Μετά από αρκετό καιρό, οι αγορές εμπορευμάτων αποφάσισαν να ασχοληθούν σοβαρά με το φυσικό αέριο, στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Την προηγούμενη εβδομάδα, η τιμή του συμβολαίου Dutch TTF που αναφέρεται στην τιμή του φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές έκανε άλμα της τάξης του 30%.
Όπως αναφερόταν σε άρθρο του Bloomberg την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου, η τιμή της κοντινότερης λήξης συμβολαίου του Dutch TTF ανέβηκε την προηγούμενη εβδομάδα κατά 30% κλείνοντας στα 36,879 Ευρώ/Mwh. Χθες το απόγευμα, ήταν κοντά στα 38,5 Ευρώ/Mwh αφού πρώτα την Τετάρτη έφθασε πολύ κοντά στα 40.
Όπως αναφερόταν στο παραπάνω άρθρο, η άνοδος αυτή είναι η μεγαλύτερη εβδομαδιαία από το 2023 όταν οι αγορές είχαν τρομάξει από την κατάσταση στη Γάζα μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς και την ισραηλινή απάντηση. Αυτή τη φορά όμως η απότομη άνοδος δεν οφείλεται σε κάποιο παρόμοιο γεγονός. Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο, η μεγάλη άνοδος της τιμής οφείλεται σε ένα είδος «τέλειας καταιγίδας», δηλαδή τον συνδυασμό της εμφάνισης διαδοχικών πολύ ισχυρών ψυχρών καιρικών μετώπων στην Ευρώπη με το γεγονός πως πολλοί traders στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων είχαν υποτιμήσει το ενδεχόμενο να δούμε τόσο ισχυρή κακοκαιρία.
Η μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές της Ευρώπης αύξησε πολύ την ζήτηση και οι αγορές αντέδρασαν ανεβάζοντας την τιμή των συμβολαίων Dutch TTF.
Όμως πολλοί συναλλασσόμενοι, κυρίως επενδυτικά funds, είχαν σημαντικές θέσεις short στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων, καθώς είχαν πουλήσει εκτιμώντας πως οι τιμές θα παρέμεναν χαμηλά για πολύ ακόμα.
Η ξαφνική άνοδος στην τιμή τους ανάγκασε να κλείσουν αυτές τις θέσεις προχωρώντας σε μαζικές αναγκαστικές αγορές. Στην απότομη άνοδο της τιμής του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου συντέλεσαν και άλλοι παράγοντες: η μείωση της πληρότητας των αποθηκών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς βρίσκεται στο 52%, αρκετά λιγότερο από το 67%, δηλαδή τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για αυτή την εποχή του χρόνου. Η αύξηση της έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν με αφορμή την στάση του καθεστώτος απέναντι στις λαϊκές διαμαρτυρίες.
Η ταυτόχρονη χειροτέρευση του καιρού και στην Ασία και την Αμερική. Κάποια προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε πυρηνικές μονάδες της Γαλλίας και αύξησαν την ζήτηση. Οι δύο βασικότερες αιτίες όμως ήταν το κύμα ψύχους και οι λανθασμένες κινήσεις των επενδυτικών funds που τους οδήγησαν σε μεγάλες υποχρεωτικές αγορές.
Αν νομίζουμε πως η άνοδος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι εντυπωσιακή, καλό είναι να ρίξουμε μία ματιά στην τιμή του αμερικανικού φυσικού αερίου.
Ο τίτλος ενός χθεσινού άρθρου του Bloomberg ήταν ο εξής: «Το φυσικό αέριο ανεβαίνει κατά 75% σε τρεις μέρες καθώς το αρκτικό κρύο αρπάζει τις ΗΠΑ». Η τιμή του αμερικανικού φυσικού αερίου, όχι του αμερικανικού LNG, για το συμβόλαιο της πιο κοντινής λήξης, έφθασε στο υψηλότερο σημείο από το 2022, κοντά στα 5,50 δολάρια/mmbtu (τα συμβόλαια του αμερικανικού και του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα, χρειάζεται πρώτα κάποια μετατροπή γιατί μιλάμε για διαφορετική μονάδα μέτρησης).
Όπως και στην Ευρώπη, η αμερικανική άνοδος οφείλεται κυρίως στην σημαντική επιδείνωση του καιρού και στο λάθος πολλών traders της αγοράς που είχαν πουλήσει συμβόλαια περιμένοντας πτώση της τιμής και ξαφνικά βρέθηκαν να αγοράζουν σαν τρελλοί.
