Χρειάστηκε η άνοδος της ακροδεξιάς, του εθνικισμού και του λαϊκισμού για να θυμηθεί η ευρωπαϊκή κεντροδεξιά μια στοιχειώδη αλήθεια. Στο μεταναστευτικό δεν αρκούν οι καλές προθέσεις. Χρειάζονται κανόνες, έλεγχος και πολιτικό θάρρος. Για χρόνια, όμως, μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού κέντρου δεξιά και αριστερά προτίμησε τη σύγχυση. Μπέρδεψε τη νόμιμη μετανάστευση με την παράνομη είσοδο. Μπέρδεψε το άσυλο με την οικονομική μετανάστευση. Μπέρδεψε την ανοχή με την παραίτηση. Και πλήρωσε το τίμημα. Όταν η δημοκρατική πολιτική αρνείται να υπερασπιστεί την τάξη, το κενό το καταλαμβάνει ο δημαγωγός.
Ας ξεκαθαρίσουμε το βασικό. Η Ευρώπη χρειάζεται πολύ περισσότερη νόμιμη μετανάστευση. Το χρειάζεται η οικονομία της. το χρειάζεται η ανάπτυξή της, και το χρειάζεται η δημογραφία της. Μια ήπειρος που γερνάει, που βλέπει τον ενεργό πληθυσμό να συρρικνώνεται και που ήδη αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικών χεριών δεν μπορεί να επιβιώσει με συνθήματα περί κλειστών συνόρων. Δεν μπορεί να διατηρήσει το επίπεδο ζωής της, το κοινωνικό κράτος, την παραγωγή και τις υπηρεσίες της χωρίς νέους ανθρώπους που θα εργαστούν, θα δημιουργήσουν και θα ενταχθούν. Όποιος δεν το βλέπει αυτό είτε αγνοεί την πραγματικότητα είτε την εκμεταλλεύεται πολιτικά.
Αλλά εδώ ακριβώς αρχίζει και η μεγάλη απάτη της ευρωπαϊκής αφέλειας. Το ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη μετανάστευση δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανεχθεί περισσότερη ανομία. Δεν σημαίνει ότι ο μόνος δρόμος εισόδου πρέπει να είναι η βάρκα, ο διακινητής και η θεσμική παράλυση. Δεν σημαίνει ότι κάθε αδυναμία επιστροφής πρέπει να μετατρέπεται σε άτυπη άδεια παραμονής. Δεν σημαίνει ότι η κρατική ανικανότητα πρέπει να παρουσιάζεται ως ανθρωπισμός. Αυτό δεν είναι φιλελευθερισμός. Είναι διάλυση της έννοιας του κράτους.
Η σοβαρή φιλελεύθερη θέση είναι πιο καθαρή και πολύ πιο αυστηρή. Ναι στη νόμιμη μετανάστευση, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από τη σημερινή. Ναι σε οργανωμένες, γρήγορες και διαφανείς διαδικασίες εισόδου για εργασία. Ναι σε πραγματικά κανάλια για όσους θέλουν να έρθουν νόμιμα, να δουλέψουν, να πληρώσουν φόρους και να χτίσουν ζωή μέσα στους ευρωπαϊκούς κανόνες. Αλλά ταυτόχρονα ναι και σε αυστηρή φύλαξη συνόρων. Ναι σε ταχείες αποφάσεις ασύλου. Ναι σε πραγματικές επιστροφές για όσους δεν δικαιούνται προστασία ή παραμονή. Ναι σε ένα κράτος που ξέρει ποιος μπαίνει, γιατί μπαίνει και με ποιους όρους μένει.
Αυτό ακριβώς δεν τόλμησε να πει εγκαίρως η κεντροδεξιά. Φοβήθηκε μήπως χαρακτηριστεί σκληρή αν μιλούσε για σύνορα. Και φοβήθηκε μήπως χαρακτηριστεί ανάλγητη αν μιλούσε για επιστροφές. Έτσι άφησε χώρο στην ακροδεξιά να μονοπωλήσει τη γλώσσα της ασφάλειας και της τάξης. Τώρα τρέχει να διορθώσει όσα επί χρόνια αρνιόταν να πει. Αλλά η ζημιά έχει γίνει. Όταν η νόμιμη πολιτική αποφεύγει τις δύσκολες αλήθειες, οι εύκολες κραυγές κερδίζουν.
Η Ευρώπη δεν πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στη ξενοφοβία και στο χάος. Πρέπει να απορρίψει και τα δύο. Πρέπει να πει καθαρά ότι η ευημερία της απαιτεί περισσότερη νόμιμη μετανάστευση και λιγότερη παράνομη είσοδο. Περισσότερες άδειες εργασίας και λιγότερους διακινητές. Περισσότερη ένταξη και λιγότερη γκετοποίηση. Περισσότερο κράτος δικαίου και λιγότερη υποκρισία.
Ο φιλελευθερισμός δεν είναι ούτε σύνορα χωρίς πόρτες ούτε πόρτες χωρίς σύνορα. Είναι κανόνες. Είναι λογική. Είναι εμπιστοσύνη στην ανοιχτή κοινωνία, ακριβώς επειδή υπάρχει ισχυρό κράτος δικαίου που επιβάλλει τον νόμο. Αν η Ευρώπη θέλει να παραμείνει πλούσια, ελεύθερη και δημοκρατική, οφείλει επιτέλους να το καταλάβει. Χρειάζεται περισσότερους μετανάστες. Αλλά χρειάζεται, πρώτα απ’ όλα, πολύ λιγότερες αυταπάτες.
