Οι πάντες «ποντάρουν» στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Καθένας με τον δικό του τρόπο. Είτε ως «δημιουργοί / παραγωγοί» Τεχνητής Νοημοσύνης, στους κλάδους των εφαρμογών και των απαραίτητων υποδομών υποστήριξης, είτε ως «καταναλωτές / χρήστες», τόσο σε εταιρικό όσο και σε ιδιωτικό επίπεδο.
Μέσα από αυτό το πρίσμα, το 2026 είναι ένα έτος κατά τη διάρκεια του οποίου η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να περάσει από τη φάση του πειράματος και του εντυπωσιασμού, στη φάση της καθημερινής ωφέλειας, της αξιοπιστίας και της πραγματικής ενσωμάτωσης των σχετικών εφαρμογών στη ζωή επιχειρήσεων και ιδιώτες.
Το 2026 δεν μπορεί να είναι πλέον ένα ακόμα έτος «υποσχέσεων» και προσδοκιών, καθώς οι χρήστες (ιδιώτες και επιχειρήσεις) περιμένουν πολύ περισσότερα και πιο συγκεκριμένα πράγματα από τους ενδιαφέροντες και έξυπνους διαλόγους με τα chats Τεχνητής Νοημοσύνης. Περιμένουν να γνωρίσουν μια μεταβολή στον τρόπο που σπουδάζουν, που εργάζονται, που λειτουργούν. Με σκοπό το άμεσο όφελος τους, μέσω εφαρμογών όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως για παράδειγμα το ChatGPT και τα συστήματα μηχανικής μάθησης, που έχουν ως στόχο την αναβάθμιση των επιχειρηματικών διαδικασιών και λειτουργιών.
Οι ιδιώτες θέλουν η Τεχνητή Νοημοσύνη να γίνει ταχύτερη, πιο προσωπική, αξιόπιστη και χρήσιμη. Και οι επιχειρήσεις θέλουν οι ΑI agents να φέρουν σε πέρας ολόκληρες ροές εργασίας χωρίς την ανάγκη συνεχούς επίβλεψης και ανάδρασης, σε μια ευρύτερη γκάμα λειτουργιών. Θέλουν να δουν χειροπιαστή αύξηση των εσόδων και μείωση του κόστους. Θέλουν η Τεχνητή Νοημοσύνη να αυξήσει την παραγωγικότητα, σαν συνεργάτης και όχι σαν αναπληρωτής ή αντικαταστάτης θέσεων απασχόλησης.
Το 2026 η Τεχνητή Νοημοσύνη καλείται να αφήσει πίσω της το chat και να γίνει agentic. Να μην αναπτύσσεται με τη λογική «θα δούμε», αλλά με μετρήσιμη λογική και απόδοση. Και το ερώτημα για το αν θα αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα, να μετατοπίζεται στο ερώτημα για το αν θα συνεργαστεί και θα ενισχύσει τον ανθρώπινο παράγοντα.
Το 2026 δεν μπορεί να είναι ένα ακόμα έτος εκτόξευσης των αποτιμήσεων των τεχνολογικών εταιρειών, που θα βασίζεται πάνω στις προσδοκίες τεραστίων κερδών, λόγω των εφαρμογών της Τεχνητής Νοημοσύνης. Διότι όσο ανεβαίνουν οι αποτιμήσεις και οι προσδοκίες, χωρίς να συνοδεύονται από θεμελιώδη μεγέθη ή ρεαλιστικές προοπτικές, τόσο δεν είναι δύσκολο όλα να καλυφθούν από την εμφάνιση μιας νέας φούσκας.
Το μόνο σίγουρο προς το παρόν, είναι ότι το 2026 θα είναι ένα έτος επενδύσεων κεφαλαίου πρωτοφανούς μεγέθους για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, σε υποδομές, ενέργεια, chips, data centers κ.α. Με αποτέλεσμα η πίεση για το περίφημο ROI (return on investment), δηλαδή για την πραγματική απόδοση της επένδυσης, να λαμβάνει εκθετικές διαστάσεις.
Σύμφωνα με την Deloitte, μόλις το 10% με 14% των επιχειρήσεων ΑΙ προβλέπουν εμφάνιση ικανοποιητικού ROI. Παράλληλα οι περισσότεροι CEOs αναμένουν 2 με 4 έτη για να έχουν ικανοποιητική απόδοση πάνω στην επένδυση τους. Χρονικό διάστημα αισθητά μεγαλύτερο από τα συνηθισμένα, που κυμαίνονται από 7 έως 12 μήνες σε άλλες τεχνολογίες. Τέλος, σύμφωνα με έκθεση του MIT, το 95% των GenAI pilots (πιλοτικών προγραμμάτων γεννητικής τεχνητής νοημοσύνης) αποτυγχάνουν στην παραγωγή επιχειρηματικής αξίας.
Οι μεγαλύτεροι επενδυτικοί οίκοι ανησυχούν, καθώς οι λεγόμενοι hyperscalers, όπως η Microsoft, η Amazon, η Google, η Meta, η Oracle κ.α. δαπανούν εκατοντάδες δισ. για κεφαλαιακές επενδύσεις, που αντιστοιχούν ακόμα και στο 50% με 60% των εσόδων τους. Σύμφωνα με την Kyndryl το 61% των CEOs νοιώθουν τεράστια πίεση για ROI, με τα διοικητικά συμβούλια και τους μετόχους να ζητούν όχι υποσχέσεις, αλλά «proof of value», δηλαδή απόδειξη της αξίας των επενδύσεων.
Δεν υποστηρίζουμε ότι η περίοδος που το οικοσύστημα της Τεχνητής Νοημοσύνης που προσέφερε και εξακολουθεί να προσφέρει συγκινήσεις και υπεραξίες στους επενδυτές έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Ούτε ότι θα σκάσει κάποια φούσκα. Εκείνο που λέμε ότι οι μέτοχοι, θέλουν επιτακτικά να δουν «νούμερα στους ισολογισμούς» και όχι «υπεραξίες στο ταμπλό». Θέλουν να δουν τις επενδύσεις να αποδίδουν. Να βγάζουν κέρδη, αντί να γεννούν υποσχέσεις.
Παρακολουθώντας προ ημερών μια τηλεδιάσκεψη επενδυτών από το Λονδίνο, άκουσα κάτι που το βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Ο κεντρικός ομιλητής έκλεισε την παρέμβαση του λέγοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη περνάει από την περίοδο του «build and hype» στην περίοδο του «prove it or lose it». Δηλαδή ότι η AI, αφήνει πίσω της το μοντέλο «της ανάπτυξης και της υπερπροβολής» ή κατ’ άλλους του «φουσκώματος» και μπαίνει στη φάση που πρέπει να φέρει αποτελέσματα και να αποδείξει την αξία της, ή να χάσει και να ξεπεραστεί.
Με δυο λόγια όποια εταιρεία δεν θα μπορέσει να παρουσιάσει μια επαρκή απόδοση των τεραστίων επενδύσεων της στην Τεχνητή Νοημοσύνη, θα περιφρονηθεί από τους επενδυτές. Καθώς από τις ημέρες των ανέξοδων υποσχέσεων, έχουμε περάσει στις ημέρες των επιτακτικών αποδείξεων.
