανήκει σε αυτές. Μπορεί να μην είναι η πιο θεαματική που έχουμε δει ποτέ αλλά είναι βέβαιο πως θα την θυμόμαστε για πολύ καιρό ακόμα. Όχι μόνο για τις τρομερές διακυμάνσεις που είδαμε μπροστά μας σε ένα σημαντικό μέρος των αγορών μετοχών, ομολόγων, εμπορευμάτων, πολύτιμων μετάλλων και crypto αλλά και γιατί ορισμένα από τα θέματα συζήτησης και προβληματισμού που μας απασχόλησαν είναι πολύ πιθανόν να μείνουν μαζί μας για μεγάλο χρονικό διάστημα και να έχουν και ευρύτερες συνέπειες.
Μεγάλη εντύπωση στους παρατηρητές της αγοράς οι τρομερές διακυμάνσεις στην αγορά πολύτιμων μετάλλων μετά την βίαιη διακοπή της πολύμηνης συνεχούς ανοδικής κίνησής τους. Ακόμα και ο χρυσός έκανε διψήφιες ποσοστιαίες κινήσεις και διακυμάνσεις μέσα στην ίδια μέρα, ενώ το ασήμι τις έκανε μέσα σε λίγες ώρες και η πλατίνα επίσης εντυπωσίασε με την μεταβλητότητά της. Όπως είχαμε υποθέσει και τα ρεπορτάζ του διεθνούς Τύπου μας επιβεβαίωσαν, το τελευταίο διάστημα είχαν μπει στην αγορά πολύτιμων μετάλλων πολλά κερδοσκοπικά κεφάλαια, πολλά από αυτά δε, προέρχονταν από την Κίνα, με συμμετοχή και μεγάλου αριθμού ιδιωτών επενδυτών που νόμισαν πως η άνοδος δεν θα σταματούσε ποτέ.
Πολλοί από τους υπεραισιόδοξους επενδυτές χρησιμοποίησαν και δανειακά κεφάλαια, με αποτέλεσμα να υποχρεωθούν σε άμεση ρευστοποίηση των θέσεων τους όταν άρχισε η πτώση των τιμών. Προς το τέλος της εβδομάδας μειώθηκε η μεταβλητότητα αλλά οι τιμές είναι ακόμα πολύ πιο κάτω από τα υψηλά που σημειώθηκαν την προτελευταία ημέρα του Ιανουαρίου αλλά υψηλότερα και από τις τιμές «πανικού» που είδαμε μέσα στην εβδομάδα. Ο χρυσός είναι περίπου 10% κάτω από εκείνο το υψηλό και 10% πάνω από το χαμηλό της Δευτέρας αλλά στο ασήμι, του οποίου η άνοδος το τελευταίο δίμηνο ήταν τρομερά εντυπωσιακή, είμαστε ούτε 10% πάνω από το χαμηλό της εβδομάδας αλλά 34% περίπου κάτω από το υψηλό της 29ης Ιανουαρίου. Το πλήγμα στους traders της αγοράς ήταν πολύ δυνατό και, παρά το γεγονός πως οι διάφοροι σοβαροί λόγοι για να αγοράζει κανείς πολύτιμα μέταλλα δεν έχουν εκλείψει, είναι δύσκολο να προβλέψουμε πότε θα ξανακάνει την εμφάνισή της η έντονη αισιοδοξία του προηγούμενου διαστήματος.
Μία άλλη γωνία της αγοράς που υπέφερε την προηγούμενη εβδομάδα με συνεχή πτώση μέχρι την δυναμική ανάκαμψη της Παρασκευής ήταν ο κόσμος των crypto. Όλα τα κρυπτονομίσματα υπέστησαν συντριπτικές απώλειες, αποδεικνύοντας για μία ακόμα φορά πόσο απρόβλεπτη μπορεί να είναι η συμπεριφορά τους. Σε αντίθεση με τον χρυσό και τα πολύτιμα μέταλλα, η βίαιη υποχώρηση δεν ήρθε μετά από θεαματική άνοδο αλλά ύστερα από αρκετούς μήνες αδυναμίας που ίσως εξάντλησαν την υπομονή των traders και οδήγησαν πολλούς από τους παλαιούς (και πολύ κερδισμένους) κατόχους Bitcoin και άλλων κρυπτονομισμάτων σε ρευστοποιήσεις για την πραγματοποίηση κερδών. Η ανάκαμψη της Παρασκευής έδωσε ελπίδες στους οπαδούς των crypto αλλά είναι πολύ νωρίς να πει κανείς αν τα βάσανά τους έχουν φτάσει στο τέλος τους.
Κεντρικό ρόλο στα χρηματιστηριακά γεγονότα της προηγούμενης εβδομάδας έπαιξε για μία ακόμα φορά η Τεχνητή Νοημοσύνη, με διάφορους τρόπους. Πολλή συζήτηση έγινε για τα «θύματα» της επέλασής της που στην συγκεκριμένη περίπτωση ήταν κυρίως οι εταιρείες ανάπτυξης λογισμικού (περισσότερα για το θέμα είχαμε αναφέρει εδώ), καθώς το βασικό μοντέλο λειτουργίας πολλών από αυτές, δηλαδή το Software as a Service, είναι πολύ πιθανόν να δοκιμαστεί σοβαρά από τον ανταγωνισμό των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Στον κατάλογο των θυμάτων της προηγούμενης εβδομάδας βρέθηκαν και οι μετοχές των εταιρειών ηλεκτρονικών παιχνιδιών με την αφορμή της κυκλοφορίας μίας εφαρμογής ΤΝ της Google, ενώ η επίθεση στις επιχειρήσεις software που είχε ως αποτέλεσμα το SaaSpocalypse ξεκίνησε με αφορμή μία εφαρμογή της Anthropic.
