Αν βγούμε στον δρόμο και ρωτήσουμε τους ανθρώπους πώς ονειρεύονται την Ελλάδα έπειτα από 10 ή 20 χρόνια, το πιο πιθανό είναι να πάρει τόσες απόψεις όσοι και οι συμμετέχοντες στην έρευνα. Δεν υπάρχει ένα εθνικό αφήγημα, ένας κοινά αποδεκτός στόχος για το μέλλον. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Ή καλύτερα, οι πολιτικοί εκφράζουν αυτό ακριβώς που θέλει η κοινωνία. Δηλαδή, το «τίποτα», το «ασαφές». Το 2015 γλιτώσαμε να πέσουμε στην άβυσσο των άκρων. Την επόμενη φορά δεν θα το αποφύγουμε. Η επόμενη χρεοκοπία είναι πιο κοντά απ’ ό,τι πιστεύουμε.
Δεν είναι θέμα κυβέρνησης; Όχι! Αν ήταν ένα τέτοιο θέμα, τότε θα υπήρχε και εναλλακτική πρόταση απέναντι στην κυβέρνηση. Αλλά αυτή δεν υπάρχει. Πολύ απλά διότι η μόνη πρόταση που υπάρχει αυτήν τη στιγμή σε επίπεδο κοινωνίας για τη χώρα είναι αυτή που εκφράζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Καλώς ή κακώς, αυτό είναι! Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συγκεντρώσει κόσμο απ’ όλο το πολιτικό φάσμα του αστικού χώρου που έχουν ακόμη μια κοινή αντίληψη για το πού πρέπει να βρίσκεται η χώρα. Αλλά κι αυτό ως εδώ. Όχι πού πρέπει να πάει, αλλά πού πρέπει να βρίσκεται. Ότι δηλαδή τα συμφέροντα της Ελλάδας είναι στη Δύση. Αυτή η γραμμή άμυνας, αν μπορεί να ονομαστεί έτσι, δεν είναι αρκετή. Κι όσο δεν εμπλουτίζεται με δυναμικά στοιχεία που να τροφοδοτούν προσδοκίες για το μέλλον η άμυνα αυτή καθίσταται ασθενέστερη.
Η έλλειψη αντιπολίτευσης είναι μια απόδειξη ότι δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση στην κοινωνία. Αν υπήρχε θα βρισκότανε και κάποιος για να την εκφράσει. Κι αυτό είναι πραγματικά επικίνδυνο. Το 40% ή το 50% είναι δύσκολο να αντέξει την πίεση απέναντι στο άλλο «μισό». Κάποια στιγμή το τείχος θα πέσει. Η μεγάλη διαφορά από το 2015 είναι ότι τότε υπήρχε μια Ευρώπη που είχε πολλούς λόγους να αποτρέψει το ατύχημα. Οι συνθήκες δεν είναι ίδιες σήμερα.
Θα τολμήσουν τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου να δουν την αλήθεια; Ότι το ζητούμενο δεν είναι η συγκρότηση ενός μετώπου απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά απέναντι στον λαϊκισμό που επιστρέφει δριμύτερος.
Και πώς κτίζεται ένα εθνικό αφήγημα; Το πιο αποτελεσματικό είναι από τις συνθήκες. Συνήθως μετά από μια εθνική καταστροφή η Ελλάδα παίρνει μπροστά. Το περίεργο είναι ότι αυτήν τη φορά δεν συνέβη έτσι. Η καταστροφή της χρεοκοπίας δεν ξύπνησε το ένστικτο αυτοσυντήρησης του λαού! Λες και το συλλογικό ασυνείδητο έκρινε ότι δεν ολοκληρώθηκε ο κύκλος της καταστροφής.
Θα ήταν παράδοξο για τα ελληνικά δεδομένα να υπάρξει ένα προσκλητήριο ενότητας. Δεν τα αντέχει αυτά η ψυχοσύνθεση του Έλληνα. Αλλά δεν φαίνεται να υπάρχει άλλη εφικτή λύση στο πρόβλημα. Και η Αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια καλή ευκαιρία για να χτιστούν τα θεμέλια μια ισχυρότερης πόλης που θα παραμείνει στο μέλλον απόρθητη στις επιθέσεις του λαϊκισμού. Δεν είναι το ζητούμενο να πάνε όλοι κάτω από τη σημαία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αυτό είναι άκαιρο και παντελώς ανόητο. Αν γίνει έτσι, αν αυτό απαιτήσει η κυβέρνηση, η πρόταση της Αναθεώρησης θα αποτύχει. Και δεν νομίζουμε ότι είναι αυτό το κίνητρο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το πρόβλημα είναι ότι στην «άλλη πλευρά» δεν περισσεύουν οι καλές προθέσεις…
Στο μεταξύ ας αναρωτηθούν όλοι πόσο μακριά μπορεί να πάει αυτή η βαλίτσα, όταν κουβαλάει ένα σωρό βαρίδια, όπως η υπογεννητικότητα, η έλλειψη παραγωγικού μοντέλου, τα εθνικά μας προβλήματα. Δεν θα πάει μακριά κι αυτό κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα, επειδή κάνει τον χρόνο εξαιρετικά πολύτιμο.
Θανάσης Μαυρίδης
