Η ιστορία της Alpha Bank είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ίδια την εξέλιξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, η πορεία της χαρακτηρίζεται από στρατηγικές αποφάσεις, ιστορικές συγχωνεύσεις και διαρκή προσαρμογή στις ανάγκες της οικονομίας. Πρόκειται για μια διαδρομή που ξεκινά από την περιφέρεια και καταλήγει στη δημιουργία ενός από τους ισχυρότερους τραπεζικούς ομίλους της χώρας.
Η απαρχή τοποθετείται στο 1879, όταν ο Εμπορικός Οίκος Ι.Φ. Κωστοπούλου ιδρύεται στην Καλαμάτα. Με όχημα το επιχειρηματικό όραμα και τη διορατικότητα των ιδρυτών του, ο οίκος εξελίσσεται σταθερά, οδηγώντας το 1916 στη δημιουργία της Τράπεζας Ι.Φ. Κωστοπούλου. Δύο χρόνια αργότερα, η σύσταση της Τράπεζας Καλαμών και, κυρίως, η μεταφορά της έδρας στην Αθήνα το 1924, σηματοδοτούν μια νέα εποχή. Η συγχώνευση με το τραπεζικό γραφείο Ι.Φ. Κωστοπούλου οδηγεί στην ίδρυση της Τράπεζας Ελληνικής Εμπορικής Πίστεως, του θεσμικού προδρόμου της σημερινής Alpha Bank.
Από την αρχή, η νέα τράπεζα υιοθετεί μια πρωτοποριακή για την εποχή της αντίληψη: ανοίγει το μετοχικό της κεφάλαιο στο ευρύ κοινό, αξιοποιώντας τον θεσμό του Χρηματιστηρίου. Με αρχικό κεφάλαιο 10 εκατ. δραχμών, η τράπεζα θέτει τις βάσεις για τη μετέπειτα ανάπτυξή της, επενδύοντας στη διαφάνεια και τη συμμετοχικότητα.
Η Τράπεζα ενημερώνει το κοινό για τη συνένωση της Alpha Τράπεζα Πίστεως με την Ιονική Τράπεζα και τη δημιουργία της Alpha Bank, 2000
Η συγχώνευση με Ιονική και Λαϊκή
Το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο γράφεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Η Alpha Τράπεζα Πίστεως, όπως ονομαζόταν τότε, πρωταγωνιστεί στη μεγαλύτερη ιδιωτικοποίηση που είχε πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα, εξαγοράζοντας το 1999 την Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα. Η συγχώνευση ολοκληρώνεται το 2000 και δίνει μορφή στη σημερινή Alpha Bank.
Η Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα κουβαλούσε μια βαριά ιστορική παρακαταθήκη. Οι ρίζες της ανάγονταν στην Ionian Bank, το αρχαιότερο πιστωτικό ίδρυμα που λειτούργησε σε ελληνικό έδαφος ήδη από το 1839, καθώς και στη Λαϊκή Τράπεζα, που ιδρύθηκε το 1905 και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ελληνική οικονομία έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά την εξαγορά και συγχώνευσή τους από την Εμπορική Τράπεζα τη δεκαετία του 1950, η Ιονική και Λαϊκή εξελίχθηκε στην τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας.
Το Κεντρικό κτίριο της Ιονικής και Λαϊκής Τράπεζας τη δεκαετία του 1970
Κατά τις επόμενες δεκαετίες, η τράπεζα ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα πέραν των παραδοσιακών τραπεζικών εργασιών. Χρηματοδότησε εμβληματικά έργα, όπως το ξενοδοχείο Hilton Αθηνών, και συμμετείχε στην ίδρυση μεγάλων βιομηχανικών μονάδων, από τα λιπάσματα έως τα ναυπηγεία. Παράλληλα, πέρασε περιόδους κρατικού ελέγχου, ιδίως μετά το 1975, επιχειρώντας να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της με έμφαση στη βιομηχανική και εξαγωγική ανάπτυξη.
Η απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος τη δεκαετία του 1980 άνοιξε τον δρόμο για τον εκσυγχρονισμό και τη δημιουργία ομίλου χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, με δραστηριότητες σε αμοιβαία κεφάλαια, leasing και χρηματιστηριακές εργασίες, καθώς και παρουσία στο εξωτερικό.
Η εξαγορά της Ιονικής από την Alpha το 1999 αποτέλεσε καταλύτη για τη δημιουργία ενός ισχυρού ιδιωτικού τραπεζικού πυλώνα, με ηγετική θέση στην ελληνική αγορά και σημαντική επέκταση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Alpha Bank καθιερώνεται ως μία από τις πρώτες ελληνικές τράπεζες με ουσιαστικό περιφερειακό αποτύπωμα.
Πλατεία 23ης Μαρτίου στην Καλαμάτα, δεκαετία 1900. Δεξιά, ο Εμπορικός Οίκος Ι.Φ. Κωστόπουλος, από όπου ξεκινάει η ιστορία της Τράπεζας το 1879
Η εξαγορά της Εμπορικής
Το δεύτερο μεγάλο ορόσημο έρχεται το 2012, εν μέσω της βαθύτερης οικονομικής κρίσης που γνώρισε η χώρα. Η Alpha Bank εξαγοράζει την Εμπορική Τράπεζα από τη γαλλική Crédit Agricole, ενοποιώντας δύο ιστορικούς οργανισμούς με μακρά παρουσία στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η Εμπορική, γνωστή για την καινοτομία και τη σταθερότητά της, είχε συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της κεφαλαιαγοράς και της σύγχρονης διαχείρισης κεφαλαίων στην Ελλάδα.
Η επιτυχής ενσωμάτωση της Εμπορικής Τράπεζας θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του κλάδου την περίοδο της κρίσης. Με οργανωτική ετοιμότητα και στρατηγική συνέπεια, η Alpha Bank κατάφερε να μετατρέψει μια περίοδο υψηλού ρίσκου σε ευκαιρία ενίσχυσης και σταθεροποίησης.
Σήμερα, η Alpha Bank αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τράπεζας που χτίστηκε μέσα από διαδοχικές συγχωνεύσεις, χωρίς να απολέσει τη συνέχεια και την ταυτότητά της. Η πορεία της αντικατοπτρίζει τις προκλήσεις, τις μεταβάσεις και τις φιλοδοξίες της ελληνικής οικονομίας σε βάθος σχεδόν ενάμιση αιώνα.
