Η Ελλάδα υπέφερε για δεκαετίες από μια θεσμική γελοιότητα που όλοι γνώριζαν και κανείς δεν τολμούσε να ομολογήσει. Η ιδιοκτησία ήταν ιερή στην κοινωνική συνείδηση, αλλά θολή στα κρατικά αρχεία. Το ίδιο ακίνητο μπορούσε να εμφανίζεται αλλιώς στην εφορία, αλλιώς στο Κτηματολόγιο, αλλιώς στον δήμο και αλλιώς στα χαρτιά του ιδιοκτήτη. Σε μια σοβαρή χώρα αυτό δεν είναι απλή ταλαιπωρία. Είναι προσβολή του πυρήνα της ελευθερίας. Το νέο ψηφιακό μητρώο ακινήτων της ΑΑΔΕ, ο ΜΙΔΑΣ, έχει σημασία ακριβώς επειδή επιχειρεί να βάλει τάξη εκεί όπου βασίλευε η διοικητική σύγχυση.
Αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από όση φαίνεται με την πρώτη ματιά. Τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα δεν είναι μια στεγνή νομική λεπτομέρεια. Είναι ο θεμέλιος λίθος κάθε ελεύθερης κοινωνίας. Όταν ο πολίτης ξέρει τι του ανήκει, όταν οι τίτλοι ιδιοκτησίας είναι σαφείς και όταν το κράτος αναγνωρίζει με ακρίβεια αυτό το δικαίωμα, τότε μπορεί να σχεδιάσει, να επενδύσει, να μεταβιβάσει, να νοικιάσει, να δανειστεί, να δημιουργήσει. Όταν όμως επικρατεί ασάφεια, η οικονομία βυθίζεται στην αβεβαιότητα και η κοινωνία στην καχυποψία.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη σημασία του ΜΙΔΑΣ. Δεν πρόκειται μόνο για ένα ακόμη ψηφιακό εργαλείο. Πρόκειται για μια προσπάθεια να αποκτήσει η χώρα ενιαία εικόνα της ακίνητης περιουσίας. Αυτό σημαίνει λιγότερα λάθη, λιγότερες αντιφάσεις, λιγότερες γκρίζες ζώνες. Και οι γκρίζες ζώνες είναι πάντα ο φυσικός χώρος του παραλογισμού, της αυθαιρεσίας και της μικρής ή μεγάλης διαφθοράς. Όπου δεν υπάρχουν καθαροί κανόνες, βασιλεύουν ο μεσάζων, η καθυστέρηση και η συναλλαγή κάτω από το τραπέζι.
Η οικονομία κερδίζει άμεσα από αυτή την τάξη. Ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται από το κόστος της αβεβαιότητας. Ο αγοραστής ξέρει καλύτερα τι αγοράζει. Ο ενοικιαστής προστατεύεται από τη σύγχυση και τις σκιές. Η τράπεζα αξιολογεί με μεγαλύτερη ασφάλεια. Ο επενδυτής αποφεύγει περιττό ρίσκο. Η αγορά ακινήτων γίνεται πιο καθαρή, πιο γρήγορη, πιο αξιόπιστη. Αυτό σημαίνει περισσότερες συναλλαγές, καλύτερη αξιοποίηση της περιουσίας και τελικά περισσότερο πλούτο. Όχι πλούτο που μοιράζει το κράτος με επιδόματα, αλλά πλούτο που παράγουν οι πολίτες όταν λειτουργούν μέσα σε ένα σταθερό πλαίσιο.
Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη διάσταση. Η κοινωνική εμπιστοσύνη δεν γεννιέται από συνθήματα περί αλληλεγγύης. Γεννιέται όταν οι θεσμοί λειτουργούν με τρόπο προβλέψιμο και δίκαιο. Όταν ο πολίτης πιστεύει ότι ο κανόνας ισχύει για όλους, συνεργάζεται ευκολότερα με τους άλλους. Δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην άκρη, στο ρουσφέτι, στον γνωστό που θα ξεμπλοκάρει την υπόθεση. Μια κοινωνία με καθαρούς τίτλους ιδιοκτησίας είναι κοινωνία με λιγότερη καχυποψία. Και η εμπιστοσύνη είναι μορφή κεφαλαίου. Χωρίς αυτήν, καμία οικονομία δεν απογειώνεται.
Γι’ αυτό ο ΜΙΔΑΣ μπορεί να ωφελήσει όλους. Τον ιδιοκτήτη που θέλει να προστατεύσει την περιουσία του. Τον πολίτη που θέλει λιγότερη γραφειοκρατία. Την αγορά που χρειάζεται διαφάνεια. Ακόμη και το ίδιο το κράτος, εφόσον επιτέλους αποφασίσει να υπηρετήσει τον πολίτη αντί να τον παρακολουθεί σαν μόνιμο ύποπτο. Εκεί βρίσκεται και η φιλελεύθερη προϋπόθεση της επιτυχίας. Το ψηφιακό μητρώο είναι καλό μόνο όταν ενισχύει την ασφάλεια της ιδιοκτησίας και απλοποιεί τις συναλλαγές. Όχι όταν γίνεται άλλο ένα όπλο φορολογικής επιδρομής.
Αν η Ελλάδα θέλει να την προσπάθεια να γίνει και να παραμείνει κανονική χώρα, πρέπει να τελειώνει με τα βασικά. Και τίποτε δεν είναι πιο βασικό από το να ξέρει ο πολίτης, καθαρά και αδιαμφισβήτητα, τι είναι δικό του. Εκεί αρχίζει η ελευθερία. Εκεί αρχίζει και η εμπιστοσύνη.