Όπως είναι φυσικό, η ξαφνική πολύ έντονη άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ αλλά και στην Ασία που επίσης αντιμετωπίζει δριμύτατο ψύχος θύμισε σε όλους μας την πολύ δύσκολη περίοδο που πέρασε η διεθνής ενεργειακή αγορά μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, περίοδο που από πολλούς είχε χαρακτηριστεί ως ενεργειακή κρίση. Το ερώτημα είναι πολύ απλό: οι φόβοι για μία νέα ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη έχουν αυτή την στιγμή λογική βάση ή είναι μία έντονη αντίδραση της στιγμής;
Με βάση ό,τι γνωρίζουμε αυτή την στιγμή δεν θεωρούμε πραγματικά πιθανή μία νέα κρίση σαν και αυτή που είχαμε ζήσει τότε. Για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να υπάρχει δυσκολία στον εφοδιασμό της αγοράς και ταυτόχρονα να υπάρχουν τέτοιες καιρικές συνθήκες που θα κρατήσουν την ζήτηση σε πολύ υψηλά επίπεδα για αφύσικα μεγάλο χρονικό διάστημα. Για το δεύτερο δεν μπορούμε να πούμε πολλά πράγματα, καθώς δεν είμαστε ούτε μετεωρολόγοι ούτε μάντεις.
Για το πρώτο όμως μπορούμε. Καθώς πλέον ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζήτησης στην Ευρώπη καλύπτεται από το, κυρίως αμερικανικό, LNG αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι η κατάσταση της διεθνούς αγοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Προχθές Τετάρτη, το Reuters δημοσίευσε ένα άρθρο της Emily Chow με αυτό ακριβώς το θέμα.
Ο τίτλος του ήταν αρκετά σαφής: «Η παγκόσμια προσφορά LNG αναμένεται να κάνει άλματα το 2026, περιορίζοντας τις τιμές και τροφοδοτώντας την ζήτηση».
Σύμφωνα με το άρθρο, η γνωστή εταιρεία Kpler εκτιμά πως το 2026 θα είναι ένα κομβικό έτος για την αγορά LNG, καθώς η αγορά θα περάσει από μία κατάσταση σχετικά περιορισμένης προσφοράς σε μία κατάσταση αφθονίας, με την προσφορά να μπορεί να καλύψει άνετα την ζήτηση ακόμα και καθώς αυξάνεται η ζήτηση λόγω χειμώνα και λόγω ανάγκης δημιουργίας αποθεμάτων, ειδικά στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Kpler, της S&P Global Energy και της Rystad Energy, τουλάχιστον 35 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι νέας προσφοράς θα μπουν στην αγορά το 2026, κυρίως από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, αυξάνοντας την συνολική προσφορά σε ποσοστό μέχρι και 10%.
Όπως επισημαίνει η Emily Chow, η αύξηση της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά LNG θα συνεχίζεται μέχρι το 2029 και αυτό θα κρατήσει χαμηλά τις τιμές και θα δώσει κίνητρο σε πολλές χώρες να αυξήσουν τις αγορές LNG. Εφόσον λοιπόν τα πράγματα εξελιχθούν κάπως έτσι από την πλευρά της προσφοράς, η πιθανότητα να δημιουργηθεί κάποιου τύπου κρίση σαν και αυτή του 2022 είναι πολύ μικρή, θεωρώντας βέβαια πως δεν θα υπάρξει κάποιο σημαντικό γεωπολιτικό γεγονός που θα δυσκολέψει τις θαλάσσιες μεταφορές και την μεταφορά του LNG.
Και εφόσον δεν συμβεί κάτι άλλο που θα διαταράξει την προσφορά, όπως ας πούμε κάποιο ατύχημα σε κάποια από τις μεγάλες μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου στις ΗΠΑ ή κάπου αλλού, όπως είχε γίνει το 2022 στον τερματικό σταθμό της Freeport LNG.
Με βάση λοιπόν την λογική, η αύξηση της ζήτησης που παρατηρείται τώρα δεν είναι από μόνη της ικανή να διαταράξει ουσιαστικά το ισοζύγιο στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.
Αν βέβαια σκεπαστούν οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Άπω Ανατολή από χιόνια για δύο μήνες τότε τα πράγματα όντως θα δυσκολέψουν αλλά και πάλι η γενική εικόνα δεν θα αλλάξει, παρά το γεγονός πως οι τιμές λογικά θα κινηθούν ακόμα πιο ανοδικά για ένα διάστημα. Καταλήγοντας λοιπόν μπορούμε να πούμε πως η αναστάτωση στις χρηματιστηριακές τιμές του φυσικού αερίου πιθανότατα θα έχει κάποιες βραχυπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ αλλά με βάση ό,τι ξέρουμε αυτή τη στιγμή, δεν είναι λογικό να φοβόμαστε την εμφάνιση μίας νέας ενεργειακής κρίσης.
Προφανώς είναι φυσιολογικό να ανησυχούμε καθώς θυμόμαστε το 2022 αλλά ουσιαστική ανησυχία δεν πρέπει να έχουμε.