Σε σχετικά δύσκολη θέση ήρθαν και οι μετοχές των κολοσσών που αναπτύσσουν τις υποδομές της Τεχνητής Νοημοσύνης με επίκεντρο τα data centers. Οι αναφορές των διοικήσεων τους, με την ευκαιρία της ανακοίνωσης των οικονομικών τους αποτελεσμάτων, σχετικά με σημαντική αύξηση των ήδη τεράστιων επενδυτικών τους δαπανών προκάλεσαν σημαντική πτώση στις μετοχές τους και επηρέασαν έντονα τις επιδόσεις των χρηματιστηριακών δεικτών Nasdaq και S&P 500 που περιλαμβάνουν μέσα τους πολλές τεχνολογικές μετοχές. Την ίδια στιγμή όμως, η μεγάλη αύξηση των επενδυτικών δαπανών που προβλημάτισε τους επενδυτές των τεχνολογικών μετοχών έκανε πολλούς άλλους να επικεντρωθούν στο γεγονός πως αυτές οι τεράστιες δαπάνες θα δώσουν αναπτυξιακή ώθηση στην οικονομία.
Με αυτό φαίνεται να έχει σχέση και το νέο ιστορικό ρεκόρ της Παρασκευής για τον δείκτη Dow Jones Industrial, καθώς αρκετές από τις 30 μετοχές τους έχουν σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες. Δεν είναι τυχαία η μεγάλη άνοδος μετοχών σαν της Caterpillar κατά 7,10% και της 3M κατά 4,60%, όπως βέβαια και της Nvidia κατά 7,80%, αφού οι επενδυτές φαίνεται πως εκτιμούν πως οι χρυσές δουλειές της δεν θα τελειώσουν σύντομα εν μέσω των γιγαντιαίων επενδύσεων.
Κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων κινήσεων που περιγράψαμε παραπάνω ήταν η μαζικότητα και η βιαιότητά τους. Ο τίτλος του newsletter Odd Lots του Bloomberg την Παρασκευή ήταν πολύ χαρακτηριστικός: «How the markets became one giant momentum trade». Σε πολύ ελεύθερη μετάφραση, αυτό σημαίνει πως οι χρηματιστηριακές αγορές χαρακτηρίζονται από μαζικές κινήσεις επενδυτών και traders, οι οποίοι ακολουθούν την ίδια στρατηγική όταν αυτή κερδίζει, χρησιμοποιούν πολλά δανειακά κεφάλαια, αλγοριθμικά συστήματα συναλλαγών και πολλές φορές κινούνται με τρομερή ταχύτητα. Αυτές οι μαζικές κινήσεις αποκτούν ορμή (Momentum) και ενισχύονται από τις κινήσεις των διαφόρων ETFs που δέχονται μεγάλες εισροές κεφαλαίων. Όταν όμως κάτι χαλάσει, για οποιονδήποτε λόγο, και χαθεί η ορμή της κίνησης, αρχίζει η μαζική έξοδος που φέρνει τις απότομες καθοδικές κινήσεις σαν αυτές της προηγούμενης εβδομάδας στα πολύτιμα μέταλλα και σε διάφορες ομάδες τεχνολογικών μετοχών.
Η ανάκαμψη της Παρασκευής σχεδόν σε όλους τους τομείς της αγοράς που είχαν πληγεί τις προηγούμενες μέρες μπορεί να είναι μία ένδειξη πως η αναταραχή που βιώσαμε φτάνει στο τέλος της. Μπορεί και να αποδειχθεί ότι ήταν μία πρόσκαιρη αναλαμπή πριν την επιστροφή των πωλητών, το τι ισχύει θα φανεί τις επόμενες ημέρες. Αυτό που μπορούμε όμως να πούμε με σχετική βεβαιότητα είναι πως τα χρηματιστηριακά γεγονότα των προηγούμενων ημερών, ανάμεσα στα άλλα, μας έδειξαν πως οι αγορές και οι επενδυτές αντιλαμβάνονται πλέον πως η έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης θα έχει πολύ σημαντικές συνέπειες. Δεν ασχολούνται πλέον μόνο με την αναζήτηση των ωφελούμενων από την διαδικασία δημιουργίας των απαραίτητων υποδομών αλλά ενδιαφέρονται σοβαρά για την αναζήτηση των κερδισμένων και των χαμένων από την πληθώρα εφαρμογών που σταδιακά μας κατακλύζουν.
Όπως παρατήρησε εύστοχα ο Joe Weisenthal του Odd Lots του Bloomberg, η κατάρρευση των μετοχών των εταιρειών software την προηγούμενη εβδομάδα μας έδειξε πως σταδιακά αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε πως η Τεχνητή Νοημοσύνη όντως μπορεί να διαταράξει σε τεράστιο βαθμό την πραγματική οικονομία. Το Saaspocalypse, προσθέτουμε εμείς, ίσως να είναι το πρώτο από πολλά παρόμοια επεισόδια που θα ζήσουμε καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα κάνει αισθητή την παρουσία της σε όλο και περισσότερους τομείς της οικονομίας. Θα τα παρακολουθήσουμε όλα με μεγάλο ενδιαφέρον, ελπίζοντας πως τον ρόλο του θύματος δεν θα τον παίζουμε εμείς.
