Η εταιρεία SpaceX που αποτελεί τον κύριο πάροχο εκτοξεύσεων για την κυβέρνηση των ΗΠΑ, διαχειριζόμενη παράλληλα το δίκτυο Starlink με 10,3 εκατομμύρια συνδρομητές παγκοσμίως, ξεκίνησε τη διαπραγμάτευση των μετοχών της στη Wall Street έχοντας προκαλέσει αμφίδρομα συναισθήματα στις κοινότητες των αναλυτών και των επενδυτών.
Βλέπετε αν και η εταιρεία είναι αναμφίβολα ηγέτης στον τομέα της, εντούτοις παραμένει ζημιογόνος. Το 2025 κατέγραψε ζημίες ύψους 4,94 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, παρά τα έσοδα των 18,7 δισ. Άλλωστε ακριβώς λόγω των αρνητικών της κερδών, ο δείκτης S&P απέκλεισε την είσοδό της προς το παρόν
Στο Starlink, το μέσο μηνιαίο έσοδο ανά χρήστη υποχώρησε από τα 99$ (2023) στα 66$ το 2026 λόγω επιθετικής τιμολόγησης.
Την ίδια στιγμή το πυραυλικό τμήμα «καταπίνει» τεράστια κεφάλαια για έρευνα και ανάπτυξη.
Ένα ακόμα θέμα είναι ότι η αποτίμηση εισόδου των 1,75 τρισ. είναι υπερβολική -περίπου 94 φορές τα έσοδα του 2025- με τους αναλυτές της Morningstar να την τοποθετούν στα 780 δισεκατομμύρια δολάρια.
Υπάρχουν και άλλες ενστάσεις όμως με τη συγκεκριμένη IPO.
Καταρχάς, η δομή Class A και Class B εξασφαλίζει στον Ίλον Μασκ το 85% του ελέγχου ψήφου, κάτι που θέτει στους επενδυτές την εξής συνθήκη: Επωμίζονται το οικονομικό ρίσκο χωρίς να έχουν λόγο στις αποφάσεις. (σ.σ:Οι μετοχές με ειδικό δικαίωμα ψήφου του Mασκ γνωστές ως μετοχές Κατηγορίας Β, έχουν 10 ψήφους η καθεμία. Οι 5,5 δισεκατομμύρια μετοχές Κατηγορίας Β που κατέχει — το 94% του συνόλου των μετοχών Κατηγορίας Β της SpaceX — του δίνουν ουσιαστικά τον έλεγχο του 85% της εταιρείας).
Δεύτερον, η πρόσφατη συγχώνευση με την Xai, την εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης του Μασκ που ελέγχει και το δίκτυο Χ, έγινε με αδιαφανείς όρους, φορτώνοντας τη SpaceX με επιπλέον ζημιές. Αυτή η κίνηση μετέφερε τεράστια κόστη, όπως οι επενδύσεις 50 δισ. για το μοντέλο Grok και το data center Colossus στον ισολογισμό της SpaceX.
Τρίτον, υπάρχει μεγάλο ρίσκο «βασικού προσώπου». Τι εννoούμε;
Η αξία της μετοχής είναι απόλυτα συνδεδεμένη με τον ίδιο τον Μασκ. Αν συμβεί κάτι, το premium της μετοχής θα εξανεμιστεί.
Τέταρτον, για πολλούς αναλυτές η δομή του IPO ήταν ανησυχητική.
Ο Μασκ διαθέτει το 25% έως 30% της έκδοσης σε μικροεπενδυτές.
Θεσμικοί αναλυτές θεωρούν αυτή την κίνηση ανησυχητική, καθώς οι μεγάλοι ξένοι θεσμικοί επενδυτές όπως για παράδειγμα τα συνταξιοδοτικά ταμεία της Δανίας απέχουν λόγω κακής διακυβέρνησης.
Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι η κυριαρχία της SpaceX σε κρίσιμους τομείς δεν είναι αδιαμφισβήτητη. Θέτουν όμως στο τραπέζι δύο κρίσιμα ερωτήματα: H μελλοντική της ανάπτυξη θα είναι επαρκής για να δικαιολογήσει την τρέχουσα τιμή; Η διακυβέρνησή της θα εξασφαλίσει την ασφαλή υλοποίηση του business plan;
Το συμπέρασμα το έθεσε εύστοχα ο Κωνσταντίνος Χαροκόπος πριν δύο ημέρες στο liberal -περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ- oι «bulls» πληρώνουν ένα δικαιολογημένο «premium» για το μέλλον, ενώ οι «bears» αντιτείνουν ότι οι επενδυτές πληρώνουν σήμερα ακριβά για δυνατότητες που πιθανότατα να μην υλοποιηθούν ποτέ πλήρως.
Mέτοχος της SpaceX στο μέλλον μέσω της Tesla σήμερα(;)
Yπάρχουν αναλυτές που βλέπουν πιθανότητα άνω του 80% για μια συγχώνευση της Tesla με τη Space X μέσα στο 2027, δημιουργώντας έναν ενιαίο κολοσσό Τεχνητής Νοημοσύνης και υποδομών.
Επιπλέον, σε ρεπορτάζ του CNBC πριν λίγες ημέρες, οι υπάλληλοι της Tesla δήλωσαν ότι αναμένουν ότι η συναλλαγή «τελικά θα πραγματοποιηθεί» και το θέμα συζητείται ανοιχτά εσωτερικά, καθώς οι δύο εταιρείες έχουν ήδη συνεργαστεί στο παρελθόν.
Είναι ένα σενάριο που η αλήθεια είναι ότι δεν πρέπει να αποκλείσουμε, παρά το γεγονός ότι μια τέτοια συγχώνευση θα ήταν περίπλοκη.
Και ο λόγος που δεν πρέπει να το αποκλείσουμε είναι ότι μια συγχώνευση μεταξύ των δύο εταιρειών θα εξάλειφε με μια μόνο κίνηση τις συγκρούσεις συμφερόντων για τις οποίες οι μέτοχοι έχουν κατά καιρούς επικρίνει την Τesla λόγω των διασυνδεδεμένων συμμετοχών του Ίλον Μασκ.
Μια πιθανή λοιπόν συγχώνευση της Tesla και της SpaceX, αν και μπορεί βραχυπρόθεσμα να προκαλέσει νευρικότητα και πιέσεις στη μετοχή, εντούτοις αναμένεται να λειτουργήσει θετικά για τη μακροπρόθεσμη αξία της μετοχής λόγω της ριζικής ανατιμολόγησης της εταιρείας.
Η Tesla θα πάψει να αξιολογείται από τη Wall Street απλώς ως μια αυτοκινητοβιομηχανία. Θα μετατραπεί αμέσως σε έναν υπερ-όμιλο που καλύπτει ρομποτική, δορυφόρους, AI και διαστημικές υποδομές, αυξάνοντας κατακόρυφα την αποτίμησή της.
Σύμφωνα με το Yahoo Finance, μια ισότιμη συγχώνευση 50/50 θα μπορούσε να ωθήσει την αποτίμηση της Tesla από τα 1,6 τρισ. δολάρια στα 2,05 τρισ. δολάρια σχεδόν άμεσα.
Άλλωστε οι δύο εταιρείες έχουν κοινό οικοσύστημα AI και hardware και σχεδιάζουν ήδη το γιγαντιαίο εργοστάσιο ημιαγωγών «Terafab». Η συγχώνευση στην ουσία θα ενώσει τα επίγεια δεδομένα της Tesla με τα τροχιακά κέντρα δεδομένων της SpaceX μετά τη δική της συγχώνευση με την xAI, δημιουργώντας ένα κλειστό, πανίσχυρο δίκτυο AI.
