Με τη Συνταγματική Αναθεώρηση θα δούμε πόσα απίδια πιάνει ο σάκος του καθενός. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται αποφασισμένος να κάνει πολλά βήματα μπροστά, διορθώνοντας πολλά από τα κακώς κείμενα της μεταπολίτευσης. Θα ακολουθήσουν τα άλλα κόμματα στην αλλαγή του περίφημου άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών; Στο άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια; Για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων; Θα μπορέσουν τα άλλα κόμματα να παρουσιάσουν θέσεις ή θα πετάξουν την μπάλα στην εξέδρα;
Είναι η πιο σημαντική πολιτική πράξη μέχρι την επόμενη αναθεώρηση. Το ισχύον Σύνταγμα ψηφίστηκε στις 9 Ιουνίου του 1975 και μέχρι σήμερα έχουν γίνει 4 αναθεωρήσεις. Το 1986 περιορίστηκαν σημαντικά οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το 2001 ήταν η πιο εκτεταμένη αναθεώρηση με τις ανεξάρτητες αρχές. Το 2008 ήταν η πιο περιορισμένη αναθεώρηση με θέματα ευθύνης υπουργών. Και το 2019 είχαμε αλλαγές στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Επίσης υπήρξαν παρεμβάσεις για τα δημοψηφίσματα και την ψήφο των αποδήμων.
Να είμαστε ειλικρινείς. Το 1986 η αναθεώρηση εξυπηρετούσε την σκοπιμότητα του Ανδρέα Παπανδρέου να μετατρέψει το πολίτευμα της χώρας σε πρωθυπουργοκεντρικό. Ένα σύστημα που ο εκάστοτε πρωθυπουργός δίνει λόγο μόνο στον Θεό. Κι επειδή αυτό το σύστημα αρέσει σε όλους τους πρωθυπουργούς - ποιος είναι τρελός για να μοιραστεί την εξουσία του- δεν έχει από τότε τεθεί άλλη φορά σε συζήτηση. Το 2001 κάτι έγινε, υπό την έννοια ότι έγιναν αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Αναγκαίες, αλλά όχι αρκετές. Το 2008 καταλάβαμε όλοι τι σημαίνει ο φόβος των ηττημένων μπροστά σε μια εθνική καταστροφή. Και το 2019 έγιναν οι αναγκαίες διορθώσεις που δεν θα επέτρεπαν να χρησιμοποιηθεί άλλη φορά η διαδικασία της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας για μικροπολιτικά παιγνίδια.
Η αλήθεια είναι ότι μεγάλες αλλαγές δεν έχουν γίνει. Ο πολιτικός κόσμος δεν θέλησε να «επαναστατήσει». Τις συνέπειες τις πληρώνουμε διαρκώς. Ο νόμος περί ευθύνης υπουργών ήταν ένα έκτρωμα και εξακολουθεί να είναι. Δεν έχει όμως αλλάξει! Ο δημόσιος τομέας νοσεί βαθιά και γι αυτό μεγάλη ευθύνη έχει ο τρόπος λειτουργίας του. Τα κόμματα, λοιπόν, δεν θέλησαν να αγγίξουν τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και την εμφανή έλλειψη μιας γραφειοκρατίας που να είναι ανεξάρτητη από την πολιτική εξουσία και να μπορεί να εγγυηθεί την αξιοκρατία. Κι ο λόγος είναι απλός. Έδιναν στον… λαό τη… μονιμότητα και εξασφάλιζαν για τον εαυτό τους τον απόλυτο έλεγχο του δημοσίου. Δεν θέλησαν να παραδώσουν τη διοίκηση του δημοσίου σε μια γραφειοκρατία. Κι έπειτα αναρωτιόμαστε όλοι πώς στο Βέλγιο λειτουργούσε το κράτος με ακυβερνησία μηνών!
Έπειτα από δύο τετραετίες ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει να αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι του με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Είναι μια μοναδική ευκαιρία να αλλάξουμε πράγματα που μας ταλαιπωρούν για δεκαετίες και τα οποία αναπαράγουν μια Ελλάδα που μας πληγώνει.
Πιστεύουμε ότι θα δούμε δύο ακόμη παρεμβάσεις. Η μια αφορά την Δικαιοσύνη. Τον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Και η άλλη παρέμβαση πιστεύουμε ότι πρέπει να αφορά τον αριθμό των βουλευτών. Τριακόσιοι βουλευτές είναι πολλοί σε μια χώρα σαν την Ελλάδα. Πάρα πολλοί. Θα τολμήσουν οι βουλευτές να αγγίξουν ένα θέμα που βρίσκει σύμφωνους όλους τους Έλληνες; Και ναι μεν ο αριθμός τους μπορεί να μειωθεί στους 200 με βάση το υπάρχον Σύνταγμα, αλλά έχει σημασία ο αριθμός τους να μην φτάνει τους 300. Είναι πολλοί!
Θανάσης Μαυρίδης
