Ακόμα και οι πιο έμπειροι επενδυτές είναι δύσκολο να μην έχουν εντυπωσιαστεί από ό,τι έγινε στην διεθνή αγορά αργού πετρελαίου τις τελευταίες μέρες. Ή άνοδος κατά 29% μέσα σε λίγες μόνο ώρες και η μεγάλη υποχώρηση είναι κάτι που συμβαίνει πολύ σπάνια σε μεγάλες αγορές.
Μπορεί να γίνεται σχετικά συχνά στα meme coins του κόσμου των κρυπτονομισμάτων και σε μετοχές εταιρειών πολύ μικρής κεφαλαιοποίησης αλλά σε μία τόσο μεγάλη αγορά παγκόσμιας εμβέλειας με τεράστιους όγκους συναλλαγών είναι κάτι που πραγματικά θα θυμόμαστε για πολλά χρόνια.
Το πολύ εντυπωσιακό σε αυτή την κίνηση είναι κυρίως το γεγονός πως στην πράξη εξαφανίστηκε όλη η άνοδος από το κλείσιμο της Παρασκευής (η ποικιλία Brent είχε κλείσει την ημέρα στα διεθνή χρηματιστήρια κοντά στα 94 δολάρια/βαρέλι). Από τα σχεδόν 120 δολάρια/βαρέλι που έφθασε σχεδόν με το ξεκίνημα της λειτουργίας των ασιατικών αγορών τα χαράματα της Δευτέρας, το βράδυ της ίδιας μέρας είχε κατεβεί κοντά στα 85 πριν επιστρέψει προς τα 95.
Χθες το απόγευμα ήταν πάλι στην περιοχή των 85 δολαρίων/βαρέλι, συνεχίζοντας την τρελλή κούρσα που θυμίζει τα roller coasters των λούνα παρκ.
Δεν χρειάζεται να ασχοληθούμε πολύ με τους λόγους πίσω από αυτές τις κινήσεις του αργού πετρελαίου αλλά και άλλων ενεργειακών προϊόντων όπως τo ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, η βενζίνη, το ντίζελ, τα αεροπορικά και ναυτιλιακά καύσιμα. Η έκρυθμη κατάσταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και των στενών του Ορμούζ ευθύνεται για αυτό. Καθώς περίπου το 6% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και τουλάχιστον το 20% του αργού πετρελαίου που μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια δεν μπορεί να φορτώσει στον Περσικό Κόλπο για να τροφοδοτήσει τους πελάτες (κυρίως στην Ασία) και ο μεγαλύτερος τερματικός σταθμός υγροποίησης φυσικού αερίου δεν δουλεύει αυτή την στιγμή, η ανησυχία των επενδυτών είναι απόλυτα κατανοητή.
Η έκρηξη των τιμών το πρωί της Δευτέρας είχε άμεση σχέση με την εκτίμηση των συναλλασσόμενων περί παράτασης της διάρκειας του πολέμου και έλλειψης πεδίου συνεννόησης μεταξύ των εμπόλεμων μερών. Η αποκλιμάκωση των τιμών ήρθε ως αποτέλεσμα αρχικά των πληροφοριών περί της πρόθεσης των χωρών της ομάδας G7 να χρησιμοποιήσουν μέρος των στρατηγικών τους αποθεμάτων (αυτό διαψεύσθηκε αργότερα) και αργότερα των διαδοχικών δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου.
Σε χθεσινό άρθρο του Bloomberg διαβάσαμε πως η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου την Δευτέρα (άγρια Δευτέρα, wild Monday, κατά το διεθνές πρακτορείο), έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ σαν συνέπεια των πάρα πολύ έντονων διακυμάνσεων που σημειώθηκαν. Εκτός αυτού, τρομερά αυξημένη ήταν και η συναλλακτική δραστηριότητα αυτό το διήμερο, όπως και ο συνδυασμός αγωνίας με ψυχολογική φόρτιση από την μεριά των συναλλασσόμενων.
Όπως ανέφερε στο παραπάνω άρθρο ο Nick Twidale της AT Global Markets, trader πετρελαίου με εμπειρία 27 ετών, «επρόκειτο για μία συνεδρίαση καθαρού πανικού». Ο ίδιος πρόσθεσε πως κάθε 10 δευτερόλεπτα χτυπούσε το τηλέφωνό του από άλλους traders, πελάτες και παράγοντες της βιομηχανίας πετρελαίου που είχαν όλοι το ίδιο ερώτημα: «τι στην ευχή γίνεται με το πετρέλαιο;».
Στο ίδιο άρθρο ο Stefano Grasso, διαχειριστής του Enhanced Value Fund της 8VantEdge Pte’s από την Σινγκαπούρη, εξήγησε πως όταν οι γεωπολιτικές αποφάσεις και εξελίξεις προκαλούν τις κινήσεις των αγορών, οι επενδυτές νοιώθουν πως χάνουν τον έλεγχο και πρόσθεσε πως αυτό που ζουν τώρα οι αγορές είναι όχι μόνο η μεγάλη μεταβλητότητα αλλά και η αίσθηση της αδυναμίας των επενδυτών μπροστά στις εξελίξεις.
Και, προσθέτουμε εμείς, πίσω από όλα αυτά και την τρομερή νευρικότητα βρίσκεται η αδυναμία εκτίμησης των συνεπειών του πολέμου πάνω στην οικονομία, ανησυχία η οποία θα εντείνεται κάθε μέρα που θα περνά χωρίς εξομάλυνση της κατάστασης.
