Ανησυχία προκαλούν στις αγορές οι ομοιότητες των σημερινών επενδύσεων στην τεχνολογία και την Τεχνητή Νοημοσύνη με την φούσκα των dot.com στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs τα σημερινά προειδοποιητικά σημάδια για την Τεχνητή Νοημοσύνη είχαν εμφανιστεί και τουλάχιστον δύο χρόνια πριν από την κατάρρευση των dot.com κάτι που δείχνει ότι ο κλάδος έχει, ακόμη, περιθώρια ανάπτυξης.
Βέβαια, σοβαρές αντιρρήσεις για το κατά πόσον η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι επανάσταση αλλά και πανάκεια για κάθε πρόβλημα της ανθρωπότητας προβάλλει ο βρετανός συγγραφέας, podcaster και ειδικός στην Τεχνητή Νοημοσύνη, Εντ Ζίτρον, ο οποίος πιστεύει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι επενδυτική φούσκα που απειλεί να συμπαρασύρει την παγκόσμια οικονομία.
Ο βρετανός συγγραφέας και podcaster τείνει να εξελιχθεί σε επόμενο Μάικλ Μπέρι, τον επενδυτή, δηλαδή, που είχε αντιληφθεί πριν από όλους, λίγο μετά το 2008 ότι η αγορά κατοικιών ήταν φούσκα. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο Ζίτρον παρατηρεί, αναλύει, προβλέπει και επηρεάζει, χωρίς να «ποντάρει».
Σε ό,τι αφορά τις επενδυτικές δαπάνες για τεχνολογικό εξοπλισμό και λογισμικό, σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs αυξήθηκαν σε «ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα» τη δεκαετία του ’90. Μάλιστα κορυφώθηκαν το 2000, όταν οι επενδύσεις εταιρειών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας αυξήθηκαν σε περίπου 15% του ΑΕΠ των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman, οι επενδυτικές δαπάνες άρχισαν να μειώνονται τους μήνες που προηγήθηκαν της κατάρρευσης των dot-com.
Μεγάλες επενδύσεις στην ΤΝ
Σήμερα, οι επενδυτές έχουν και πάλι αρχίσει να ανησυχούν για τις δαπάνες των τεχνολογικών εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης φέτος. Οι Amazon, Meta, Microsoft, Alphabet και Apple αναμένεται να δαπανήσουν περίπου 349 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες το 2025.
Τα ποσά χρημάτων που διοχετεύονται σε επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ασύγκριτα με οτιδήποτε έχει δει ποτέ ο κόσμος. Οι «επτά υπέροχες» – Alphabet (μητρική εταιρεία της Google), Amazon, Apple, Meta, Microsoft (η οποία κατέχει το 27% της OpenAI), Nvidia και Tesla – αποτελούν σήμερα το 34% του S&P 500 των ΗΠΑ που αντιπροσωπεύει περίπου το 50% της παγκόσμιας αγοράς.
Άλλωστε, όπως προκύπτει και από μια πρόσφατη έκθεση του MIT σχετικά με την «κατάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις επιχειρήσεις το 2025», για παράδειγμα, διαπίστωσε ότι το 95% των εταιρειών που επιχειρούν να ενσωματώσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη στις επιχειρήσεις τους είχαν «μηδενική απόδοση».
Οι αναλυτές της Morgan Stanley κάνουν την επισήμανση ότι «…η κερδοφορία έφτασε στο αποκορύφωμά της πολύ πριν τελειώσει η άνθηση. Ενώ τα δηλωθέντα περιθώρια κέρδους ήταν πιο ισχυρά, η μείωση της κερδοφορίας στα μακροοικονομικά στοιχεία στα τελευταία χρόνια της άνθησης συνοδεύτηκε από την επιτάχυνση των τιμών των μετοχών».
Τα εταιρικά κέρδη φαίνονται ισχυρά αυτή τη στιγμή. Το μικτό καθαρό περιθώριο κέρδους στον S&P 500 για το γ’ τρίμηνο είναι περίπου 13,1%, πάνω από τον μέσο όρο της πενταετίας.
Μικρά κέρδη για τους γίγαντες
Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τον Ζίτρον φαίνεται να υπάρχει μια συνεχής σειρά συμφωνιών και διαπραγματεύσεων μεταξύ εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά τις περισσότερες φορές αυτές οι εταιρείες ουσιαστικά πληρώνουν η μία την άλλη. Η Nvidia, για παράδειγμα, ανακοίνωσε μια επένδυση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην OpenAI τον περασμένο Σεπτέμβριο. Σε αντάλλαγμα, η OpenAI θα χρησιμοποιήσει τα μετρητά για να αγοράσει τσιπ από την Nvidia. Παρόμοιες συμφωνίες αφθονούν σε αυτόν τον τομέα, προσθέτει ο ίδιος.
Όσον αφορά την κερδοφορία, το ChatGPT μετράει περίπου 800 εκατομμύρια χρήστες, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία τους δεν πληρώνει τίποτα.
Για τα οικονομικά της Τεχνητής Νοημοσύνης, πρόσφατα οι New York Times δημοσίευσαν ένα άρθρο γνώμης εικάζοντας ότι η OpenAI θα ξεμείνει από χρήματα μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Σχολιάζοντας ο Ζίτρον αναφέρει ότι αυτό θα μπορούσε να είναι και νωρίτερα. Αυτόν τον μήνα, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αρχίζουν να αναφέρουν τα ετήσια κέρδη τους για το 2025. Οι περισσότερες από αυτές ήταν επιφυλακτικές σχετικά με τα έσοδά τους από την τεχνητή νοημοσύνη, αναφέρει.
Άλλο ένα σημαντικό θέμα που εντοπίζουν οι αναλυτές της Morgan Stanley είναι και αυτό των επιτοκίων. Η Fed βρισκόταν σε φάση μείωσης των επιτοκίων στα τέλη της δεκαετίας του ’90, ένας παράγοντας που συνέβαλε στην τόνωση της χρηματιστηριακής αγοράς.
Το 2025, η Fed μείωσε τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης τρείς φορές, με τελευταία υτή στις 10 Δεκεμβρίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλοί αναλυτές της αγοράς, όπως ο Ρέι Ντάλιο, να προειδοποιούν ότι ο κύκλος χαλάρωσης της Fed θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία φούσκας στις αγορές.
