Το Χρηματιστήριο Αθηνών χθες Δευτέρα και παρά το γεγονός ότι το προηγούμενο βράδυ το πετρέλαιο είχε αγγίξει τα 120 δολάρια/βαρέλι με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι «ο ουρανός είναι το όριο» έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η γεωπολιτική κατάσταση, δεν κατέρρευσε από τις μαζικές πωλήσεις στο άνοιγμα.
Αντίθετα μέσα σε λίγες μόνο ώρες παρουσίασε εικόνα σταθεροποίησης και ανθεκτικότητας, με πολλούς αναλυτές να εκτιμούν ότι η αγορά φαίνεται να έχει ενσωματώσει ένα σημαντικό μέρος του γεωπολιτικού ρίσκου, ενώ την ίδια στιγμή επιχειρηματικές εξελίξεις όπως η πώληση ποσοστού της Ευδαπ στη Γεκ Τέρνα, ή η εξαγορά της ιστορικής μονάδας LSAW σωλήνων στο Hartlepool του Ηνωμένου Βασιλείου από τη Cenergy Holdings κρατούν το ενδιαφέρον των επενδυτών ζωντανό.
Πολλοί αποδίδουν την χθεσινή καλή συμπεριφορά της ελληνικής αγοράς και στην στάση αναμονής της επενδυτικής κοινότητας ενόψει της αξιολόγησης από τον οίκο Moody's στις 13 Μαρτίου. Ενόψει αυτής ακριβώς της αξιολόγησης πολλοί περιορίζουν τις επιθετικές κινήσεις.
Τέλος, υπάρχουν και αυτοί που θεωρούν ότι η ελληνική αγορά βρήκε στήριξη στη σημαντική ζώνη του κινητού μέσου των 200 ημερών που βρίσκεται πέριξ των 2050 μονάδων, επίπεδο που έφερε τις αποτιμήσεις πολλών μετοχών σε ελκυστικές ζώνες, αποτρέποντας το περαιτέρω «ξεπούλημα».
Σαφώς και η κάθε μια από τις παραπάνω απόψεις έχει τη λογική της, όμως υπάρχουν και άλλοι, επιπλέον λόγοι που η ελληνική αγορά έχει αρχίσει σιγά σιγά να αποκτά τον βηματισμό των πιο ώριμων αγορών ακόμα και κάτω από συνθήκες sell off.
Ένα εξαιρετικό προφίλ δημόσιου χρέους
Μια από τις κύριες ανησυχίες των επενδυτών αυτές τις ημέρες είναι ότι η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα δημιουργήσουν πληθωριστικές πιέσεις. Όσο δε μεγαλύτερο θα είναι το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσουν οι εχθροπραξίες και άρα η περιορισμένη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τόσο πιο μεγάλη θα είναι η ανοδική πίεση στις τιμές.
Ήδη η προθεσμιακή αγορά περιόρισε τις εκτιμήσεις για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed, ενώ ενισχύθηκε η πιθανότητα μιας αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ εντός του έτους, προοπτική που οδήγησε σε πτώση των τιμών των ομολόγων και σε μεγάλη άνοδο των αποδόσεων τους.
Μια περίοδο λοιπόν που όλοι ανησυχούν για ενδεχόμενη αύξηση των επιτοκίων και πώς αυτή θα επηρεάσει το κόστος εξυπηρέτησης των μεγάλων κρατικών χρεών, η Ελλάδα διαθέτει ένα προφίλ δημόσιου χρέους όχι μόνο βιώσιμο, αλλά και με καλύτερες προοπτικές από πολλές άλλες χώρες, καθώς βρίσκεται κυρίως στα χέρια του επίσημου τομέα και εξυπηρετείται με μεσοσταθμικά επιτόκια πέριξ του 1,73%.
Εν ολίγοις, η Ελλάδα δεν επηρεάζεται άμεσα από τυχόν αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ κυρίως επειδή η συντριπτική πλειονότητα του δημόσιου χρέους της είναι «κλειδωμένη» σε σταθερά επιτόκια και κατέχεται από τον επίσημο τομέα.(σ.σ: Περίπου τα 2/3 του χρέους, ανήκουν σε θεσμικούς πιστωτές της Ευρωζώνης με ευνοϊκούς όρους και πολύ χαμηλά, σταθερά επιτόκια).
Ο μέσος δε χρόνος αποπληρωμής του ελληνικού χρέους είναι ιδιαίτερα μακρύς -περίπου 20 έτη- γεγονός που καθυστερεί τις ανάγκες για αναχρηματοδότηση με νέα, υψηλότερα επιτόκια της αγοράς.
Αυτό ακριβώς αποτυπώνεται τόσο στα spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων, όσο και στις συνεχείς αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας και της αποκατάστασης της επενδυτικής βαθμίδας.
Το γεγονός δε ότι ένα σημαντικό μέρος του χρέους, ύψους περίπου 31,6 δισ. ευρώ, θα αποπληρωθεί πρόωρα έως το 2031, ήτοι μια δεκαετία νωρίτερα της κανονικής του λήξης, περνάει ένα τεράστιο μήνυμα αξιοπιστίας και διορατικότητας όχι μόνο στους οίκους αξιολόγησης αλλά και τη διεθνή επενδυτική κοινότητα. (σ.σ: Πρόκειται για την πρόωρη αποπληρωμή του πρώτου ακριβού μνημονίου.Το 2026 ξεκινά η έναρξη του 5ετούς πλάνου πλήρους αποπληρωμής των δανείων του πρώτου μνημονίου με στόχο την καταβολή περίπου 26,1 δισ. ευρώ).
Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε ότι το 2032 αποτελεί κομβικό σημείο, καθώς λήγει η περίοδος χάριτος για την καταβολή τόκων και κεφαλαίου σε ένα σημαντικό μέρος των δανείων που έλαβε η Ελλάδα κυρίως από τον EFSF.
Από το 2033, η Ελλάδα θα πρέπει να αρχίσει να αποπληρώνει συσσωρευμένους τόκους ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ, οι οποίοι είχαν παγώσει στο πλαίσιο των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους του 2018. Η ετήσια επιβάρυνση εκτιμάται σε περίπου 1-1,5 δισ. ευρώ ή περίπου 1% του ΑΕΠ για τα επόμενα χρόνια.
Θα ξεκινήσει επίσης η αποπληρωμή του κεφαλαίου για δάνεια του ΕFSF ύψους 96,4 δισ. ευρώ, η οποία μετατέθηκε στο 2033 αντί για το 2023, ενώ από το 2034 εως το 2060 θα ξεκινήσουν οι αποπληρωμές των δανείων του ESM.
Προκειμένου να μη συναντήσει τοίχο χρέους από το 2033 και μετά η Ελλάδα προχωρά κατά καιρούς σε πρόωρη εξόφληση διμερών δανείων που αφορούν την περίοδο 2033-2042. Για παράδειγμα, στα τέλη του 2024 και το 2025 δρομολογήθηκαν αποπληρωμές ύψους 5,3 - 8 δισ. ευρώ. Και όπως αναφέραμε πιο πάνω από το 2026 ξεκινά η έναρξη του 5ετούς πλάνου πλήρους αποπληρωμής των δανείων του 1ου μνημονίου με στόχο την καταβολή περίπου 26,1 δισ. ευρώ).
Επίσης υπάρχει σαν στόχος η διατήρηση υψηλών πλεονασμάτων -κοντά στο 2% του ΑΕΠ- τα οποία είναι απαραίτητα για να καλύπτονται οι αυξημένες ανάγκες αναχρηματοδότησης χωρίς προσφυγή σε υπερβολικό νέο δανεισμό, πόσο μάλλον σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων.
Επίσης υπενθυμίζουμε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: Σε περίπτωση που οι συνθήκες στις αγορές είναι εξαιρετικά δυσμενείς το 2032, το Eurogroup έχει δεσμευτεί να επανεκτιμήσει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και, αν χρειαστεί, να λάβει πρόσθετα μέτρα ελάφρυνσης προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες δεν θα ξεπερνούν το 20% του ΑΕΠ.
Ποια άλλη χώρα έχει στην Ευρωζώνη έχει ένα αντίστοιχο προφίλ χρέους εν έτη 2026;
Η γεωπολιτική αναβάθμιση
Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας αποτελεί ίσως έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες που στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη καλή εικόνα του Χρηματιστηρίου Αθηνών, παρά τις κατά καιρούς αναταράξεις από τις διεθνείς κρίσεις.
Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδος ξεκίνησε από τον ρωσοουκρανικό πόλεμο και μετά, με τη στρατηγική θέση της χώρας να έχει αρχίσει έκτοτε να λειτουργεί ως πόλος έλξης κεφαλαίων.
Βλέπετε, η Ελλάδα μετατρέπεται με σταθερούς ρυθμούς σε κεντρική πύλη εισόδου ενέργειας για την Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη μέσω για παράδειγμα των τερματικών σταθμών LNG όπως εκείνος της Αλεξανδρούπολης ή των αγωγών TAP και ΙGB.
Αυτό ενισχύει άμεσα τις εισηγμένες στον τομέα της ενέργειας και των υποδομών. Δείτε για παράδειγμα πώς συμπεριφέρθηκε στο πρόσφατο sell off η μετοχή του ΑΔΜΗΕ.
Υπενθυμίζουμε ότι το προκαταρκτικό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνει οκτώ μεγάλα έργα διεθνών διασυνδέσεων που εξυπηρετούν τον στόχο να καταστεί η Ελλάδα εξαγωγέας πράσινης ενέργειας και παράλληλα προωθούν τους στόχους της ΕΕ για επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης. Αναφερόμαστε στη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας - Τουρκίας, στη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας - Αλβανίας, στη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας, στη διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, στην αναβάθμιση της διασύνδεσης Ελλάδας - Β. Μακεδονίας, στη διασύνδεση Ελλάδας - Γερμανίας -Green Aegean Interconnector- στη διασύνδεση Ελλάδας - Αιγύπτου και στη διασύνδεση Ελλάδας - Σαουδικής Αραβίας (Saudi Greek Interconnector).
Την ίδια στιγμή η γεωγραφική θέση της χώρας μας ευνοεί την ανάπτυξη μεγάλων έργων Logistics και υποδομών ενώ προσελκύει κολοσσούς όπως η Euronext, ή η Μicrosoft.
Mέσα από αυτό το πρίσμα, μπορεί οι διεθνείς συνθήκες να οπλίζουν το χέρι των πωλητών και στο ελληνικό χρηματιστήριο, όμως συγκεκριμένα πλεονεκτήματα της χώρας είναι αυτά που φέρνουν πίσω τους αγοραστές σε κάθε διόρθωση.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