Ο Stefano Grasso πιθανότατα έχει δίκιο, καθώς αυτά που έγιναν στην αγορά πετρελαίου έγιναν και σε πολλές άλλες αγορές. Ίσως όχι με την ίδια βιαιότητα των πετρελαϊκών αγορών αλλά σίγουρα με πολύ μεγάλη μεταβλητότητα, πάρα πολλές μεταβολές και την ίδια αίσθηση αδυναμίας εκτίμησης της κατάσταση με βάση την λογική. Άνοδος σχεδόν 30% παρατηρήθηκε και στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και το συμβόλαιο TTF, του οποίου η τιμή έφθασε στα 68 Ευρώ/Mwh το πρωί της Δευτέρας και μετά υποχώρησε, κλείνοντας χθες το απόγευμα κάτω από τα 48 Ευρώ/Mwh, δηλαδή κάτω και από την τιμή της Παρασκευής, όπως έγινε και στο πετρέλαιο.
Η πολύ έντονη μεταβλητότητα όμως δεν περιορίστηκε στις αγορές εμπορευμάτων και ορυκτών καυσίμων. Πάρα πολύ έντονες ήταν οι διακυμάνσεις και στις διεθνείς μετοχικές αγορές. Για δεύτερη φορά μέσα στο τελευταίο δεκαήμερο, οι ασιατικές αγορές και ειδικότερα η ιαπωνική και η νοτιοκορεατική, υπέστησαν πανωλεθρία το πρωί της Δευτέρα, χάνοντας πάνω από 5% η κάθε μία.
Κάτι παρόμοιο φαινόταν πως θα γίνει και στις ευρωπαϊκές αγορές, οι οποίες ξεκίνησαν με πολύ σημαντική πτώση. Σταδιακά όμως και ακολουθώντας την υποχώρηση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, η πτώση μετριάστηκε ενώ στις αμερικανικές αγορές η διαγραφόμενη σημαντική πτώση τελικά δεν ήρθε και τελικά ο δείκτης S&P 500 έκλεισε με άνοδο σχεδόν 1% ενώ κάποιες ώρες πριν την έναρξη της συνεδρίασης οι ενδείξεις των futures παρέπεμπαν σε πτώση άνω του 2%.
Χθες Τρίτη, οι ευρωπαϊκές αγορές κινήθηκαν όλες σαφώς ανοδικά και στο κλείσιμό τους όχι μόνο έσβησαν όλες τις απώλειες της Δευτέρας αλλά βρέθηκαν πάνω και από το κλείσιμο της προηγούμενης Πέμπτης, κάτι που σημαίνει πως ανέκτησαν όλες τις απώλειες της Παρασκευής και της Δευτέρας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των έντονων διακυμάνσεων είναι αυτό του γερμανικού δείκτη DAX 40, ο οποίος την Παρασκευή είχε ολοκληρώσει την συνεδρίαση στις 23.591,03 μονάδες, την Δευτέρα το πρωί κατέβηκε μέχρι τις 22.927 μονάδες και χθες επέστρεψε στις 23.935,32 μονάδες με άνοδο 2,25%.
Επιστροφή σε ανοδική κίνηση είχαμε και στις ασιατικές αγορές που είχαν υποφέρει την Δευτέρα αν και όχι τόσο εντυπωσιακή, ίσως γιατί οι χώρες της Άπω Ανατολής είναι αυτές που με διαφορά εξαρτώνται περισσότερο από τις υπόλοιπες στον κόσμο από το πετρέλαιο και το LNG που φτάνουν σε αυτές από τον Περσικό Κόλπο.
Καθώς και την προηγούμενη εβδομάδα παρατηρήθηκαν πολύ έντονες διακυμάνσεις στις αγορές ενεργειακών προϊόντων, στις χρηματιστήρια μετοχών, στα πολύτιμα μέταλλα, στα υπόλοιπα εμπορεύματα αλλά και στις αγορές crypto, είναι φανερό πως η ομαλότητα που χαρακτήριζε για πολλούς μήνες τις αγορές έχει εξαφανιστεί και έχει δώσει την θέση της στις έντονες και συχνές μεταβολές.
Είναι επίσης φανερό πως η σχετική σιγουριά και η ηρεμία έχουν δώσει την θέση τους στην αβεβαιότητα και πάρα πολλοί επενδυτές, ιδίως αυτοί που αρέσκονται στις γρήγορες και συχνές κινήσεις, νοιώθουν ανήμποροι μπροστά στις γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν καταλυτικά τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις των αγορών. Έτσι όπως έχουν τα πράγματα, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το τι θα γίνει μέσα στο επόμενο πεντάλεπτο και αυτό είναι σχεδόν σίγουρο πως θα συνεχιστεί για όσο ακόμα δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος στο πολεμικό μέτωπο και κυρίως στην πιο κρίσιμη περιοχή, δηλαδή τον Περσικό Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ.
Το πιθανότερο λοιπόν είναι να επικρατεί ισχυρή μεταβλητότητα, επικεντρωμένη πάνω στις εξελίξεις από τον πόλεμο ή την έλλειψη εξελίξεων, μέχρι να φανεί πως ο πόλεμος φθάνει στο τέλος του και πως ανοίγουν και πάλι τα στενά.
Όσο πιο γρήγορα εξομαλυνθούν τα πράγματα τόσο πιο γρήγορα θα ατονήσουν η μεταβλητότητα και οι συνεχείς αλλαγές κατεύθυνσης στις αγορές και θα μας αφήσουν να επικεντρωθούμε στον επόμενο σοβαρό επενδυτικό πονοκέφαλο, δηλαδή την εκτίμηση των επιπτώσεων του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία.
