Οι αμερικανικοί δασμοί έχουν ανακατευθύνει το εμπόριο, αλλά δεν το έχουν επηρεάσει τόσο πολύ όσο φοβόταν, επιτρέποντας μεγαλύτερη από την αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη σε ορισμένες αναπτυσσόμενες αγορές, εκτίμησε την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).
Η ανάπτυξη στις 40 χώρες που καλύπτει η τράπεζα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,7% για το 2026, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις, αλλά η συνεχιζόμενη εμπορική αναταραχή θα μπορούσε να εκτροχιάσει την ανάπτυξη σε ορισμένες από τις οικονομίες.
«Η εικόνα είναι κάπως πιο αισιόδοξη από ό,τι το φθινόπωρο... και αναμένουμε ότι φέτος και το επόμενο έτος θα είναι ακόμη καλύτερα από το προηγούμενο», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της EBRD, Μπέατα Γιάβορτσικ, στο Reuters.
Η επιβράδυνση του πληθωρισμού και οι μεγάλες δαπάνες για έργα υποδομής - ιδίως στην Ευρώπη - συνέβαλαν θετικά. Η έκθεση έδειξε επίσης ότι οι επιπτώσεις των εμπορικών δασμών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν τόσο έντονες όσο αναμενόταν.
Οι εξαγωγές από ορισμένες χώρες της EBRD προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, ιδίως εκείνες που σχετίζονται με την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς οι χώρες αυτές αντικατέστησαν τις εξαγωγές της Κίνας.
Η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Πολωνία εξάγουν προϊόντα που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως διακομιστές, επεξεργαστές και υπολογιστικά συστήματα, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την αλλαγή.
Ωστόσο, η Γιάβορτσικ προειδοποίησε ότι ο πλήρης αντίκτυπος των δασμών παραμένει ασαφής, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου που παρακολουθεί η έκθεση έφτασε στις ΗΠΑ πριν από τους δασμούς της «Ημέρας της Απελευθέρωσης» του Απριλίου 2025, ενώ προστέθηκε επιπλέον αβεβαιότητα μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ότι ο Τραμπ είχε υπερβεί την εξουσία του επιβάλλοντας τους αρχικούς δασμούς.
«Αυτή η αναταραχή σημαίνει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναγκάζονται να επικεντρωθούν στα επείγοντα, στα σοκ που έρχονται - κάθε εβδομάδα, αν όχι κάθε μέρα», είπε, προσθέτοντας ότι αυτό εξαντλεί τις δυνατότητες των χωρών να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερα προβλήματα, όπως τη «ωρολογιακή βόμβα» της δημογραφικής εξέλιξης και άλλους παράγοντες που απειλούν το βιοτικό επίπεδο.
Είπε επίσης ότι η «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία και η επακόλουθη αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσαν να στερήσουν χρήματα από άλλες κυβερνητικές προτεραιότητες και ότι ο τελικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από το αν θα δαπανήσουν αυτά τα χρήματα για εφάπαξ αγορές εξοπλισμού ή για υποδομές, όπως δρόμους και νοσοκομεία, που θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν την οικονομία.
Οι πολλαπλές κρίσεις, είπε, υπογραμμίζουν την ανάγκη οι ηγέτες να διασφαλίσουν ότι οι δημόσιες επενδύσεις επικεντρώνονται σε έργα που μπορούν να οδηγήσουν στην οικονομική ανάπτυξη.
«Η παγκόσμια αβεβαιότητα και αναταραχή είναι πιθανό να συνεχιστεί και... θα είναι μια δύναμη επιζήμια για τις ιδιωτικές επενδύσεις, και γι' αυτό τονίζω τον ρόλο των δημόσιων επενδύσεων» σημείωσε η Γιάβορτσικ.