Τέλος άλλο ένα συν είναι ότι θα σταματήσει η ανησυχία των επενδυτών για το πού αφιερώνει τον χρόνο του ο Musk, καθώς όλες οι βασικές του δραστηριότητες θα βρίσκονται κάτω από την ίδια «ομπρέλα».
Το νόμισμα έχει πάντα δύο όψεις
Βέβαια δεν υπάρχουν μόνο θετικά σε ένα τέτοιο σενάριο.
Η Tesla είναι πλέον κερδοφόρος με σταθερές ελεύθερες ταμειακές ροές σε αντίθεση με τη SpaceX, η οποία ακόμα καταγράφει ζημιές... Στα αρνητικά λοιπόν είναι η αποστράγγιση ρευστότητας της Tesla καθώς η SpaceX θα «απορροφήσει» τα μετρητά της προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις διαστημικές δραστηριότητες.
Το dilution για τους μετόχους της Tesla είναι άλλο ένα αρνητικό μιας πιθανής συγχώνευσης. Μια συγχώνευση μέσω ανταλλαγής μετοχών (stock swap) ενδέχεται να απαιτήσει την έκδοση νέων μετοχών της Tesla, μειώνοντας το ποσοστό κέρδους ανά μετοχή για τους υφιστάμενους μετόχους.
Τέλος η SpaceX φέρει σημαντικό μακροπρόθεσμο δανεισμό, που θα επιβαρύνει τον ισολογισμό της νέας κοινής εταιρείας, ενώ όπως αναφέραμε και στην αρχή, ο Μασκ έχει ιστορικό συγχωνεύσεων με αδιαφανείς όρους.
Το πιο προφανές παράδειγμα είναι ίσως το Twitter, το σημερινό X.com.
Ο Mασκ πλήρωσε το εξωφρενικό ποσό των 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εταιρεία, όταν αναγκάστηκε να ολοκληρώσει τη συμφωνία μέσω δικαστικής διαδικασίας. Η διοίκησή του και οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις του στον ιστότοπο κατέστρεψαν τα διαφημιστικά έσοδα και την αξία της εταιρείας. Ωστόσο, η xAI, εξαγόρασε την X έναντι 45 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένου του χρέους, διασώζοντας τον Mασκ και άλλους επενδυτές της X εις βάρος των επενδυτών της xAI.
Εν συνεχεία η SpaceX εξαγόρασε στη συνέχεια την xAI, με στόχο να επιλυθούν ζητήματα σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στο διάστημα. Για πολλούς όμως η συγχώνευση αυτή ήταν άλλη μια τεράστια αποζημίωση για τους επενδυτές της xAI, συμπεριλαμβανομένου του Mασκ, με τη χρήση των κερδοφόρων και περιζήτητων μετοχών της SpaceX ως πληρωμή. (σ.σ:Η συμφωνία αποτίμησε την xAI στο τεράστιο ύψος των 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων).
Συμπερασματικά, αν και η ένωση αυτή θεωρείται το «Άγιο Δισκοπότηρο» του Ίλον Μασκ για να ξεκλειδώσει την απόλυτη αξία των εταιρειών του, εντούτοις οι πρώτοι μήνες της συγχώνευσης ενδέχεται να απαιτήσουν γερά νεύρα.
Ευτυχώς για τους επενδυτές της Tesla, θα έχουν ακόμα τη δυνατότητα να ψηφίσουν για μια τέτοια συγχώνευση. Ο Μασκ κατέχει μεγάλο μερίδιο στην Tesla, αλλά όχι πλειοψηφικό. Οι μέτοχοι θα μπορούσαν λοιπόν να απορρίψουν τη συγχώνευση αν δεν τους αρέσουν οι όροι. Όλα θα εξαρτηθούν από το πόσο πολύ επιθυμούν οι μέτοχοι της Tesla να αποκτήσουν μερίδιο στη SpaceX, στο ενημερωτικό δελτίο της οποίας σημειωτέον ότι τονίζεται ο διαφορετικός τρόπος διακυβέρνησης.
*Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
