Η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά ήταν μια σκέτη πρόκληση το 2016, αλλά και το 2019. Όσοι την πίστεψαν κέρδισαν και μάλιστα σημαντικά. Το χρηματιστήριο δεν είναι το ίδιο με αυτό που ξέραμε στο παρελθόν. Είναι πλέον υπόθεση των ισχυρών χαρτοφυλακίων, με τους ιδιώτες επενδυτές να έχουν σχετικά περιορισμένη παρουσία. Το Χρηματιστήριο δεν είναι αυτό που λέμε «εργαλείο» για την Οικονομία. Δεν το θέλησαν οι κυβερνήσεις, έχοντας αποκτήσει ενοχικό σύνδρομο μετά το 1999. Αλλά ανάπτυξη χωρίς πρόσβαση των επιχειρήσεων σε εύκολη χρηματοδότηση δεν υπάρχει.
Η ανάπτυξη χρειάζεται ρευστότητα και ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή. Ο τόκος της τράπεζας δεν είναι ο καλύτερος σύντροφος για ένα νέο άνθρωπο που προσπαθεί να στεριώσει μέσα σε ένα περιβάλλον που είναι συνήθως εχθρικό προς την επιχειρηματικότητα και προς τους νέους επιχειρηματίες ακόμη περισσότερο. Εδώ έρχεται η χρηματιστηριακή αγορά για να κλείσει τα κενά και μάλιστα με έναν τρόπο που δημιουργεί υπεραξίες. Καταρχήν για την ίδια την κοινωνία, αφού η ανάπτυξη μιας εταιρείας προσφέρει θέσεις εργασίας και πρόσθετα έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό. Επίσης, κερδίζει ο ίδιος ο επιχειρηματίας, ο οποίος κάτω από άλλες συνθήκες ίσως και να μην είχε την τύχη να δει την εταιρεία του μεγαλώνει. Και φυσικά κερδίζουν οι επενδυτές, θεσμικοί και ιδιώτες που πίστεψαν την ιδέα.
Αυτά θα έπρεπε να συμβαίνουν. Να σας πούμε τώρα τι πραγματικά συμβαίνει. Οι επιχειρήσεις δεν έχουν την πολυτέλεια να βρίσκουν χρηματοδότηση όταν την θέλουν. Οι τράπεζες δεν είναι «εύκολες» και η ρευστότητα κοστίζει στο τέλος ακριβά. Η ανάπτυξη περνάει πολλές φορές μέσα από τις συμπληγάδες του ακριβού χρήματος και της γραφειοκρατίας. Οι πιθανότητες είναι φυσικά υπέρ των συμπληγάδων…
Το Χρηματιστήριο Αθηνών πουλήθηκε κι αυτή είναι μια καλή εξέλιξη. Οι νέοι ιδιοκτήτες τους ίσως καταλάβουν ότι μόνο κέρδος θα έχουν από την ανάπτυξή του. Κάτι που δυστυχώς δεν το καταλάβαιναν οι παλιότεροι ιδιοκτήτες του. Mε την πώληση αφαιρέθηκε βέβαια η δυνατότητα «παρέμβασης» του κράτους για την άσκηση οικονομικής πολιτικής. Για να αλλάξει τους όρους του παιγνιδιού, εφόσον το ήθελε. Εδώ όμως είναι το πρόβλημα. Ότι δεν το ήθελε. Ιδίως τα τελευταία χρόνια δεν υπήρχε η διάθεση, δεν υπήρχε και η κατάλληλη διοίκηση, δεν υπήρχαν πολλά πράγματα που αλλού θεωρούνται αυτονόητα.
Αν μιλάμε για μια νεοφυή επιχείρηση εκεί τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα. Οι νέες και καινοτόμες επιχειρήσεις δεν φτάνουν καν μέχρι το γκισέ της τράπεζας. Σε άλλες χώρες υπάρχει χρηματοδότηση από το κράτος. Στην Ελλάδα θα πρέπει κάποιος να είναι ιδιαίτερα τυχερός για να τα καταφέρει και αφού έχει εξασφαλίσει τα πρώτα έξοδα από το στενό ή ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον. Το ελληνικό κράτος υπόσχεται απαλλαγή φόρων, αφού η εταιρεία τα καταφέρει! Μα, τότε δεν θα χρειάζεται ιδιοφυείς υπουργοί μας την όποια απαλλαγή φόρου. Τότε αυτός που θα πετύχει θα αρχίσει να σκέπτεται την μεταφορά της έδρας σε μια άλλη πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις χώρα…
Κι εδώ το Χρηματιστήριο θα μπορούσε να παίξει έναν καθοριστικό ρόλο. Ένα μικρό Χρηματιστήριο που θα έδιδε την ευκαιρία της χρηματοδότησης σε όσες ιδέες έβρισκε συναρπαστικές. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα νέο χρηματιστήριο γι αυτό τον σκοπό. Αυτό είναι μια ιδέα σε σχέση με τις μικρές εταιρείες. Αν θέλουμε ανάπτυξη, αν θέλουμε κάποια στιγμή κάτι περισσότερο από ενοικιαζόμενα δωμάτια, καφετέριες και σουβλατζίδικα.
Θανάσης Μαυρίδης
